Ustawaz dnia 22 grudnia 2015 r.o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle, ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawę z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej, ustawę z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk oraz ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych. Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Polska Rama Kwalifikacji oraz przypisywanie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji Rozdział 3 - Włączanie kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i przegląd kwalifikacji funkcjonujących w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji Rozdział 4 - Wymogi dotyczące podmiotów przeprowadzających walidację i certyfikowanie kwalifikacji rynkowych włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji oraz zasady uzyskiwania uprawnień do certyfikowania Rozdział 5 - Zapewnianie jakości walidacji i certyfikowania kwalifikacji rynkowych włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji Rozdział 6 - Nadzór nad walidacją i certyfikowaniem kwalifikacji rynkowych włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji Rozdział 7 - Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji Rozdział 8 - Koordynacja funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji Rozdział 9 - Zmiany w przepisach obowiązujących Rozdział 10 - Przepisy przejściowe i końcowe Załącznik - Treść ustawy Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa: 1) zakres kwalifikacji włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji oraz cele Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji; 2) Polską Ramę Kwalifikacji; 3) standardy opisywania kwalifikacji; 4) zasady przypisywania poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji; 5) zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji; 6) zasady włączania do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji Sektorowych Ram Kwalifikacji; 7) wymogi dotyczące podmiotów przeprowadzających walidację i certyfikowanie oraz zasady uzyskiwania uprawnień do certyfikowania; 8) zasady zapewniania jakości walidacji i certyfikowania; 9) zasady nadzoru nad walidacją i certyfikowaniem; 10) Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji; 11) koordynację funkcjonowania Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. 2. Ustawa nie określa wymogów walidacji i certyfikowania, zasad zapewniania jakości nadawania kwalifikacji oraz zasad nadzoru nad nadawaniem kwalifikacji w zakresie kwalifikacji uzyskiwanych w systemie oświaty oraz w systemie szkolnictwa wyższego. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) certyfikowanie - proces, w wyniku którego osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, po uzyskaniu pozytywnego wyniku walidacji, otrzymuje od uprawnionego podmiotu certyfikującego dokument potwierdzający nadanie określonej kwalifikacji; 2) edukacja formalna - kształcenie realizowane przez publiczne i niepubliczne szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty, uczelnie oraz inne podmioty systemu szkolnictwa wyższego, w ramach programów, które prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych, kwalifikacji nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 742 i 1544, z 2013 r. poz. 675, 829, 1005, 1588 i 1650, z 2014 r. poz. 7, 768, 821, 1004, 1146 i 1198 oraz z 2015 r. poz. 357, 860, 1187, 1240, 1268, 1767 i 1923.), albo kwalifikacji w zawodzie, o której mowa w art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 oraz z 2016 r. poz. 35); 3) edukacja pozaformalna - kształcenie i szkolenie realizowane w ramach programów, które nie prowadzą do uzyskania kwalifikacji pełnych lub kwalifikacji, o których mowa w pkt 2; 4) efekty uczenia się - wiedzę, umiejętności oraz kompetencje społeczne nabyte w procesie uczenia się; 5) ewaluacja - analizę funkcjonowania instytucji certyfikującej prowadzącą do diagnozy procesów związanych z certyfikowaniem, służącą zapewnianiu i doskonaleniu jakości kwalifikacji; 6) instytucja certyfikująca - podmiot, który uzyskał uprawnienia do certyfikowania; 7) kompetencje społeczne - rozwiniętą w toku uczenia się zdolność kształtowania własnego rozwoju oraz autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w życiu zawodowym i społecznym, z uwzględnieniem etycznego kontekstu własnego postępowania; 8) kwalifikacja - zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez uprawniony podmiot certyfikujący; 9) kwalifikacje cząstkowe - kwalifikację w zawodzie, o której mowa w art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty; kwalifikacje potwierdzone dyplomami mistrza i świadectwami czeladniczymi wydawanymi po przeprowadzeniu egzaminów w zawodach, o których mowa w art. 3 ust. 3a ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2015 r. poz. 1182 i 1782); kwalifikacje nadawane po ukończeniu studiów podyplomowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym; kwalifikacje nadawane po ukończeniu kursów dokształcających i szkoleń, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym; kwalifikacje nadawane po ukończeniu innych form kształcenia, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2015 r. poz. 1082, 1268 i 1767), oraz innych form kształcenia, w tym szkoleń i kursów dokształcających, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1095 i 1767); kwalifikacje uregulowane i kwalifikacje rynkowe; 10) kwalifikacje pełne - kwalifikacje, które są nadawane wyłącznie w ramach systemu oświaty po ukończeniu określonych etapów kształcenia oraz kwalifikacje pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym; 11) kwalifikacje rynkowe - kwalifikacje nieuregulowane przepisami prawa, których nadawanie odbywa się na zasadzie swobody działalności gospodarczej; 12) kwalifikacje uregulowane - kwalifikacje ustanowione odrębnymi przepisami, których nadawanie odbywa się na zasadach określonych w tych przepisach, z wyłączeniem kwalifikacji nadawanych w systemie oświaty i systemie szkolnictwa wyższego; 13) minister koordynator Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji - ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania; 14) minister właściwy - ministra określonego w przepisach ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 812, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1255, 1269, 1960 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 34.); 15) podmiot prowadzący Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji - osobę prawną, organ lub jednostkę organizacyjną wskazaną w odrębnych przepisach; 16) Polska Rama Kwalifikacji - opis ośmiu wyodrębnionych w Polsce poziomów kwalifikacji odpowiadających odpowiednim poziomom europejskich ram kwalifikacji, o których mowa w załączniku II do zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (Dz. Urz. UE C 111 z 06.05.2008, str. 1), sformułowany za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach, ujętych w kategoriach wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych; 17) poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji - zakres i stopień złożoności wymaganych efektów uczenia się dla kwalifikacji danego poziomu, sformułowanych za pomocą ogólnych charakterystyk efektów uczenia się; 18) przypisanie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji - rozstrzygnięcie, podjęte na zasadach określonych w ustawie, o ustaleniu poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji dla danej kwalifikacji, na podstawie porównania efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji z charakterystykami poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji; 19) Sektorowa Rama Kwalifikacji - opis poziomów kwalifikacji funkcjonujących w danym sektorze lub branży; poziomy Sektorowych Ram Kwalifikacji odpowiadają odpowiednim poziomom Polskiej Ramy Kwalifikacji; 20) uczenie się nieformalne - uzyskiwanie efektów uczenia się poprzez różnego rodzaju aktywność poza edukacją formalną i edukacją pozaformalną; 21) umiejętności - przyswojoną w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej; 22) walidacja - sprawdzenie, czy osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, niezależnie od sposobu uczenia się tej osoby, osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się wymaganych dla tej kwalifikacji; 23) wiedza - zbiór opisów obiektów i faktów, zasad, teorii oraz praktyk, przyswojonych w procesie uczenia się, odnoszących się do dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej; 24) Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji - rejestr publiczny w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114), prowadzony w systemie teleinformatycznym, ewidencjonujący kwalifikacje włączone do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji; 25) Zintegrowany System Kwalifikacji - wyodrębnioną część Krajowego Systemu Kwalifikacji, w której obowiązują określone w ustawie standardy opisywania kwalifikacji oraz przypisywania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji, zasady włączania kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji i ich ewidencjonowania w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji, a także zasady i standardy certyfikowania kwalifikacji oraz zapewniania jakości nadawania kwalifikacji. Art. 3. Na zasadach określonych w ustawie do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji włącza się kwalifikacje pełne oraz kwalifikacje cząstkowe. Art. 4. Zintegrowany System Kwalifikacji zapewnia: 1) jakość nadawanych kwalifikacji; 2) możliwość uznawania efektów uczenia się uzyskanych w edukacji pozaformalnej i poprzez uczenie się nieformalne; 3) możliwość etapowego gromadzenia osiągnięć oraz uznawania osiągnięć; 4) dostęp do informacji o kwalifikacjach możliwych do uzyskania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 5) możliwość porównania kwalifikacji uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z kwalifikacjami nadawanymi w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Rozdział 2 Polska Rama Kwalifikacji oraz przypisywanie poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji Art. 5. 1. Ustanawia się Polską Ramę Kwalifikacji. Polska Rama Kwalifikacji służy do klasyfikowania kwalifikacji włączonych do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji według poszczególnych poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji. 2. Ogólne charakterystyki efektów uczenia się dla kwalifikacji na poszczególnych poziomach Polskiej Ramy Kwalifikacji obejmują: 1) uniwersalne charakterystyki poziomów 1-8 pierwszego stopnia; 2) charakterystyki poziomów 1-8 drugiego stopnia stanowiące rozwinięcie uniwersalnych charakterystyk pierwszego stopnia, które obejmują: a) charakterystyki poziomów 1-4 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji o charakterze ogólnym uzyskiwanych w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej oraz uczenia się nieformalnego, b) charakterystykę poziomu 5 drugiego stopnia typową dla kwalifikacji uzyskiwanych po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4, c) charakterystyki poziomów 6-8 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji uzyskiwanych w ramach szkolnictwa wyższego po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4, d) charakterystyki poziomów 1-8 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji o charakterze zawodowym uzyskiwanych w ramach edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej oraz nieformalnego uczenia się. Art. 6. Uniwersalne charakterystyki poziomów 1-8 pierwszego stopnia określa załącznik do ustawy. Art. 7. 1. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, charakterystyki poziomów 1-4 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji o charakterze ogólnym, ujęte w kategoriach wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, przy czym: 1) w odniesieniu do wiedzy charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie języka i komunikowania się - struktury i zasady tworzenia wypowiedzi, b) w zakresie matematyki i nauk przyrodniczych - pojęcia i zależności oraz interpretacje, c) w zakresie funkcjonowania społecznego - zasady funkcjonowania, role społeczne i tożsamość; 2) w odniesieniu do umiejętności charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie języka i komunikowania się - odbieranie i tworzenie wypowiedzi oraz posługiwanie się językiem obcym, b) w zakresie matematyki i nauk przyrodniczych - dobór i korzystanie z narzędzi oraz prowadzenie obserwacji i doświadczeń, c) w zakresie funkcjonowania społecznego - wyrażanie przynależności do wspólnot, d) w zakresie uczenia się - organizację i planowanie; 3) w odniesieniu do kompetencji społecznych charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie języka i komunikowania się - kulturę komunikowania się, b) w odniesieniu do zdrowia i środowiska - dbałość o zdrowie i bezpieczeństwo oraz postawę wobec środowiska, c) w zakresie funkcjonowania społecznego - podejmowanie obowiązków, współdziałanie i angażowanie się. 2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania oraz minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określą, w drodze rozporządzenia, charakterystykę poziomu 5 drugiego stopnia typową dla kwalifikacji uzyskiwanych po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4, ujętą w kategoriach wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, przy czym: 1) w odniesieniu do wiedzy charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) zakres i głębię - kompletność perspektywy poznawczej i zależności, b) kontekst - uwarunkowania, skutki; 2) w odniesieniu do umiejętności charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie wykorzystania wiedzy - rozwiązywane problemy i wykonywane zadania, b) w zakresie komunikowania się - odbieranie i tworzenie wypowiedzi, upowszechnianie wiedzy w środowisku naukowym i posługiwanie się językiem obcym, c) w zakresie organizacji pracy - planowanie i pracę zespołową, d) w zakresie uczenia się - planowanie własnego rozwoju i rozwoju innych osób; 3) w odniesieniu do kompetencji społecznych charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie ocen - krytyczne podejście, b) w zakresie odpowiedzialności - wypełnianie zobowiązań społecznych i działanie na rzecz interesu publicznego, c) w odniesieniu do roli zawodowej - niezależność i rozwój etosu. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, charakterystyki poziomów 6-8 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji uzyskiwanych w ramach szkolnictwa wyższego po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4, ujęte w kategoriach wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, przy czym: 1) w odniesieniu do wiedzy charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) zakres i głębię - kompletność perspektywy poznawczej i zależności, b) kontekst - uwarunkowania, skutki; 2) w odniesieniu do umiejętności charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie wykorzystania wiedzy - rozwiązywane problemy i wykonywane zadania, b) w zakresie komunikowania się - odbieranie i tworzenie wypowiedzi, upowszechnianie wiedzy w środowisku naukowym i posługiwanie się językiem obcym, c) w zakresie organizacji pracy - planowanie i pracę zespołową, d) w zakresie uczenia się - planowanie własnego rozwoju i rozwoju innych osób; 3) w odniesieniu do kompetencji społecznych charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie ocen - krytyczne podejście, b) w zakresie odpowiedzialności - wypełnianie zobowiązań społecznych i działanie na rzecz interesu publicznego, c) w odniesieniu do roli zawodowej - niezależność i rozwój etosu. 4. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, charakterystyki poziomów 1-8 drugiego stopnia typowe dla kwalifikacji o charakterze zawodowym, ujęte w kategoriach wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych, przy czym: 1) w odniesieniu do wiedzy charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie teorii i zasad - metody i rozwiązania, działalność gospodarczą i etykę, b) w zakresie zjawisk i procesów - właściwości i uwarunkowania, c) w zakresie organizacji prac - metody i technologie, rozwiązania organizacyjne oraz bezpieczeństwo i higienę pracy, d) w zakresie narzędzi i materiałów - działanie i cechy; 2) w odniesieniu do umiejętności charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w odniesieniu do informacji - dokumentację, obliczenia, analizę, syntezę i prognozowanie, b) w zakresie organizacji pracy - planowanie i korygowanie planów, wykonywanie, korygowanie działań i obieg informacji, c) w zakresie narzędzi i materiałów - użytkowanie i dobór, d) w zakresie uczenia się i rozwoju zawodowego - rozwój własny i wspieranie rozwoju innych osób; 3) w odniesieniu do kompetencji społecznych charakterystyka efektów uczenia się dla danego poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji określa: a) w zakresie przestrzeganie reguł - zasady, instrukcje i prawo, b) w zakresie współpracy - komunikowanie się i relacje w środowisku zawodowym, c) w zakresie odpowiedzialności - normy etyczne. 5. W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1-4, uwzględnia się konieczność zapewnienia spójności z uniwersalnymi charakterystykami poziomów 1-8 pierwszego stopnia oraz aktualny stan wiedzy i postępu technologicznego w poszczególnych dziedzinach. Art. 8. Do kwalifikacji pełnych przypisuje się następujące poziomy Polskiej Ramy Kwalifikacji: 1) świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, świadectwo ukończenia szkoły muzycznej I stopnia i świadectwo ukończenia ogólnokształcącej szkoły muzycznej I stopnia - potwierdza nadanie kwalifikacji na poziomie 1 Polskiej Ramy Kwalifikacji; 2) świadectwo ukończenia gimnazjum - potwierdza nadanie kwalifikacji na poziomie 2 Polskiej Ramy Kwalifikacji; 3) dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej albo po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, oraz po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie - potwierdza nadanie kwalifikacji na poziomie 3 Polskiej Ramy Kwalifikacji, chyba że minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty określi dla danej kwalifikacji inny poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji; 4) świadectwo czeladnicze wydawane po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej i zdaniu egzaminów w zawodach, o których mowa w art. 3 ust. 3b ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle - potwierdza nadanie kwalifikacji na poziomie 3 Polskiej Ramy Kwalifikacji, chyba że minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty określi dla danej kwalifikacji inny