Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 4 września 2015 r.w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 2, z 2014 r. poz. 1161 i 1662 oraz z 2015 r. poz. 855 i 1240.) zarządza się, co następuje: § 1. Wprowadza się do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU), zwaną dalej „PKWiU 2015”, stanowiącą załącznik do rozporządzenia. § 2. W ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej, do dnia 31 grudnia 2016 r. stosuje się równolegle Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 1293, z późn. zm.2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1435 oraz z 2009 r. Nr 33, poz. 256 i Nr 222, poz. 1753.). § 3. Do celów: 1) opodatkowania podatkiem od towarów i usług, 2) opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej - do dnia 31 grudnia 2017 r. stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). § 4. Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1293, z późn. zm.2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1435 oraz z 2009 r. Nr 33, poz. 256 i Nr 222, poz. 1753.). § 5. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. 1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 2, z 2014 r. poz. 1161 i 1662 oraz z 2015 r. poz. 855 i 1240. 2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1435 oraz z 2009 r. Nr 33, poz. 256 i Nr 222, poz. 1753. Załącznik - Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) ZASADY METODYCZNE ZASADY METODYCZNE POLSKIEJ KLASYFIKACJI WYROBÓW I USŁUG (PKWiU 2015) 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1.1 Zawarte w niniejszym opracowaniu zasady metodyczne Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) wskazują podstawowe cele, konstrukcję i sposób posługiwania się nią oraz jej interpretację. 1.2 Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) składa się z: - niniejszych zasad metodycznych, - uwag do poszczególnych sekcji, - schematu klasyfikacji. 1.3 Zasady metodyczne stanowią integralną część niniejszej klasyfikacji. Zawarte w nich postanowienia obowiązują przy jej interpretacji i stosowaniu. 1.4 Schemat klasyfikacji stanowi wykaz grupowań i obejmuje: - symbole grupowań, - nazwy grupowań. 1.5 Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) została opracowana na potrzeby statystyki, może stanowić także podstawę wykazów grupowań, względnie konkretnych wyrobów i usług, stosowanych przy podejmowaniu decyzji gospodarczych, jak również organizacji ewidencji źródłowej podmiotów gospodarczych w postaci indeksów materiałowych, towarowych itp. narzędzi ewidencyjnych. 2 MIEJSCE POLSKIEJ KLASYFIKACJI WYROBÓW I USŁUG (PKWiU 2015) W SYSTEMIE KLASYFIKACJI STATYSTYCZNYCH 2.1 Klasyfikacje gospodarcze są w statystyce podstawowym narzędziem służącym zarówno do zbierania, przetwarzania, jak i do prezentowania danych statystycznych. Wyróżnia się dwa główne rodzaje stosowanych w statystyce klasyfikacji gospodarczych: - klasyfikacje działalności przeznaczone do klasyfikowania działalności podmiotów gospodarczych i innych jednostek, stosowane przy przedstawianiu struktury i wewnętrznych powiązań gospodarki, - klasyfikacje produktów przeznaczone do klasyfikowania efektów działalności jednostek organizacyjnych, stosowane do przedstawiania danych statystycznych związanych z wytwarzaniem, obrotem i zużyciem produktów. 2.2 Obowiązujący system gospodarczych klasyfikacji statystycznych wprowadzonych rozporządzeniami Rady Ministrów obejmuje: - Polską Klasyfikację Działalności (PKD 2007), - Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) oraz Nomenklaturę Scaloną (CN), wprowadzaną corocznie rozporządzeniem Komisji Europejskiej. 2.3 Miejsce PKWiU 2015 w systemie oraz powiązanie z innymi klasyfikacjami systemu międzynarodowego przedstawiono w tabeli: System powiązań statystycznych Klasyfikacji Gospodarczych. Tabela: SYSTEM POWIĄZAŃ STATYSTYCZNYCH KLASYFIKACJI GOSPODARCZYCH Zasięg klasyfikacji (system kodowy) Klasyfikacja działalności Klasyfikacja roduktów wyroby + usługi) Nomenklatury pochodne produktów Międzynarodowy (ONZ) ISIC iędzynarodowa tandardowa lasyfikacja odzajów ziałalności CPC Centralna Klasyfikacja Produktów (Własny system kodowy oszczególnych klasyfikacji) YYYY WWWWW Unii Europejskiej (UE) NACE Statystyczna lasyfikacja ziałalności ospodarczych U.E. YY.YX CPA Klasyfikacja Produktów wg Działalności Lista PRODCOM (Jednolity system kodowy) YY.YX.ZZ YY.YX.ZZ.PP Krajowy - Polska PKD Polska Klasyfikacja Działalności PKWiU Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług PRODPOL Nomenklatura do badania produktów przemysłowych do sprawozdawczości bieżącej i rocznej (Jednolity system kodowy spójny z europejskim) YY.YX.A YY.YX.ZZ. N YY.YX.ZZ-PP.SS.KK Klasyfikacja towarów w handlu zagranicznym HS harmonizowany System znaczania i Kodowania owarów HHHH HH CN Nomenklatura Scalona HHHH HH CC CN Nomenklatura Scalona HHHH HH CC („A” w symbolu - znak alfabetyczny) 2.4 Klasyfikacje statystyczne są ze sobą zharmonizowane. Wyróżnia się zharmonizowanie klasyfikacji tego samego rodzaju w ramach systemów: ONZ, UE, krajowych oraz zharmonizowanie klasyfikacji różnego rodzaju, czyli np. klasyfikacji działalności z klasyfikacjami produktów. 2.5 Klasyfikacje tego samego rodzaju zachowują wzajemne powiązania pojęciowe, zakresowe i w większości przypadków kodowe, a wyróżniają się przede wszystkim rozwiniętą strukturą (rozbudowaną szczegółowością). Dotyczy to odpowiednio zharmonizowania ISIC, NACE i PKD oraz kolejno zharmonizowania CPC, CPA i PKWiU, a także zharmonizowania HS, CN. 3 STRUKTURA POLSKIEJ KLASYFIKACJI WYROBÓW I USŁUG 3.1 Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) jest klasyfikacją obejmującą grupowania produktów w podziale siedmiopoziomowym, określoną przez Polską Klasyfikację Działalności (PKD 2007) oraz Nomenklaturę Scaloną. 3.2 Grupowania poziomu pierwszego - „sekcje” oznaczone są symbolami jednoliterowymi. Grupowania poziomu drugiego - „działy” oznaczone są symbolami dwucyfrowymi. Grupowania poziomu trzeciego - „grupy” oznaczone są symbolami trzycyfrowymi. Grupowania poziomu czwartego - „klasy” oznaczone są symbolami czterocyfrowymi. Grupowania poziomu piątego - „kategorie” oznaczone są symbolami pięciocyfrowymi. Grupowania poziomu szóstego - „podkategorie” oznaczone są symbolami sześciocyfrowymi. Grupowania poziomu siódmego - „pozycje” oznaczone są symbolami siedmiocyfrowymi. 3.3 Struktura grupowań PKWiU 2015, ich symbole i sposób zapisu, ogólne nazwy grupowań poszczególnych szczebli są następujące: patrz oryginał (A - oznaczenia literowe, XX - oznaczenia cyfrowe) 3.4 Dla pierwszych czterech poziomów PKWiU 2015 przyjęto (analogicznie jak w CPA Rev.2.1) jako kryterium podziału produktów ich pochodzenie zdefiniowane przez PKD 2007 (NACE Rev.2). W efekcie powoduje to, że każdy produkt będący wyrobem lub usługą powinien być przyporządkowany wyłącznie do jednego rodzaju działalności zaliczonego do określonej sekcji, działu, grupy i klasy. Podział produktów na tych poziomach odpowiada zatem podziałowi działalności przyjętemu w NACE Rev.2 oraz PKD 2007, co ma odzwierciedlenie w czterocyfrowych symbolach (YY.YX) PKWiU 2015 zgodnych z symbolami przyjętymi w NACE Rev.2 i PKD 2007. Wyjątek stanowią: - produkty rybactwa objęte działem 03, - meble do siedzenia i części do mebli objęte klasą 31.00, - budynki i roboty budowlane związane ze wznoszeniem tych budynków, objęte działem 41, - sprzedaż detaliczna objęta działem 47 (por. 5.2.2.2, 5.2.2.5, 5.2.2.6) oraz - badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie nauk interdyscyplinarnych, objęte działem 72. Redakcja nazw poszczególnych grupowań poziomów PKWiU 2015 nawiązuje do odpowiadających im nazw rodzajów działalności przyjętych w PKD 2007. 3.5 Na poziomach piątym i szóstym („kategorie” i „podkategorie”) w PKWiU 2015 przyjęto podział produktów określony na tych samych poziomach co w europejskiej klasyfikacji produktów wg działalności (CPA), przejmując również z tej klasyfikacji pięcio- i sześciocyfrowe symbole oraz ich nazwy. 3.6 Na poziomie siódmym za podstawę podziału przyjęto potrzeby krajowe. 4 ZAKRES RZECZOWY POLSKIEJ KLASYFIKACJI WYROBÓW I USŁUG (PKWiU 2015) 4.1 Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) jest klasyfikacją produktów pochodzenia krajowego oraz z importu, przy czym, pod pojęciem produktów rozumie się wyroby i usługi: - wyroby stanowią: surowce, półfabrykaty, wyroby finalne oraz zespoły i części tych wyrobów - o ile występują w obrocie, - usługi stanowią: - - wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarczych prowadzących ziałalność o charakterze produkcyjnym, tzn. usługi dla celów produkcji nietworzące bezpośrednio nowych dóbr materialnych, - - wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz a rzecz ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej. Pojęcie usług nie obejmuje czynności związanych z wytwarzaniem wyrobów (włączając półfabrykaty, elementy, części, obróbkę elementów) z materiałów własnych przedsiębiorstwa, na zlecenie innych jednostek gospodarki narodowej, przeznaczonych do celów produkcyjnych lub do dalszej odsprzedaży oraz z reguły nie obejmuje wytwarzania wyrobów na indywidualne zamówienie ludności, z materiałów własnych wykonawcy. 4.2 Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015) została oparta na następujących klasyfikacjach i nomenklaturach międzynarodowych: Statistical Classification of Economic Activities In the European Community (NACE), Rev. 2 (Statystyczna Klasyfikacja Działalności Gosporadczych w UE), Classification of Products by Activity (CPA), wersja Rev.2.1 (Klasyfikacja Produktów g Działalności), Combined Nomenclature (CN), obowiązującej w roku 2015 (Nomenklatura Scalona) corocznie aktualizowanej przez Komisję (UE) jak również Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007). 5 ZASADY TWORZENIA GRUPOWAŃ PKWiU 2015 5.1 Sposób tworzenia grupowań na poszczególnych poziomach podziału 5.1.1 W PKWiU 2015 rozróżnia się następujące rodzaje grupowań: grupowania macierzyste - są to grupowania podlegające podziałowi na niższych zczeblach, np. podkategorie są grupowaniami macierzystymi w stosunku do pozycji; pozycje nie mogą być grupowaniami macierzystymi, grupowania pochodne - są grupowaniami, na które dzielą się grupowania macierzyste, np. pozycje są grupowaniami pochodnymi w stosunku do podkategorii, grupowania końcowe - są to grupowania, które nie podlegają podziałowi, PKWiU 2015 są nimi jedynie pozycje. 5.1.2 Przy opracowywaniu PKWiU 2015 przyjęto zasadę kompletności podziału grupowań macierzystych jako podstawowy i nieodzowny warunek poprawności całej klasyfikacji; zasada ta stanowi, że suma zakresów grupowań pochodnych musi być równa zakresowi bezpośrednio nadrzędnego grupowania macierzystego; oznacza to, że suma zakresów grupowań pochodnych musi w pełni wyczerpywać zakres grupowania macierzystego i nie może być od niego większa. 5.1.3 W przypadkach, w których suma zakresów grupowań pochodnych nie wyczerpuje całego zakresu grupowania macierzystego, tworzy się grupowanie obejmujące produkty pozostałe; obejmuje ono produkty, które zalicza się do grupowania bezpośrednio nadrzędnego, lecz niedające się zaliczyć do któregokolwiek grupowania pochodnego. Grupowania „pozostałe” tworzy się również dla: łącznego ujęcia produktów o mniejszym znaczeniu ekonomicznym, których nie można wyodrębnić ze względu na ograniczenie liczby, grupowań pochodnych do 9, łącznego ujęcia produktów „nowych” niedających się zaliczyć do pozostałych grupowań danego szczebla i dla których, ze względu np. na wielkość produkcji, nie jest celowe wydzielanie w osobne grupowanie; z chwilą wzrostu produkcji dla produktów tych mogą być tworzone grupowania odrębne. Grupowanie obejmujące „produkty pozostałe” z reguły otrzymuje symbol „9” bez względu na to, czy na danym szczeblu podziału stosowano osiem czy też mniej grupowań pochodnych. Wyjątkiem od tej zasady jest zarezerwowanie w sekcji C cyfry „9” na miejscu 5. symbolu PKWiU, dla oznaczenia grupowań obejmujących usługi związane z produkcją. 5.1.4 Zakresy poszczególnych grupowań pochodnych określonego grupowania macierzystego w żadnym przypadku nie mogą zachodzić na siebie, tzn. nie może powstać sytuacja, w której produkt może być zaliczany do więcej niż jednego grupowania PKWiU 2015 (zasada jednoznaczności grupowań). 5.1.5 Usystematyzowanie poszczególnych grup produktów w PKWiU 2015 następuje na podstawie następujących podstawych kryteriów klasyfikacji: - w zakresie wyrobów: - - kryterium pochodzenia wytwórczego (przemysłowego) wg rodzajów działalności, - - kryterium surowcowe, - - kryterium technologii wytwarzania, - - kryterium konstrukcji wyrobu, - - kryterium przeznaczenia, - w zakresie usług: - - kryterium pochodzenia wg rodzajów działalności, - - rodzaj świadczonych usług. Podstawowym założeniem budowy PKWiU 2015 jest powiązanie klasyfikacji produktów (wyrobów i usług) z klasyfikacją rodzajów działalności gospodarczych (PKD 2007) tak, aby każdy produkt był klasyfikowany przede wszystkim w zależności od rodzaju działalności, w wyniku której powstaje. A zatem: każdy produkt (wyrób, usługa) powinien być zaliczony wyłącznie do jednego rodzaju działalności gospodarczej określonego w Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD 2007). Kryterium powyższe jest podstawą utworzenia pierwszych czterech poziomów PKWiU 2015 tj. sekcji, działów, grup i klas. Powiązanie PKWiU 2015 z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD 2007) ma szczególne znaczenie dla statystycznych badań zjawisk gospodarczych i dalszej korelacji z międzynarodowymi klasyfikacjami celowymi, takimi jak: Klasyfikacja Funkcji Rządu, Klasyfikacja Indywidualnej Konsumpcji Celowej, Klasyfikacja Celowych Nakładów Producentów i innych. W odniesieniu do kryterium przeznaczenia należy podkreślić, że dotyczy ono zasadniczego przeznaczenia wyrobu określonego przez jego producenta (konstruktora, projektanta) i wynikającego z określonych parametrów wyrobu bez względu na rzeczywiste wykorzystanie wyrobu. 5.1.6 Do opracowania PKWiU 2015 przyjęto jako podstawowy hierarchiczno-dziesiętny system podziału grupowań macierzystych. Liczbę grupowań pochodnych dla każdego grupowania macierzystego ograniczono do dziewięciu. Dziesiętny system podziału grupowań zastosowano w pełni, w odniesieniu do grup, klas, kategorii, podkategorii i pozycji. System setny podziału grupowań zastosowano w pełni jedynie w odniesieniu do działów. Potrzeba tworzenia nowych grupowań PKWiU 2015 może wynikać w szczególności z: pojawienia się w obrocie nowych rodzajów produktów, konieczności wydzielenia osobnego grupowania dla produktów o dotychczas niewielkim znaczeniu gospodarczym, objętych grupowaniami „pozostałe” w przypadku wzrostu ich znaczenia, względnie wielkości produkcji, konieczności obserwacji produktów o specjalnym znaczeniu gospodarczym. 5.2 Zakres rzeczowy grupowań obejmujących wyroby 5.2.1 Ogólne zasady określania zakresu rzeczowego grupowań obejmujących wyroby. PKWiU 2015 w zakresie wyrobów opracowano, uwzględniając właściwości fizyczne oraz strukturę wyrobów. Ma to swoje potwierdzenie w przyjętych podstawowych kryteriach podziału (por.5.1.5). Na podstawie tych założeń zbudowane są również międzynarodowe klasyfikacje handlu zagranicznego: Zharmonizowany System Oznaczenia i Kodowania Towarów (HS) oraz omenklatura Scalona (CN). W celu maksymalnego zharmonizowania międzynarodowych klasyfikacji wyrobów na potrzeby badań statystycznych z zakresu produkcji z wcześniej opracowanymi międzynarodowymi klasyfikacjami towarów na potrzeby handlu zagranicznego - przy opracowywaniu klasyfikacji wyrobów posłużono się jako „blokami konstrukcyjnymi” pozycjami Nomenklatury Scalonej (CN). Z tych względów, w PKWiU 2015 zakres rzeczowy większości grupowań obejmujących wyroby jest określony zakresem rzeczowym odpowiednich pozycji CN, to znaczy, że grupowanie PKWiU 2015 odpowiada z reguły całej pozycji, części pozycji lub stanowi agregat kilku pozycji CN. 5.2.2 Szczególne przypadki określania zakresu rzeczowego grupowań obejmujących wyroby i usługi: 5.2.2.1 Klasie PKD 2007 01.50 Uprawy rolne połączone z chowem i hodowlą zwierząt (działalność mieszana) w PKWiU 2015 nie zostały przydzielone żadne produkty, gdyż produkty gospodarstw mieszanych nie różnią się od produktów gospodarstw wyspecjalizowanych; produkty te są klasyfikowane w odpowiednich pozycjach grup 01.1 - 01.4. 5.2.2.2 Klasom PKD 2007: - 03.11 Rybołówstwo w wodach morskich, - 03.12 Rybołówstwo w wodach śródlądowych, - 03.21 Chów i hodowla ryb oraz pozostałych organizmów wodnych w wodach morskich, - 03.22 Chów i hodowla ryb oraz pozostałych organizmów wodnych w wodach śródlądowych odpowiada tylko jedna klasa w PKWiU 2015 - 03.00 Ryby i pozostałe produkty rybołówstwa; produkty pochodzące z chowu i hodowli; usługi wspomagające rybactwo, ponieważ produktów pochodzących z tych działalności nie da się rozróżnić. W ramach klasy 03.00 dokonano podziału ryb na: - nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, - nadające się do spożycia przez ludzi. 5.2.2.3 Odpady i złom (zużyte wyroby nienadające się do pierwotnego zastosowania) zostały sklasyfikowane w PKWiU 2015 w dziale 38 Usługi związane ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów; odzysk surowców, który obejmuje odpady, usługi związane ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem oraz usługi odzysku surowców wtórnych i surowce wtórne, z wyjątkiem szmat, odpadów szpagatów, powrozów, lin i linek oraz zużytych wyrobów z materiałów włókienniczych, sklasyfikowanych w wydzielonym grupowaniu 13.94.20.0 Szmaty, odpady szpagatów, powrozów, lin i linek oraz zużyte wyroby z materiałów włókienniczych. 5.2.2.4 Wyroby używane, sklasyfikowano w grupowaniach dla nich wydzielonych (np. 14.13.40.0 Odzież używana i pozostałe używane artykuły włókiennicze). W pozostałych przypadkach, gdy dla określonych wyrobów używanych, nie wydzielono odrębnych grupowań, wówczas wyroby takie zalicza się do tego samego grupowania co wyroby nowe. 5.2.2.5 W dziale 41 Budynki i roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków, zostało zastosowane odmienne kryterium podziału niż w PKD 2007. PKWiU 2015 klasyfikuje rodzaje budynków oraz rodzaje prac związanych z ich wznoszeniem. Podczas, gdy PKD 2007 klasyfikuje tylko rodzaje prac. W związku z tym struktura PKD 2007 i PKWiU 2015 w ramach działu 41, od poziomu grupy jest rozbieżna. Podział budynków występujący w ramach kategorii 41.00.1 Budynki mieszkalne i w ramach kategorii 41.00.2 Budynki niemieszkalne wynika z międzynarodowej klasyfikacji Classification of Types of Constructions (CC), stanowiącej podstawę Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). 5.2.2.6 Handel detaliczny wskazany w dziale 47 PKWiU 2015 Handel detaliczny, z wyłączeniem handlu detalicznego pojazdami samochodowymi, został podzielony według innego kryterium niż w PKD 2007. W PKD 2007 zastosowano podział wg miejsca sprzedaży (sklepy wyspecjalizowane, niewyspecjalizowane, stragany, targowiska) i wg towaru. Natomiast w PKWiU 2015 handel detaliczny został sklasyfikowany wg towaru będącego przedmi