Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystykiz dnia 26 czerwca 2014 r.w sprawie nabywania uprawnień przewodnika górskiego Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Obszary i klasy uprawnień Rozdział 3 - Szkolenia dla kandydatów na przewodników górskich Rozdział 4 - Postępowanie egzaminacyjne Rozdział 5 - Dokumenty dołączane do wniosku o nadanie uprawnień przewodnika górskiego Rozdział 6 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik nr 1 - Wzór legitymacji przewodnika górskiego Załącznik nr 2 - Wzór identyfikatora przewodnika górskiego Załącznik nr 3 - Program podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników górskich beskidzkich lub sudeckich klasy III Załącznik nr 4 - Program podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników górskich tatrzańskich klasy III Załącznik nr 5 - Programy uzupełniających szkoleń dla przewodników górskich klasy III albo II Załącznik nr 6 - Wzór świadectwa zdania egzaminu na przewodnika górskiego Treść rozporządzenia Na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1-5 i 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 196) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Rozporządzenie określa: 1) właściwość terytorialną marszałków województwa powołujących komisje egzaminacyjne dla przewodników górskich, zwanych dalej „komisjami egzaminacyjnymi”; 2) skład komisji egzaminacyjnych, kwalifikacje, sposób powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnych, procedurę egzaminowania kandydatów na przewodników górskich oraz wzór świadectwa wydawanego przez komisje egzaminacyjne; 3) konieczne elementy wniosku o nadanie uprawnień przewodnika górskiego oraz dokumenty załączane do wniosku; 4) programy szkolenia kandydatów na przewodników górskich, w tym program podstawowego szkolenia specjalistycznego, oraz programy uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich poszczególnych klas; 5) warunki uzyskiwania poszczególnych klas przewodników górskich, obszary uprawnień przewodników górskich i stopień trudności tras oraz wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich posiadających uprawnienia określonej klasy; 6) wzory dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień przewodnika górskiego, a także sposób noszenia identyfikatorów podczas wykonywania zadań przewodnika górskiego. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) warunkach zimowych - należy przez to rozumieć występowanie przez większą część wycieczki lokalnych zalodzeń, głębokiego lub świeżego śniegu, a w przypadku obszaru Tatr - warunki, w których występuje pokrywa śnieżna (ciągła lub płaty) i istnieje możliwość wystąpienia zagrożenia lawinowego, zaś bezpieczne poruszanie się w terenie górskim wymaga użycia odpowiedniego sprzętu; 2) warunkach letnich - należy przez to rozumieć stan, w którym nie występują warunki zimowe; 3) stowarzyszeniu zrzeszającym przewodników górskich - należy przez to rozumieć stowarzyszenie w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z późn. zm.2)Zmiany tekstu wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 96, poz. 874, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, z 2007 r. Nr 112, poz. 766 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654.), którego celem jest zrzeszanie przewodników górskich i działalność na ich rzecz. Rozdział 2 Obszary i klasy uprawnień § 3. 1. Określa się następujące obszary uprawnień przewodników górskich: 1) beskidzkich - obszar określony w § 5 ust. 1; 2) tatrzańskich - obszar określony w § 5 ust. 2; 3) sudeckich - obszar określony w § 5 ust. 3. 2. Nabycie uprawnień przewodnika górskiego na dany obszar uprawnień oznacza nabycie uprawnień klasy III. § 4. 1. Warunkiem uzyskania uprawnień przewodnika górskiego klasy III na danym obszarze uprawnień jest wykazanie się wiadomościami i umiejętnościami w zakresie określonym programem szkolenia, niezbędnymi do prowadzenia wycieczek na tym obszarze uprawnień. 2. Przewodnik górski klasy III może ubiegać się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II na danym obszarze uprawnień po spełnieniu łącznie następujących warunków: 1) posiadanie co najmniej dwuletniego stażu przewodnika górskiego klasy III na odpowiednim obszarze uprawnień; 2) prowadzenie na danym obszarze uprawnień w klasie III wycieczek co najmniej przez 30 dni, a w przypadku przewodnika górskiego tatrzańskiego - co najmniej przez 90 dni; 3) wykazanie się wiadomościami i umiejętnościami z zakresu przedmiotów określonych w programie szkolenia uzupełniającego dla przewodników górskich ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II na danym obszarze uprawnień; 4) złożenie oświadczenia o wykazie odbytych przejść przez obszary górskie w okresie, w którym posiadał on uprawnienia przewodnika górskiego klasy III, obejmującym także przejścia w warunkach zimowych, a w przypadku przewodników tatrzańskich obejmującym dodatkowo przejścia skalne wielowyciągowe, przejścia lodowe i skalno-lodowe; wymagane parametry odbytych przejść przez obszary górskie określi minister właściwy do spraw turystyki w konsultacji ze stowarzyszeniami zrzeszającymi przewodników górskich; parametry te będą opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu ministra właściwego do spraw turystyki. 3. Przewodnik górski klasy II może ubiegać się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy I na danym obszarze uprawnień po spełnieniu łącznie następujących warunków: 1) posiadanie co najmniej trzyletniego stażu przewodnika górskiego klasy II na odpowiednim obszarze uprawnień; 2) prowadzenie na danym obszarze uprawnień w klasie II wycieczek w warunkach letnich i zimowych co najmniej przez 50 dni, a w przypadku przewodnika górskiego tatrzańskiego - co najmniej przez 90 dni; 3) wykazanie się wiadomościami i umiejętnościami z zakresu przedmiotów określonych w programie szkolenia uzupełniającego dla przewodników górskich ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy I na danym obszarze uprawnień; 4) złożenie oświadczenia o wykazie odbytych przejść przez obszary górskie w okresie, w którym posiadał on uprawnienia przewodnika górskiego klasy II, obejmującym także przejścia w warunkach zimowych, a w przypadku przewodników tatrzańskich obejmującym dodatkowo przejścia skalne wielowyciągowe, przejścia lodowe i skalno-lodowe; wymagane parametry odbytych przejść przez obszary górskie określi minister właściwy do spraw turystyki w konsultacji ze stowarzyszeniami zrzeszającymi przewodników górskich; parametry te będą opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu ministra właściwego do spraw turystyki. § 5. 1. Obszar uprawnień przewodnika górskiego beskidzkiego jest ograniczony: 1) od północy drogami: Cieszyn - Bielsko Biała (droga S1) - Andrychów - Wadowice - Kalwaria Zebrzydowska - Głogoczów (droga nr 69 oraz droga nr 52) - Myślenice (droga nr 7) - Gdów (droga nr 967) - Tymowa (droga nr 966) - Nowy Sącz (droga nr 75) - Gorlice (droga nr 28) - Dukla (droga nr 993) - Miejsce Piastowe (droga nr 19) - Sanok - Mrzygłód - Tyrawa Wołoska - Kuźmina (droga nr 28) - Wojtkowa (droga nr 890) - Grąziowa - Trójca - Posada Rybotycka - Rybotycze - Huwniki do granicy Rzeczypospolitej Polskiej (drogi lokalne); 2) od wschodu i zachodu: granicą Rzeczypospolitej Polskiej; 3) od południa: granicą Rzeczypospolitej Polskiej oraz granicą Tatrzańskiego Parku Narodowego. 2. Obszar uprawnień przewodnika górskiego tatrzańskiego jest ograniczony: 1) od północy: doliną rzeki Orawy - linią łączącą Przełęcz Spytkowicką, Chabówkę i Przełęcz Sieniawską - doliną rzeki Lepietnicy do jej ujścia do Czarnego Dunajca i dalej do Dunajca - doliną rzeki Dunajec - przełęczą Krośnicką - rzeką Krośnicą do jej ujścia do Dunajca - rzeką Dunajec do ujścia rzeki Grajcarek - rzeką Grajcarek - potokiem Biała Woda - przełęczą Rozdziela; 2) od wschodu, południa i zachodu: granicą Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Obszar uprawnień przewodnika górskiego sudeckiego jest ograniczony: 1) od wschodu, północy, zachodu od granicy Rzeczypospolitej Polskiej drogami: Paczków - Ząbkowice Śląskie (droga nr 382) - Niemcza - Jordanów (droga nr 8) - Sobótka - Tworzyjanów (droga lokalna) - Świdnica - Świebodzice (droga nr 35) - Dobromierz (droga nr 34) - Bolków (droga nr 5) - Jawor (droga nr 3) - Świerzawa (droga nr 365) - Sokołowiec - Proboszczów - Bełczyna - Bystrzyca - Wleń - Lubomierz - Gryfów Śląski - Złotniki Lubańskie - Leśna - Miłoszów - granica Rzeczypospolitej Polskiej (drogi lokalne) oraz drogami: granica Rzeczypospolitej Polskiej - Głuchołazy - Prudnik (droga nr 40) - Trzebina do granicy Rzeczypospolitej Polskiej (droga nr 41); 2) od południa i południowego zachodu: granicą Rzeczypospolitej Polskiej. 4. Obszary uprawnień, o których mowa w ust. 1-3, nie obejmują dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 843, 1446 i 1543 oraz z 2014 r. poz. 659.) oraz terenów zwartej zabudowy miast i wsi. § 6. 1. Ustala się następujące stopnie trudności tras i wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich tatrzańskich odpowiedniej klasy: 1) przewodnik górski tatrzański klasy III jest uprawniony do prowadzenia wycieczek w warunkach letnich po wszystkich szlakach turystycznych i drogach tam, gdzie nie jest to ograniczone przepisami zarządzeń dyrektorów parków narodowych, wydawanych na podstawie art. 8e ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842), a w warunkach zimowych - szlakami określonymi w programie podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników górskich tatrzańskich klasy III; 2) przewodnik górski tatrzański klasy II jest uprawniony do prowadzenia wycieczek w warunkach i po trasach określonych w pkt 1 oraz do prowadzenia wycieczek po drogach taternickich do III stopnia trudności w warunkach letnich, a w warunkach zimowych - po drogach taternickich do II stopnia trudności oraz po wszystkich szlakach turystycznych i drogach tam, gdzie nie jest to ograniczone przepisami, o których mowa w pkt 1; 3) przewodnik górski tatrzański klasy I jest uprawniony do prowadzenia wycieczek w warunkach i po trasach określonych w pkt 1 i 2 oraz do prowadzenia wycieczek po drogach taternickich powyżej III stopnia trudności w warunkach letnich i powyżej II stopnia trudności w warunkach zimowych tam, gdzie nie jest to ograniczone przepisami, o których mowa w pkt 1. 2. Ustala się następujące stopnie trudności tras i wycieczek prowadzonych przez przewodników górskich beskidzkich lub sudeckich odpowiedniej klasy: 1) przewodnik górski beskidzki lub sudecki klasy III jest uprawniony do prowadzenia wycieczek w warunkach letnich i zimowych po wszystkich szlakach turystycznych i drogach tam, gdzie nie jest to ograniczone przepisami, o których mowa w ust. 1 pkt 1; 2) przewodnik górski beskidzki lub sudecki klasy II jest uprawniony do prowadzenia wycieczek w warunkach i po trasach określonych w pkt 1 oraz do prowadzenia wycieczek w warunkach letnich poza szlakami turystycznymi i drogami tam, gdzie nie jest to ograniczone przepisami, o których mowa w ust. 1 pkt 1; 3) przewodnik górski beskidzki lub sudecki klasy I jest uprawniony do prowadzenia wycieczek w warunkach i po trasach określonych w pkt 1 i 2 oraz do prowadzenia wycieczek w warunkach zimowych poza szlakami turystycznymi i drogami tam, gdzie nie jest to ograniczone przepisami, o których mowa w ust. 1 pkt 1. § 7. 1. Potwierdzeniem posiadania uprawnień przewodnika górskiego jest legitymacja przewodnika górskiego i identyfikator przewodnika górskiego. 2. Wzór legitymacji przewodnika górskiego określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 3. Wzór identyfikatora przewodnika górskiego określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. 4. Identyfikatory przewodnika górskiego są ważne przez 5 lat od daty ich wydania. 5. Identyfikator powinien być noszony w sposób umożliwiający okazanie go na żądanie osób upoważnionych do kontroli, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, zwanej dalej „ustawą”, a także podmiotów upoważnionych do kontroli na podstawie odrębnych przepisów. 6. Na wniosek osoby przedstawiającej dokumenty potwierdzające znajomość języka obcego, o których mowa w art. 32 ustawy, marszałek województwa poświadcza znajomość języka obcego w legitymacji przewodnika górskiego. Rozdział 3 Szkolenia dla kandydatów na przewodników górskich § 8. 1. Program podstawowego szkolenia specjalistycznego dla kandydatów na przewodników górskich: 1) beskidzkich lub sudeckich klasy III określa załącznik nr 3 do rozporządzenia; 2) tatrzańskich klasy III określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. 2. Ukończenie szkolenia, o którym mowa w ust. 1, jest podstawą dopuszczenia do egzaminu na przewodnika górskiego odpowiednio: beskidzkiego, sudeckiego lub tatrzańskiego klasy III. 3. Szkolenia, o których mowa w ust. 1, powinny obejmować zajęcia praktyczne zarówno w warunkach letnich, jak i zimowych. 4. Zajęcia praktyczne powinny w szczególności obejmować samodzielne prowadzenie wybranych odcinków wycieczek w obrębie obszaru uprawnień przez kandydatów na przewodników górskich, pod kierunkiem instruktora, o którym mowa w art. 24 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy. § 9. 1. Program uzupełniającego szkolenia dla przewodników górskich: 1) beskidzkich lub sudeckich ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II albo I określa część I załącznika nr 5 do rozporządzenia; 2) tatrzańskich ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II określa część II załącznika nr 5 do rozporządzenia; 3) tatrzańskich ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy I określa część III załącznika nr 5 do rozporządzenia. 2. Warunkiem dopuszczenia do szkolenia uzupełniającego dla przewodników górskich: 1) ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II na dany obszar uprawnień jest posiadanie uprawnień przewodnika górskiego klasy III na ten obszar uprawnień; 2) ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego klasy I na dany obszar uprawnień jest posiadanie uprawnień przewodnika górskiego klasy II na ten obszar uprawnień. 3. Szkolenie uzupełniające dla przewodników górskich ubiegających się o uzyskanie uprawnień przewodnika górskiego wyższej klasy może odbywać się w formie: 1) szkolenia grupowego lub 2) kierowanego samokształcenia odbywanego zgodnie z programem szkolenia pod kierunkiem osoby wskazanej przez organizatora szkolenia na określony obszar uprawnień posiadającej uprawnienia przewodnika górskiego na ten obszar uprawnień oraz co najmniej tę klasę uprawnień, o którą przewodnik górski się ubiega. 4. Szkolenia dla przewodników górskich ubiegających się o wyższą klasę uprawnień mogą odbywać się na całym obszarze posiadanych uprawnień, w tym na drogach wspinaczkowych oraz poza szlakami oznakowanymi. 5. Szkolenia dla przewodników górskich na prowadzenie wycieczek narciarskich mogą odbywać się na całym obszarze posiadanych uprawnień, w tym poza szlakami oznakowanymi. 6. Jeżeli szkolenie dla przewodników górskich obejmowało sprawdzenie w formie egzaminu na prowadzenie wycieczek narciarskich dla przewodników górskich umiejętności prowadzenia wycieczek narciarskich, przewodnicy górscy klasy III, II i I są uprawnieni do prowadzenia wycieczek narciarskich. Marszałek województwa potwierdza uprawnienia do prowadzenia wycieczek narciarskich wpisem w legitymacji przewodnika górskiego. 7. Egzamin na prowadzenie wycieczek narciarskich dla przewodników górskich jest przeprowadzany przez organizatora szkolenia dla przewodników górskich w formie praktycznej, trwa 1 dzień i obejmuje sprawdzenie umiejętności z zakresu jazdy terenowej na nartach, technik narciarskich i profilaktyki lawinowej. Po zdaniu tego egzaminu organizator szkolenia wydaje zaświadczenie o jego zdaniu. Marszałek województwa potwierdza uprawnienia do prowadzenia wycieczek narciarskich wpisem w legitymacji przewodnika górskiego. 8. Organizator szkolenia po zaliczeniu szkolenia przez uczestnika wydaje mu zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. 9. Zaświadczenie powinno zawierać następujące informacje: 1) imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia osoby, która ukończyła szkolenie; 2) nazwę organizatora szkoleń i numer zaświadczenia o wpisie do rejestru organizatorów szkoleń dla kandydatów na przewodników górskich, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy; 3) obszar uprawnień, na które przeprowadzono szkolenie; 4) termin szkolenia; 5) datę i miejsce wystawienia zaświadczenia; 6) podpis kierownika kursu lub osoby wskazanej przez organizatora szkolenia jako kierującej samokształceniem oraz pieczęć organizatora szkoleń. § 10. Na podstawie programów, o których mowa w § 8 i § 9, organizator szkolenia opracowuje szczegółowy harmonogram szkolenia zgodnie z następującymi zasadami: 1) harmonogram uwzględnia zajęcia teoretyczne w formie wykładów i ćwiczeń oraz zajęcia praktyczne w formie wycieczek szkoleniowych; 2) harmonogram określa daty i miejsca przeprowadzenia poszczególnych zajęć, a także wskazuje, które wykłady zostaną przeprowadzone podczas zajęć stacjonarnych, a które - podczas wycieczek szkoleniowych; 3) wymiar zajęć teoretycznych określa się w godzinach zegarowych, natomiast wymiar zajęć praktycznych - w dniach szkolenia. Rozdział 4 Postępowanie egzaminacyjne § 11. 1. Komisje egzaminacyjne dla kandydatów na przewodników górskich powołują dla przewodników górskich: 1) beskidzkich - Marszałek Województwa Małopolskiego lub Marszałek Województwa Podkarpackiego, lub Marszałek Województwa Śląskiego; 2) sudeckich - Marszałek Województwa Dolnośląskiego; 3) tatrzańskich - Marszałek Województwa Małopolskiego. 2. Komisję egzaminacyjną dla przewodników górskich powołuje się w składzie: 1) przewodniczący; 2) zastępca przewodniczącego; 3) pozostali członkowie w liczbie co najmniej 4 osób. 3. Kandydatem na członka komisji egzaminacyjnej może być osoba spełniająca następujące kryteria: 1) posiadająca wykształcenie wyższe w zakresie związanym z problematyką egzaminu na przewodnika górskiego, zwanego dalej „egzaminem”, lub 2) posiadająca odpowiednie uprawnienia przewodnika górskiego oraz wykazująca się pięcioletnią czynną działalnością jako przewodnik górski na odpowiednim obszarze uprawnień. 4. Kryteria, o których mowa w ust. 3, nie dotyczą przedstawiciela wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 25 ust. 4 ustawy. 5. W pracach komisji egzaminacyjnej uczestniczy sekretarz tej komisji, który jest pracownikiem urzędu marszałkowskiego, odpowiedzialny za sporządzenie dokumentacji z przebiegu egzaminu. Sekretarz komisji nie jest członkiem tej komisji. 6. Informację o naborze do komisji egzaminacyjnych publikuje się w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu marszałkowskiego w terminie 30 dni przed dniem powołania komisji przez marszałka województwa. § 12. 1. Marszałek województwa może odwołać członka komisji egzaminacyjnej w przypadku: 1) złożenia wniosku o odwołanie przez tego członka; 2) uchylania się przez tego członka od wykonywania obowiązków lub rażąco niedbałego ich wykonywania; 3) utraty uprawnień przewodnika górskiego przez tego członka; 4) uzasadnionego wniosku stowarzyszenia zrzeszającego przewodników górskich, organizacji zrzeszającej organizatorów turystyki lub wojewódzkiego konserwatora zabytków, który wskazał danego członka komisji egzaminacyjnej. 2. W razie odwołania członka komisji egzaminacyjnej z przyczyn określonych w ust. 1, stowarzyszenie lub organizacja wskazuje innego kandydata. 3. W razie odwołania członka komisji egzaminacyjnej będącego przedstawicielem wojewódzkiego konserwatora zabytków z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 1, 2 lub 4, wojewódzki konserwator zabytków wskazuje innego kandydata na wniosek marszałka województwa. § 13. 1. Komisja egzaminacyjna przeprowadza egzamin lub poszczególne części egzaminu w trzyosobowych składach egzaminatorów, wyznaczanych każdorazowo przez przewodniczącego komisji spoś