Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższegoz dnia 25 września 2018 r.w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia 1)Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działem administracji rządowej - szkolnictwo wyższe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Dz. U. poz. 2317). Spis treści Treść rozporządzenia Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Postępowanie wyjaśniające Rozdział 3 - Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji Rozdział 4 - Postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji Rozdział 5 - Mediacja Rozdział 6 - Wykonywanie i zatarcie kar dyscyplinarnych Rozdział 7 - Wznowienie postępowania dyscyplinarnego Rozdział 8 - Przepis końcowy Treść rozporządzenia Na podstawie art. 306 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) komisji dyscyplinarnej - rozumie się przez to uczelnianą komisję dyscyplinarną, komisję dyscyplinarną przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz komisję dyscyplinarną przy ministrze właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki; 2) komisji przy ministrze - rozumie się przez to komisję dyscyplinarną przy ministrze właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki; 3) komisji przy Radzie - rozumie się przez to komisję dyscyplinarną przy Radzie Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego; 4) komisji uczelnianej - rozumie się przez to uczelnianą komisję dyscyplinarną; 5) ministrze - rozumie się przez to ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki; 6) ministrze nadzorującym - rozumie się przez to właściwego ministra nadzorującego uczelnię wojskową, uczelnię służb państwowych, uczelnię artystyczną, uczelnię medyczną lub uczelnię morską; 7) rektorze - rozumie się przez to rektora uczelni, w której prowadzi się postępowanie wyjaśniające lub postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji; 8) rzeczniku dyscyplinarnym - rozumie się przez to rzecznika dyscyplinarnego powołanego przez rektora oraz rzecznika dyscyplinarnego powołanego przez ministra; 9) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce; 10) zawiadamiającym - rozumie się przez to osobę zawiadamiającą o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego. § 2. 1. Postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji wobec nauczyciela akademickiego prowadzi się w uczelni będącej podstawowym miejscem pracy nauczyciela akademickiego, który popełnił czyn mający znamiona przewinienia dyscyplinarnego. 2. Jeżeli nauczyciel akademicki nie posiada podstawowego miejsca pracy, postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji wobec tego nauczyciela akademickiego prowadzi się w zatrudniającej go uczelni, której rektor lub rzecznik dyscyplinarny powziął wiadomość o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego. 3. W przypadku zmiany okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczących zatrudnienia nauczyciela akademickiego, postępowanie wyjaśniające i postępowanie dyscyplinarne prowadzi się w uczelni, w której postępowanie to zostało wszczęte. 4. Postępowanie wyjaśniające wobec nauczycieli akademickich, o których mowa w art. 277 ust. 3 ustawy, postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji przed komisją przy Radzie oraz postępowanie dyscyplinarne przed komisją przy ministrze prowadzi się w urzędzie obsługującym ministra. § 3. 1. Organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, wyłącza go od prowadzenia lub udziału w sprawie, jeżeli: 1) sprawa dotyczy tego rzecznika dyscyplinarnego; 2) jest on małżonkiem osoby, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, obwinionego albo pokrzywdzonego, albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób; 3) jest on, w linii prostej albo w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie, krewnym albo powinowatym pokrzywdzonego, osoby, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, albo obwinionego; 4) pozostaje on z jedną z osób, o których mowa w pkt 3, w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli; 5) pomiędzy nim a osobą, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, albo obwinionym, zachodzi stosunek bezpośredniej podległości służbowej lub organizacyjnej; 6) był świadkiem popełnienia czynu, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, brał udział w rozpoznaniu tej sprawy w innym postępowaniu dotyczącym tego samego czynu lub był w tej sprawie przesłuchiwany w charakterze świadka albo występował jako biegły; 7) zachodzą inne uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. 2. Wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego od udziału w sprawie dokonuje się z urzędu albo na wniosek: 1) tego rzecznika; 2) osoby, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające; 3) obwinionego; 4) pokrzywdzonego; 5) zawiadamiającego. 3. Powody wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego trwają także po ustaniu małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli. 4. W przypadku wyłączenia rzecznika dyscyplinarnego organ, który go powołał, wyznacza innego rzecznika dyscyplinarnego, w terminie 14 dni od dnia wyłączenia. 5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do członków składu orzekającego komisji dyscyplinarnej i protokolanta, z tym że o wyłączeniu przewodniczącego składu orzekającego i protokolanta rozstrzyga przewodniczący komisji dyscyplinarnej, a o wyłączeniu członka składu orzekającego - przewodniczący składu orzekającego. § 4. Wezwanie w celu przeprowadzenia dowodów w postępowaniu wyjaśniającym i w postępowaniu dyscyplinarnym zawiera: 1) oznaczenie wzywającego; 2) wskazanie, w jakiej sprawie, w jakim charakterze, miejscu i czasie osoba wzywana ma się stawić; 3) informację, czy stawiennictwo jest obowiązkowe; 4) pouczenie o skutkach niestawiennictwa. § 5. 1. W postępowaniu wyjaśniającym, w postępowaniu dyscyplinarnym oraz w mediacji wezwania, zawiadomienia, orzeczenia, postanowienia, zarządzenia oraz inne pisma doręcza się za potwierdzeniem odbioru. 2. Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, są doręczane przez uprawnionego pracownika uczelni albo operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 1118 i 1629). 3. Wezwań i zawiadomień można dokonywać również telefonicznie, pozostawiając w aktach sprawy adnotację zawierającą datę i treść przekazanego wezwania lub zawiadomienia, wraz z podpisem osoby, która dokonała tej czynności. 4. Pisma inne niż wezwania i zawiadomienia można doręczać również za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej, pozostawiając w aktach sprawy wydruk doręczonego pisma oraz potwierdzenie transmisji danych. 5. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się, jeżeli przemawia za tym potrzeba usprawnienia prowadzonego postępowania wyjaśniającego, postępowania dyscyplinarnego lub mediacji oraz nie prowadzi to do naruszenia praw ich uczestników. 6. Przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do doręczania wezwań, zawiadomień i pism kierowanych do: 1) osoby, której dotyczy zawiadomienie lub informacja o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego; 2) osoby, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające; 3) obwinionego. Rozdział 2 Postępowanie wyjaśniające § 6. 1. Rzecznik dyscyplinarny rozpoczyna prowadzenie sprawy: 1) na polecenie organu, który go powołał, albo 2) z urzędu na podstawie zawiadomienia o popełnieniu czynu mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego lub informacji uzyskanej w inny sposób. 2. Jeżeli zawiadomienie lub informacja, o których mowa w ust. 1 pkt 2, dotyczą czynu osoby wymienionej w art. 277 ust. 3 ustawy, rektor albo prorektor, jeżeli sprawa dotyczy rektora, przekazuje to zawiadomienie lub informację ministrowi lub ministrowi nadzorującemu. § 7. 1. Przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny bada, czy zachodzą przesłanki określone w art. 294 ust. 3 i 4 ustawy oraz w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r. poz. 2405 oraz z 2018 r. poz. 5, 106, 138, 201, 730, 771, 942, 1387 i 1467.), a w przypadku niezaistnienia tych przesłanek, czy jest to czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, uzasadniający wystąpienie do rektora z wnioskiem o ukaranie karą, o której mowa w art. 276 ust. 1 pkt 1 ustawy. 2. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, rzecznik dyscyplinarny, odpowiednio: 1) wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego i przekazuje je, wraz z uzasadnieniem, organowi, który go powołał, do zatwierdzenia albo 2) występuje do rektora z wnioskiem o ukaranie karą, o której mowa w art. 276 ust. 1 pkt 1 ustawy. § 8. 1. Organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, w terminie 21 dni od dnia otrzymania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, zatwierdza to postanowienie albo odmawia jego zatwierdzenia. 2. Organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, przekazuje rzecznikowi dyscyplinarnemu: 1) zatwierdzone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego albo 2) informację o odmowie zatwierdzenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, wraz z uzasadnieniem. 3. W przypadku odmowy zatwierdzenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, poleca innemu rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Polecenie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, może być wydane tylko raz. 4. Brak stanowiska organu, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, w przedmiocie zatwierdzenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego, w terminie określonym w ust. 1, jest równoznaczny z zatwierdzeniem tego postanowienia. 5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, rzecznik dyscyplinarny dokonuje adnotacji w aktach sprawy. 6. W przypadku nieuwzględnienia wniosku rzecznika dyscyplinarnego skierowanego do rektora o nałożenie kary upomnienia, organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, poleca innemu rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Polecenie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, może być wydane tylko raz. § 9. Zatwierdzone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny doręcza: 1) zawiadamiającemu; 2) pokrzywdzonemu; 3) osobie, o której mowa w § 5 ust. 6 pkt 1. § 10. 1. W przypadku niestwierdzenia okoliczności, o których mowa w § 7 ust. 1, rzecznik dyscyplinarny wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego i doręcza je osobie, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, oraz zawiadamia o wszczęciu postępowania wyjaśniającego: 1) organ, który go powołał; 2) zawiadamiającego; 3) pokrzywdzonego. 2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, rzecznik dyscyplinarny zamieszcza pouczenie o uprawnieniach osoby, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, określonych w art. 286 ust. 2 ustawy, oraz o okolicznościach, o których mowa w § 11 ust. 7. § 11. 1. Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wyjaśniającego: 1) może przesłuchiwać świadków, zasięgać opinii biegłych oraz przeprowadzać, zabezpieczać i utrwalać inne dowody; 2) wzywa osobę, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, w celu przedstawienia jej zarzutów oraz do złożenia wyjaśnień, w tym do zajęcia stanowiska wobec przedstawionych zarzutów i zebranych dowodów. 2. Osobie przesłuchiwanej należy umożliwić swobodne wypowiedzenie się w granicach określonych celem danej czynności, a następnie, w przypadku potrzeby, zadaje się pytania zmierzające do uzupełnienia, wyjaśnienia lub kontroli wypowiedzi. Pytania, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie mogą sugerować osobie przesłuchiwanej treści odpowiedzi. 3. Przed rozpoczęciem przesłuchania świadka należy uprzedzić go o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Świadek podpisuje oświadczenie, że został pouczony o tej odpowiedzialności i że zrozumiał to pouczenie. 4. Świadka należy uprzedzić o treści odpowiednio stosowanego art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego oraz o treści odpowiednio stosowanych art. 183 i art. 185 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, gdy ujawnią się okoliczności objęte tymi przepisami. 5. Jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wymaga wiadomości specjalnych, rzecznik dyscyplinarny może zasięgnąć opinii biegłego. 6. Przesłuchanie osoby, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, świadka lub biegłego może nastąpić osobiście lub przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość, z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. 7. Odmowa złożenia wyjaśnień przez osobę, której czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, lub jej nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie stanowią przeszkody do zakończenia tego postępowania w sposób określony w art. 287 ust. 6 ustawy, jeżeli pozostałe zebrane dowody dają do tego podstawę. 8. Po zakończeniu postępowania dowodowego rzecznik dyscyplinarny zawiadamia nauczyciela akademickiego, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, i jego obrońcę, jeżeli został ustanowiony, o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o prawie do zapoznania się z zebranymi dowodami, a także o prawie do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie postępowania dowodowego, w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. § 12. 1. Z każdej czynności w postępowaniu wyjaśniającym rzecznik dyscyplinarny sporządza protokół określający rodzaj czynności, czas trwania i miejsce jej dokonania oraz przebieg i uczestników tej czynności. 2. Protokół z czynności podpisuje rzecznik dyscyplinarny oraz wszyscy jej uczestnicy. § 13. 1. Rzecznik dyscyplinarny, który po wszczęciu postępowania wyjaśniającego stwierdzi spełnienie przesłanek określonych w art. 294 ust. 3 lub 4 ustawy lub w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, albo że czyn, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, stanowi przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, odpowiednio: 1) wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego albo 2) występuje do rektora z wnioskiem o ukaranie karą, o której mowa w art. 276 ust. 1 pkt 1 ustawy. 2. Postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego doręcza się: 1) organowi, który powołał rzecznika dyscyplinarnego; 2) zawiadamiającemu; 3) pokrzywdzonemu; 4) osobie, której czynu dotyczyło postępowanie wyjaśniające. 3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przepis § 8 ust. 6 stosuje się odpowiednio. § 14. 1. Jeżeli zebrany w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy daje podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, rzecznik dyscyplinarny przygotowuje wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. 2. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zawiera: 1) dane osoby, której czynu dotyczyło postępowanie wyjaśniające: a) imiona i nazwisko, imię ojca, b) tytuł lub stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki, albo tytuł zawodowy, c) stanowisko, d) datę i miejsce urodzenia, e) adres zamieszkania; 2) dokładne określenie zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, ze wskazaniem czasu, miejsca i okoliczności jego popełnienia; 3) określenie proponowanej kary dyscyplinarnej; 4) listę świadków, którzy powinni być wezwani na rozprawę, z podaniem ich imion, nazwisk i adresów zamieszkania, albo wniosek o zaniechanie wzywania świadków i o odczytanie na rozprawie ich zeznań, złożonych w toku postępowania wyjaśniającego; 5) wykaz innych dowodów; 6) uzasadnienie. 3. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego może także zawierać wniosek o wydanie orzeczenia o uznaniu osoby, której czynu dotyczyło postępowanie wyjaśniające, za winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i o wymierzenie kary z tą osobą uzgodnionej, bez przeprowadzania postępowania dowodowego, jeżeli okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wina sprawcy nie budzą wątpliwości, cel postępowania dyscyplinarnego zostanie osiągnięty mimo nieprzeprowadzania postępowania dowodowego, a także nie sprzeciwia się temu pokrzywdzony lub taki wniosek został uzgodniony w trybie mediacji. 4. Wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2, rzecznik dyscyplinarny przekazuje do komisji dyscyplinarnej dokumentację z przebiegu postępowania wyjaśniającego. § 15. Rzecznik dyscyplinarny niezwłocznie informuje organ, który go powołał, oraz osobę, której czynu dotyczyło postępowanie wyjaśniające, o skierowaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego do komisji dyscyplinarnej. Rozdział 3 Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji § 16. 1. Przewodniczący komisji dyscyplinarnej kieruje jej pracami i czuwa nad sprawnym i prawidłowym przebiegiem postępowania dyscyplinarnego. 2. Przewodniczący komisji dyscyplinarnej w celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, może wydawać zarządzenia. § 17. Komisja dyscyplinarna: 1) orzeka na rozprawie lub na posiedzeniu niejawnym; 2) rozstrzyga co do istoty sprawy w formie orzeczeń, a w pozostałych sprawach w formie postanowień. § 18. 1. Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący komisji dyscyplinarnej dokonuje wstępnej oceny, czy postępowanie wyjaśniające zawiera braki, które nie będą mogły być uzupełnione na rozprawie, oraz czy w sprawie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania dyscyplinarnego określone w art. 294 ust. 3 i 4 ustawy. 2. Po dokonaniu wstępnej oceny, o której mowa w ust. 1, przewodniczący wydaje zarządzenie, w którym: 1) wszczyna postępowanie dyscyplinarne; 2) wyznacza skład orzekający, w tym przewodniczącego i członków, a także protokolanta; 3) kieruje sprawę do rozpatrzenia na: a) posiedzeniu niejawnym albo b) rozprawie. 3. Przewodniczący komisji dyscyplinarnej kieruje sprawę do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym, jeżeli stwierdzi okoliczności, o których mowa w ust. 1. 4. Zarządzenie, o którym mowa w ust. 2, doręcza się członkom składu orzekającego, rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu i obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony. § 19. 1. W przypadku skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym, skład orzekający odbywa to posiedzenie w terminie 21 dni od dnia wydania zarządzenia, o którym mowa w § 18 ust. 2, oraz: 1) orzeka o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego - jeżeli stwierdzi, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 294 ust. 3 lub 4 ustawy, albo 2) wydaje postanowienie o przekazaniu sprawy rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego - jeżeli stwierdzi, że postępowanie wyjaśniające zawiera braki, które nie będą mogły być uzupełnione na rozprawie, albo 3) wydaje postanowienie o skierowaniu sprawy do rozpatrzenia na rozprawie - w przypadkach innych niż określone w pkt 1 i 2. 2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, skład orzekający wskazuje, w jakim zakresie ma nastąpić uzupełnienie postępowania wyjaśniającego, oraz określa termin uzupełnienia, nie dłuższy niż 30 dni. § 20. 1. Orzeczenie, o którym mowa w § 19 ust. 1 pkt 1, doręcza się: 1) rzecznikowi dyscyplinarnemu; 2) obwinionemu i obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony; 3) rektorowi; 4) ministrowi lub ministrowi nadzorującemu; 5) przewodniczącemu Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego - w przypadku gdy postępowanie dyscyplinarne dotyczyło przewodniczącego albo członka komisji przy Radzie. 2. Postanowienie, o którym mowa w § 19 ust. 1 pkt 2, doręcza się osobom wymienionym w ust. 1 pkt 1 i 2, oraz organowi, który powołał