Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 7 grudnia 2017 r.w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1908). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 1 - Parametry i wartości parametryczne, jakim powinna odpowiadać woda Załącznik nr 2 - Parametry objęte monitoringiem Załącznik nr 3 - Minimalna częstotliwość pobierania próbek wody do badań Załącznik nr 4 - Wymagania radiologiczne, jakim powinna odpowiadać woda, oraz minimalna częstotliwość pobierania próbek wody do badań w zakresie substancji promieniotwórczych Załącznik nr 5 - Wymagania mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać ciepła woda, minimalna częstotliwość pobierania próbek ciepłej wody oraz procedury postępowania w zależności od wyników badania bakteriologicznego Załącznik nr 6 - Charakterystyki metod badań Treść rozporządzenia 2) Niniejsze rozporządzenie wdraża: 1) dyrektywę Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998#160;r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 330 z 05.12.1998, str. 32, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1, Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14 oraz Dz. Urz. UE L 260 z 07.10.2015, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 90); 2) dyrektywę Rady 2013/51/EURATOM z dnia 22 października 2013#160;r. określającą wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 296 z 07.11.2013, str. 12). Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r. poz. 328, 1566 i 2180) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Rozporządzenie określa: 1) wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, zwanej dalej „wodą”, w tym wymagania bakteriologiczne, fizykochemiczne oraz organoleptyczne; 2) sposób oceny przydatności wody; 3) minimalną częstotliwość i miejsca pobierania do badania próbek wody; 4) zakres badania jakości wody; 5) program monitoringu jakości wody; 6) sposób nadzoru nad materiałami i wyrobami stosowanymi w procesach uzdatniania i dystrybucji wody; 7) sposób nadzoru nad laboratoriami wykonującymi badania jakości wody; 8) sposób informowania konsumentów o jakości wody; 9) sposób postępowania przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku, gdy woda nie spełnia wymagań jakościowych. 2. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do: 1) naturalnych wód mineralnych spełniających wymagania określone w ustawie z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 149 i 60); 2) wód źródlanych i wód stołowych w zakresie uregulowanym w przepisach wydanych na podstawie art. 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia; 3) wód leczniczych: a) wskazanych w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126), b) dla których warunki i wymagania sanitarne określają przepisy wydane na podstawie art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1056); 4) wody pochodzącej z indywidualnych ujęć wody zaopatrujących mniej niż 50 osób lub dostarczających mniej niż średnio 10 m3 wody na dobę, chyba że woda jest dostarczana w ramach działalności gospodarczej lub do budynków użyteczności publicznej lub do budynków zamieszkania zbiorowego lub do podmiotów działających na rynku spożywczym, wykorzystujących wodę. § 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 1) substancja promieniotwórcza - substancję zawierającą jeden lub więcej izotopów promieniotwórczych o takiej aktywności lub stężeniu promieniotwórczym, które nie mogą być pominięte z punktu widzenia ochrony przed promieniowaniem; 2) dawka orientacyjna - obciążającą dawkę skuteczną będącą wynikiem przyjęcia w ciągu jednego roku wszystkich izotopów promieniotwórczych pochodzenia naturalnego i sztucznego, których obecność w wodzie została wykryta, z wyjątkiem trytu, potasu-40, radonu i krótkożyciowych produktów rozpadu radonu; 3) wartość parametryczna - zawartość substancji promieniotwórczych w wodzie, powyżej której należy ocenić, czy obecność substancji promieniotwórczych w wodzie stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi wymagające działania oraz - w razie konieczności - podjąć działanie naprawcze służące poprawie jakości wody do poziomu zgodnego z wymogami dotyczącymi ochrony zdrowia ludzi przed promieniowaniem; 4) wstępny monitoring substancji promieniotwórczych - pierwszy pomiar stężenia substancji promieniotwórczych pod kątem występowania substancji promieniotwórczych i ich przekroczeń przeprowadzony we wszystkich istniejących ujęciach wody oraz w nowo tworzonych ujęciach wody w zakresie radonu, izotopów radu: Ra-226 i Ra-228 oraz trytu; 5) kontrolny monitoring substancji promieniotwórczych - kolejny pomiar stężenia substancji promieniotwórczych w wodzie poddanej uzdatnianiu mającemu na celu obniżenie wartości parametrycznych substancji promieniotwórczych, wykonywany zgodnie z częstotliwością określoną w części C i w części D załącznika nr 4 do rozporządzenia; 6) strefa zaopatrzenia - geograficznie określony obszar, do którego woda dochodzi z jednego lub więcej źródeł i na którym jakość wody może być traktowana w przybliżeniu jako jednolita; 7) cząstkowe sprawozdanie z badań jakości wody - sprawozdanie z danego oznaczenia lub oznaczeń w ramach jednego zlecenia dla badanej próbki wody wskazujące wartości badanych parametrów, w szczególności dla parametrów: a) mikrobiologicznych określonych w części A i w części C w tabeli 1 lp. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz w części A załącznika nr 5 do rozporządzenia, b) chemicznych określonych w części B i w części D w tabeli 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, c) substancji promieniotwórczych oraz d) ustalonych w oparciu o wyniki oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów, jako niezbędne dla danej strefy zaopatrzenia do celów ochrony zdrowia ludzkiego; 8) ocena ryzyka - proces polegający na identyfikacji zagrożeń i analizie ryzyka przeprowadzony na podstawie obowiązującej w czasie dokonywania tej oceny normy PN-EN 15975-2 „Bezpieczeństwo zaopatrzenia w wodę do spożycia - Wytyczne dotyczące zarządzania kryzysowego i ryzyka - Część 2: Zarządzanie ryzykiem”; przy opracowaniu oceny ryzyka uwzględnia się czynniki określone dla obszaru zaopatrzenia w wodę, o których mowa w § 11 pkt 1, 2 i 4-9. § 3. 1. Woda jest zdatna do użycia, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie wykazuje agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia wymagania: 1) mikrobiologiczne określone w części A załącznika nr 1 do rozporządzenia; 2) chemiczne określone w części B załącznika nr 1 do rozporządzenia. 2. Ciepła woda użytkowa powinna, oprócz wymagań określonych w ust. 1, spełniać wymagania określone w części A załącznika nr 5 do rozporządzenia. 3. Podmioty, o których mowa w § 6-8, podejmują wszelkie działania, aby woda spełniała wymagania określone dla: 1) parametrów wskaźnikowych określonych w części C załącznika nr 1 do rozporządzenia; 2) dodatkowych wymagań chemicznych określonych w części D załącznika nr 1 do rozporządzenia; 3) substancji promieniotwórczych określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 4. 1. Punktem, w którym woda musi spełniać wymagania, o których mowa w § 3, zwanym dalej „punktem zgodności”, jest w przypadku wody: 1) dostarczanej z urządzeń wodociągowych - punkt czerpalny, który został zlokalizowany najbliżej przed wodomierzem głównym lub przyłączem wodociągowym, a w przypadku braku możliwości poboru wody w tym miejscu, z zaworu używanego zwykle do pobierania wody, w szczególności w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach zamieszkania zbiorowego lub budynkach mieszkalnych, w stosunku do którego przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zadeklarowało spełnienie wymagań określonych w załącznikach nr 1 i 4 do rozporządzenia - ustalony w porozumieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym; 2) dostarczanej z cysterny - punkt czerpalny, w którym woda wypływa z cysterny; 3) wprowadzanej do jednostkowych opakowań - punkt czerpalny wody, w którym woda jest pobierana do napełnienia jednostkowych opakowań; 4) wykorzystywanej w zakładzie produkcji lub obrotu żywnością - punkt czerpalny wody wykorzystywanej w produkcji lub obrocie żywnością; 5) wykorzystywanej w ramach działalności gospodarczej lub w budynkach użyteczności publicznej, budynkach zamieszkania zbiorowego lub budynkach mieszkalnych - punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody; 6) dostarczanej z indywidualnych ujęć wody - pompa lub inny punkt czerpalny używany zwykle do pobierania wody; 7) udostępnianej w środkach transportu lądowego, powietrznego lub wodnego - punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody. 2. Punkt zgodności może być ustalony przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w porozumieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym, w strefie zaopatrzenia lub zakładzie uzdatniania, jeżeli wykaże ono, że nie powoduje to niekorzystnej zmiany mierzonej wartości parametrów w toku dystrybucji wody, oraz w stosunku do którego przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zadeklarowało spełnienie wymagań dla badanych parametrów, określonych w załącznikach nr 1 i 4 do rozporządzenia. 3. Miejsca pobierania do badania próbek wody, równomiernie rozmieszczone w strefie zaopatrzenia, są zlokalizowane w: 1) urządzeniach wodociągowych: a) ujęciach wody, b) miejscach, w których woda jest wprowadzana do sieci, c) sieci wodociągowej, d) punktach czerpalnych znajdujących się najbliżej przed wodomierzem głównym lub przyłączem wodociągowym, łączącym sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług - w przypadku braku możliwości poboru wody w tym miejscu z zaworów używanych zwykle do pobierania wody, w szczególności w budynkach użyteczności publicznej, budynkach zamieszkania zbiorowego oraz budynkach mieszkalnych; 2) pompach lub innych używanych punktach czerpalnych, jeżeli woda jest dostarczana z indywidualnych ujęć wody. 4. Miejsca pobierania do badania próbek wody pozwalające na ocenę wewnętrznej instalacji wodociągowej, poza siecią wodociągową, oraz jakości wody w budynku użyteczności publicznej, budynku zamieszkania zbiorowego oraz budynku mieszkalnym są zlokalizowane w: 1) punktach czerpalnych - z zaworów używanych zwykle do pobierania wody zainstalowanych najbliżej i najdalej wodomierza głównego lub przyłącza wodociągowego łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług, na stałe używanych do pobierania wody przez odbiorcę usług oraz wybranych punktach pośrednich, których liczba zależy od wielkości systemu; 2) punktach czerpalnych - z zaworów używanych zwykle do pobierania wody wykorzystywanej w zakładach prowadzących działalność związaną z produkcją lub obrotem żywnością. 5. Miejsca pobierania do badania próbek ciepłej wody pozwalające na ocenę wewnętrznej instalacji wodociągowej, poza siecią wodociągową, w celu wykrywania bakterii Legionella sp., w budynku użyteczności publicznej oraz budynku zamieszkania zbiorowego - są zlokalizowane w: 1) wypływie ze zbiornika ciepłej wody lub najbliższym punkcie czerpalnym; 2) punkcie czerpalnym najdalej położonym od zbiornika ciepłej wody; 3) miejscu powrotu wody do podgrzewacza; 4) wybranych punktach pośrednich, których liczba zależy od wielkości systemu. § 5. Program monitoringu jakości wody obejmuje wyniki badań jakości wody uzyskane w ramach: 1) wewnętrznej kontroli jakości wody przeprowadzanej przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, o której mowa w art. 5 ust. 1a ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zwanej dalej „ustawą”; 2) wewnętrznej kontroli jakości wody przeprowadzanej przez podmioty wykorzystujące wodę, pochodzącą z indywidualnego ujęcia w ramach działalności gospodarczej lub w budynkach użyteczności publicznej, budynkach zamieszkania zbiorowego lub podmiotach działających na rynku spożywczym, wykorzystujących wodę; 3) prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nadzoru nad jakością wody, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy. § 6. Wewnętrzna kontrola jakości wody realizowana przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, o której mowa w art. 5 ust. 1a ustawy, obejmuje: 1) wykonywanie badań jakości wody w urządzeniach wodociągowych: a) w zakresie dotyczącym: - wymagań i parametrów objętych monitoringiem zgodnie z częścią A i częścią B załącznika nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 13 ust. 1 pkt 1 i § 14 ust. 1 pkt 1 w przypadku przeprowadzenia oceny ryzyka, o której mowa w § 12, - parametrów objętych wstępnym monitoringiem substancji promieniotwórczych, - parametrów objętych kontrolnym monitoringiem substancji promieniotwórczych, b) z częstotliwością nie mniejszą niż określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 14 ust. 1 pkt 2, w przypadku przeprowadzenia oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ustaloną w § 15, gdy nie wystąpią okoliczności mogące spowodować zmianę jakości wody, oraz c) każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie, w szczególności awarii sieci wodociągowej, awarii systemu uzdatniania wody, wymiany sieci wodociągowej, oddania do użytku nowego odcinka sieci wodociągowej, powodzi, intensywnych opadów, suszy lub w przypadku zdarzenia radiacyjnego - w uzgodnieniu z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym; 2) informowanie właściwego państwowego powiatowego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o przekroczeniach wartości parametrycznych dla: a) parametrów określonych w części A w tabeli 1 lub części C w tabeli 1 lp. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku przekroczenia wartości parametrycznej ≥ 10 jtk (NPL)/100 ml - w dniu sporządzenia cząstkowego lub całościowego sprawozdania z badań jakości wody, o którym mowa w § 10 ust. 1, lub uzyskania informacji, o której mowa w § 10 ust. 4, b) parametrów określonych w części A lub w części B załącznika nr 4 do rozporządzenia lub ustalonych w oparciu o wyniki oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów, jako niezbędnych dla danej strefy zaopatrzenia do celów ochrony zdrowia ludzkiego - w dniu sporządzenia cząstkowego lub całościowego sprawozdania z badań jakości wody, o którym mowa w § 10 ust. 1, c) parametrów określonych w części B lub części C w tabeli 1 lp. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku przekroczenia wartości parametrycznej < 10 jtk (NPL)/100 ml lub w części C w tabeli 1 lp. 2 i 3 lub w tabeli 2 lub części D załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz ustalonych w oparciu o wyniki oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów, jako niezbędnych dla danej strefy zaopatrzenia do celów zapewnienia jakości produkcji, dystrybucji i kontroli jakości wody - w terminie nie dłuższym niż 7 dni roboczych od dnia sporządzenia cząstkowego lub całościowego sprawozdania z badań jakości wody, o którym mowa w § 10 ust. 1; 3) uzgodnienie z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym sposobu ustalenia miejsca i przyczyny niezgodności z wymaganiami oraz prowadzenia działań naprawczych - w terminie nie dłuższym niż 3 dni robocze od dnia przekazania informacji, o której mowa w pkt 2; 4) ustalanie harmonogramu pobierania próbek wody do badań jakości wody, zgodnie z częstotliwością nie mniejszą niż określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 14 ust. 1 pkt 2, w przypadku wykonania oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ustaloną w § 15, w uzgodnieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym, tak aby liczba próbek, w miarę możliwości, rozkładała się równomiernie w czasie i miejscu; 5) wyznaczenie w uzgodnieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym i w razie takiej potrzeby wykonanie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne stałych punktów czerpalnych, służących do pobierania próbek wody; 6) pobieranie próbek wody do badań jakości wody z urządzeń wodociągowych, w miejscach pozwalających na ocenę jakości dostarczanej wody, a gdy woda jest poddawana procesom uzdatniania - w miejscach pozwalających na ocenę skuteczności procesu uzdatniania; 7) w przypadku wystąpienia okoliczności wymienionych w pkt 1 lit. c: a) wyznaczanie miejsca lub miejsc, częstotliwości i zakresu badania jakości wody w celu określenia spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu w uzgodnieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym, b) uzgodnienie z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym sposobu ustalenia miejsca i przyczyny niezgodności z wymaganiami oraz zaplanowania ewentualnych działań naprawczych i ustalenie harmonogramu ich realizacji oraz niezwłoczne poinformowanie właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o podjętych i zaplanowanych działaniach; 8) przechowywanie sprawozdań z badań jakości wody przez okres co najmniej 5 lat od dnia ich wykonania; 9) przekazywanie właściwemu państwowemu powiatowemu lub państwowemu granicznemu inspektorowi sanitarnemu sprawozdań z badań jakości wody, o których mowa w pkt 1, w przypadku: a) przekroczenia wartości parametrycznych dla parametrów: - określonych w części A w tabeli 1 lub części C w tabeli 1 lp. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku przekroczenia wartości parametrycznej ≥ 10 jtk (NPL)/100 ml, jeżeli przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie udzieliło zgody na przekazywanie przez laboratorium, któremu zlecono wykonanie badania jakości wody, sprawozdania z tych badań, bezpośrednio do właściwego państwowego powiatowego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego, - określonych w części A lub w części B załącznika nr 4 do rozporządzenia, - ustalonych w oparciu o wyniki oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów, jako niezbędnych dla danej strefy zaopatrzenia do celów ochrony zdrowia ludzkiego - w dniu sporządzenia cząstkowego lub całościowego sprawozdania z badań jakości wody, o którym mowa w § 10 ust. 1, b) przekroczenia wartości parametrycznych dla parametrów określonych w części B lub części C w tabeli 1 lp. 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia - w przypadku przekroczenia wartości parametrycznej < 10 jtk (NPL)/100 ml lub w części C w tabeli 1 lp. 2 i 3 lub w tabeli 2 lub części D załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz ustalonych w oparciu o wyniki oceny ryzyka, o której mowa w § 12, oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów, jako niezbędnych dla danej strefy zaopatrzenia do celów zapewnienia jakości produkcji, dystrybucji i kontroli jakości wody - w terminie nie dłuższym niż 7 dni roboczych od dnia sporządzenia cząstkowego lub całościowego sprawozdania z badań jakości wody, o którym mowa w § 10 ust. 1, c) braku przekroczeń wartości parametrycznych - w terminie miesiąca od dnia sporządzenia sprawozdania z badań jakości wody, o którym mowa w § 10 ust. 1. § 7. Wewnętrzna kontrola jakości wody przeprowadzana przez podmiot dostarczający lub wykorzystujący wodę pochodzącą z indywidualnego ujęcia w ramach działalności gospodarczej lub w budynkach użyteczności publicznej, budynkach zamieszkania zbiorow