Ustawaz dnia 15 czerwca 2018 r.o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi 1)Niniejsza ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/26/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L 84 z 20.03.2014, str. 72). Spis treści Treść ustawy Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Zezwolenia Rozdział 3 - Statut, członkostwo w organizacji zbiorowego zarządzania oraz organy i osoby kierujące działalnością tej organizacji Rozdział 4 - Relacje organizacji zbiorowego zarządzania z uprawnionymi i zarządzanie przychodami z praw Rozdział 5 - Relacje organizacji zbiorowego zarządzania z użytkownikami Rozdział 6 - Udzielanie licencji wieloterytorialnych Rozdział 7 - Komisja Rozdział 8 - Obowiązki informacyjne i sprawozdawcze organizacji zbiorowego zarządzania Rozdział 9 - Skargi Rozdział 10 - Nadzór nad organizacjami zbiorowego zarządzania Rozdział 11 - Cofnięcie zezwolenia Rozdział 12 - Niezależne podmioty zarządzające Rozdział 13 - Ochrona danych osobowych Rozdział 14 - Przepis karny Rozdział 15 - Przepisy zmieniające, przejściowe i dostosowujące oraz przepis końcowy Treść ustawy 2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ustawę z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej oraz ustawę z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady: 1) działania organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz innych podmiotów zarządzających prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 2) udzielania zezwoleń na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, zwanych dalej „zezwoleniami”; 3) nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 4) działania Komisji Prawa Autorskiego, zwanej dalej „Komisją”. Art. 2. 1. Przepisy ustawy stosuje się do: 1) organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 2) podmiotów, które wykonują czynności z zakresu zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na podstawie tytułu prawnego udzielonego im przez organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 3) osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, niedziałających w charakterze uprawnionego ani niebędących organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, które wykonują czynności z zakresu zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na podstawie tytułu prawnego udzielonego im przez uprawnionych, zwanych dalej „niezależnymi podmiotami zarządzającymi”. 2. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r. poz. 210 oraz z 2018 r. poz. 723). Art. 3. Ilekroć w niniejszej ustawie mowa jest o: 1) zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi - należy przez to rozumieć działalność polegającą na wykonywaniu praw autorskich lub praw pokrewnych dla zbiorowej korzyści uprawnionych przez dokonywanie takich czynności, jak: a) obejmowanie praw w zbiorowy zarząd, b) zawieranie umów o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie, c) pobór, podział i wypłata przychodów z praw, d) monitorowanie korzystania z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych przez użytkowników, e) dochodzenie ochrony praw autorskich lub praw pokrewnych, f) wykonywanie innych uprawnień i obowiązków organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi wynikających z niniejszej ustawy oraz ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1191 i 1293), zwanej dalej „ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych”; 2) organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi - należy przez to rozumieć stowarzyszenie zrzeszające uprawnionych lub podmioty reprezentujące uprawnionych, którego podstawowym celem statutowym jest zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na rzecz uprawnionych w zakresie zezwolenia udzielonego mu przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zwanego dalej „ministrem”; 3) zagranicznej organizacji zbiorowego zarządzania - należy przez to rozumieć podmiot uznany za organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi za granicą w państwie swojej siedziby; 4) uprawnionym - należy przez to rozumieć każdego, komu przysługują prawa autorskie lub prawa pokrewne lub tytuł prawny do przychodów z tych praw, niebędącego organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 5) osobie kierującej działalnością organizacji zbiorowego zarządzania - należy przez to rozumieć członka zarządu, członka komisji rewizyjnej oraz osobę kierującą jednostką organizacyjną odpowiedzialną w tej organizacji za wykonywanie czynności z zakresu zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi; 6) przychodach z praw - należy przez to rozumieć: a) środki pieniężne pobrane przez organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na rzecz uprawnionych, z tytułu przysługujących im praw autorskich lub praw pokrewnych, prawa do wynagrodzenia oraz opłat, określonych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, oraz b) pożytki, jakie środki te przyniosły do chwili ich wypłaty uprawnionym; 7) podziale przychodów z praw - należy przez to rozumieć ustalenie wysokości przychodów z praw, należnych poszczególnym uprawnionym, przed ich wypłatą; 8) wypłacie przychodów z praw - należy przez to rozumieć przekazanie pobranych przychodów z praw poszczególnym uprawnionym; 9) umowie o reprezentacji - należy przez to rozumieć umowę zawartą między organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi albo między organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi a zagraniczną organizacją zbiorowego zarządzania, na podstawie której jedna organizacja upoważnia drugą do zbiorowego zarządzania wykonywanymi przez siebie prawami w zakresie i na zasadach określonych w tej umowie; 10) użytkowniku - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, która dokonuje eksploatacji utworów lub przedmiotów praw pokrewnych wymagającej zgody uprawnionych lub zapłaty na ich rzecz wynagrodzenia albo dokonuje czynności wymagających uiszczenia opłat zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych; 11) repertuarze - należy przez to rozumieć utwory, do których prawami zbiorowo zarządza organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi; 12) licencji wieloterytorialnej - należy przez to rozumieć umowę upoważniającą do korzystania z utworów muzycznych i słowno-muzycznych na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, na polach eksploatacji wymienionych w art. 50 pkt 1 i 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w zakresie wymaganym do korzystania z tych utworów na potrzeby usług dostarczania treści cyfrowych w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2017 r. poz. 683 i 2361 oraz z 2018 r. poz. 650), świadczonych drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2017 r. poz. 1219 oraz z 2018 r. poz. 650). Art. 4. 1. Organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, zwana dalej „organizacją zbiorowego zarządzania”, zbiorowo zarządza prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, umowy o reprezentacji, ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych lub niniejszej ustawy, w zakresie udzielonego zezwolenia. 2. Organizacja zbiorowego zarządzania nie może bez ważnej przyczyny odmówić objęcia praw autorskich lub praw pokrewnych w zbiorowy zarząd, w zakresie udzielonego jej zezwolenia. 3. Organizacja zbiorowego zarządzania jednakowo traktuje uprawnionych bez względu na podstawę prawną zbiorowego zarządzania ich prawami. 4. Organizacja zbiorowego zarządzania z należytą starannością zbiorowo zarządza prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, w szczególności regularnie dokonuje podziału i wypłaty przychodów z praw. 5. Organizacja zbiorowego zarządzania odpowiada za czynności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jak za czynności własne. Art. 5. 1. Domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w zakresie udzielonego jej zezwolenia oraz posiada legitymację procesową w tym przedmiocie. 2. W zakresie, w jakim art. 21-213, art. 25 ust. 4 oraz art. 70 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewidują obowiązek zawarcia umowy lub zapłaty wynagrodzenia za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania, prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, którzy nie zawarli umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi z żadną organizacją, zbiorowo zarządza ta organizacja, która jest reprezentatywna w odniesieniu do tych praw. 3. Umowa zawarta z reprezentatywną organizacją zbiorowego zarządzania uprawnia użytkownika do korzystania także z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, do których prawami zarządza ona zbiorowo na podstawie ust. 2. 4. Uprawnionemu niereprezentowanemu przez żadną organizację zbiorowego zarządzania, którego utwór lub przedmiot prawa pokrewnego jest objęty umową, o której mowa w ust. 3, przychody z praw z tytułu tej umowy przysługują na takich samych warunkach jak uprawnionym, którzy w tym zakresie zawarli z daną organizacją umowę o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. Roszczenie o wypłatę przychodów z praw może być dochodzone wyłącznie wobec organizacji zbiorowego zarządzania, która zawarła umowę, o której mowa w ust. 3. Rozdział 2 Zezwolenia Art. 6. 1. Zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi jest wykonywane wyłącznie przez organizację zbiorowego zarządzania w zakresie zezwolenia udzielonego jej przez ministra. 2. Stowarzyszenie zrzeszające twórców, artystów wykonawców, producentów, wydawców opublikowanych utworów słownych lub organizacje radiowe lub telewizyjne występuje do ministra z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) statut stowarzyszenia oraz projekt statutu spełniający warunki, o których mowa w art. 12; 2) projekty regulaminów, o których mowa w art. 19 pkt 4-8; 3) projekt strategii, o której mowa w art. 19 pkt 9; 4) opis planowanego sposobu wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, wraz ze wskazaniem okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2. Art. 7. 1. Minister udziela zezwolenia stowarzyszeniu, o którym mowa w art. 6 ust. 2, które: 1) wykaże potrzebę zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi odrębnie dla każdego pola eksploatacji objętego wnioskiem; 2) daje rękojmię należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, w szczególności: a) posiada możliwości techniczne i organizacyjne gwarantujące samodzielne i prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, b) zatrudnia osoby, których kwalifikacje gwarantują prawidłową prawną i rachunkową obsługę prowadzonej działalności w zakresie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, c) dysponuje środkami finansowymi w wysokości gwarantującej prawidłowe wykonywanie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. 2. W zakresie, w jakim wniosek o udzielenie zezwolenia dotyczy przypadków, w których przepisy niniejszej ustawy wymagają wspólnego działania organizacji zbiorowego zarządzania na podstawie zawartego przez nie porozumienia, minister udziela zezwolenia wnioskodawcy, jeżeli wnioskodawca ustali z tymi organizacjami zasady wspólnego zawierania umów o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie. Art. 8. Zezwolenia nie udziela się: 1) terenowej jednostce organizacyjnej stowarzyszenia; 2) jeżeli wnioskodawca znajduje się w stanie likwidacji; 3) jeżeli nie upłynęło 5 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji ministra o cofnięciu wnioskodawcy zezwolenia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 albo 5, w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie zezwolenia. Art. 9. 1. Zezwolenie określa: 1) rodzaje utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, do których prawami zbiorowo zarządza organizacja zbiorowego zarządzania; 2) pola eksploatacji, na których organizacja zbiorowego zarządzania wykonuje zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. 2. Zezwolenie może określać kategorie uprawnionych, których prawami zbiorowo zarządza organizacja zbiorowego zarządzania. Art. 10. 1. Organizacja zbiorowego zarządzania, która jako jedyna posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, jest organizacją reprezentatywną. 2. Jeżeli zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, organizacją reprezentatywną jest ta, która w tym zakresie reprezentuje największą liczbę uprawnionych na podstawie umowy o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi oraz umowy o reprezentacji. 3. Reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku, o którym mowa w ust. 2, stwierdza z urzędu minister w drodze decyzji. 4. Minister z urzędu uchyla lub zmienia decyzję o stwierdzeniu reprezentatywności w przypadku istotnej zmiany przesłanki reprezentatywności, o której mowa w ust. 2, lub braku konieczności stwierdzenia reprezentatywności. Art. 11. 1. Do wniosku o zmianę zezwolenia przepisy art. 6-9 stosuje się odpowiednio. 2. Decyzja ministra o udzieleniu lub zmianie zezwolenia oraz decyzja w przedmiocie reprezentatywności podlega ogłoszeniu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra. Rozdział 3 Statut, członkostwo w organizacji zbiorowego zarządzania oraz organy i osoby kierujące działalnością tej organizacji Oddział 1 Statut organizacji zbiorowego zarządzania Art. 12. Statut organizacji zbiorowego zarządzania, zwany dalej „statutem”, określa w szczególności: 1) nazwę organizacji zbiorowego zarządzania, odróżniającą ją od innych podmiotów; 2) terytorium działania i siedzibę organizacji zbiorowego zarządzania; 3) cele organizacji zbiorowego zarządzania i sposoby ich realizacji; 4) warunki i sposób nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków; 5) zasady i tryb: a) zwoływania walnego zebrania członków lub zebrania delegatów, b) zastępowania walnego zebrania członków zebraniem delegatów, o ile przewiduje się taką możliwość; 6) czas trwania kadencji oraz zasady i tryb wyboru zarządu oraz komisji rewizyjnej, uzupełniania składu tych organów, a także odwoływania i wygasania mandatów ich członków; 7) sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich; 8) sposób reprezentowania organizacji zbiorowego zarządzania, w tym sposób zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności uchwał organów tej organizacji; 9) sposób zarządzania majątkiem organizacji zbiorowego zarządzania; 10) zasady dokonywania zmian statutu; 11) przeznaczenie majątku organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku jej likwidacji. Art. 13. 1. Zarząd organizacji zbiorowego zarządzania niezwłocznie zawiadamia sąd rejestrowy o zmianie statutu lub uchwaleniu nowego statutu. Zmiana statutu lub uchwalenie nowego statutu wymaga wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, do którego stosuje się odpowiednio zasady i tryb przewidziane dla wpisu stowarzyszenia do tego rejestru. 2. Z wnioskiem o wpis zmian statutu albo nowego statutu do Krajowego Rejestru Sądowego organizacja zbiorowego zarządzania składa odpis decyzji o udzieleniu zezwolenia. 3. Sąd rejestrowy doręcza ministrowi odpis wniosku o wpis zmian statutu albo nowego statutu. 4. Minister ma prawo wypowiedzieć się w sprawie wniosku, o którym mowa w ust. 3, w terminie 21 dni od dnia doręczenia jego odpisu, a także przystąpić do postępowania jako zainteresowany. Oddział 2 Członkostwo w organizacji zbiorowego zarządzania Art. 14. 1. Organizacja zbiorowego zarządzania niezwłocznie przyjmuje uprawnionych oraz podmioty reprezentujące uprawnionych, w tym inne organizacje zbiorowego zarządzania, zagraniczne organizacje zbiorowego zarządzania i stowarzyszenia uprawnionych, do grona członków, jeżeli mają obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miejsce zamieszkania albo siedzibę w tym państwie oraz spełniają warunki członkostwa określone w statucie. 2. Uprawnieni i podmioty reprezentujące uprawnionych mający obywatelstwo, miejsce zamieszkania albo siedzibę w innym państwie niż wskazane w ust. 1 mogą uzyskać członkostwo, jeżeli statut tak stanowi. 3. Członkiem organizacji zbiorowego zarządzania, na zasadach określonych w ust. 1 i 2, może być również osoba prawna. 4. Warunki członkostwa opierają się na obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminujących kryteriach. Organizacja zbiorowego zarządzania podaje warunki członkostwa do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na swojej stronie internetowej. 5. Odmowa przyjęcia uprawnionych oraz podmiotów reprezentujących uprawnionych, o których mowa w ust. 1, do grona członków następuje w formie pisemnej albo elektronicznej i zawiera szczegółowe uzasadnienie. Art. 15. 1. Organizacja zbiorowego zarządzania udostępnia środki komunikacji elektronicznej zapewniające utrwalenie, przekazywanie, przechowywanie i zabezpieczenie treści dokonywanych czynności związanych z członkostwem w tej organizacji. 2. Organizacja zbiorowego zarządzania prowadzi w postaci elektronicznej i na bieżąco aktualizuje wykaz swoich członków, zawierający co najmniej imię i nazwisko, pseudonim lub nazwę oraz adres korespondencyjny, w tym adres poczty elektronicznej, o ile został przez członka wskazany. Oddział 3 Organy i osoby kierujące działalnością organizacji zbiorowego zarządzania Art. 16. 1. Organami organizacji zbiorowego zarządzania są: 1) walne zebranie członków albo zebranie delegatów; 2) zarząd; 3) komisja rewizyjna. 2. Organizacja zbiorowego zarządzania może tworzyć inne organy niż określone w ust. 1, jeżeli statut tak stanowi. Tryb dokonywania wyboru członków, uzupełniania składu oraz kompetencje tych organów określa statut. 3. Członkiem zarządu i komisji rewizyjnej może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Członkom zarządu i komisji rewizyjnej może przysługiwać wynagrodzenie lub inne świadczenia z tytułu pełnionej funkcji, jeżeli statut tak stanowi. Art. 17. 1. Walne zebranie członków jest najwyższą władzą organizacji zbiorowego zarządzania. W sprawach, w których statut nie określa właściwości innych organów, podejmowanie uchwał n