Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 14 września 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego Dział I - Przepisy wstępne Dział II - Sąd Rozdział 1 - Właściwość i skład sądu Rozdział 2 - Wyłączenie sędziego Dział III - Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem Rozdział 3 - Oskarżyciel publiczny Rozdział 4 - Pokrzywdzony Rozdział 5 - Oskarżyciel posiłkowy Rozdział 6 - Oskarżyciel prywatny Rozdział 7 - (zawierający art. 62-70 - uchylony) Rozdział 8 - Oskarżony Rozdział 9 - Obrońcy i pełnomocnicy Rozdział 10 - Przedstawiciel społeczny Rozdział 10a - Podmiot zobowiązany Rozdział 10b - Właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem Dział IV - Czynności procesowe Rozdział 11 - Orzeczenia, zarządzenia i polecenia Rozdział 12 - Narada i głosowanie Rozdział 13 - Porządek czynności procesowych Rozdział 14 - Terminy Rozdział 15 - Doręczenia Rozdział 16 - Protokoły Rozdział 17 - Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów Rozdział 18 - Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt Dział V - Dowody Rozdział 19 - Przepisy ogólne Rozdział 20 - Wyjaśnienia oskarżonego Rozdział 21 - Świadkowie Rozdział 22 - Biegli, tłumacze, specjaliści Rozdział 23 - Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy Rozdział 24 - Wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego Rozdział 25 - Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie Rozdział 26 - Kontrola i utrwalanie rozmów Dział VI - Środki przymusu Rozdział 27 - Zatrzymanie Rozdział 28 - Środki zapobiegawcze Rozdział 29 - Poszukiwanie oskarżonego i list gończy Rozdział 30 - List żelazny Rozdział 31 - Kary porządkowe Rozdział 32 - Zabezpieczenie majątkowe Dział VII - Postępowanie przygotowawcze Rozdział 33 - Przepisy ogólne Rozdział 34 - Wszczęcie śledztwa Rozdział 35 - Przebieg śledztwa Rozdział 36 - Zamknięcie śledztwa Rozdział 36a - Dochodzenie Rozdział 37 - Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym Rozdział 38 - Czynności sądowe w postępowaniu przygotowawczym Rozdział 39 - Akt oskarżenia Dział VIII - Postępowanie przed sądem pierwszej instancji Rozdział 40 - Wstępna kontrola oskarżenia Rozdział 41 - Przygotowanie do rozprawy głównej Rozdział 42 - Jawność rozprawy głównej Rozdział 43 - Przepisy ogólne o rozprawie głównej Rozdział 44 - Rozpoczęcie rozprawy głównej Rozdział 45 - Przewód sądowy Rozdział 46 - Głosy końcowe Rozdział 47 - Wyrokowanie Dział IX - Postępowanie odwoławcze Rozdział 48 - Przepisy ogólne Rozdział 49 - Apelacja Rozdział 50 - Zażalenie i sprzeciw Dział X - Postępowania szczególne Rozdział 51 - (zawierający art. 468-484 - uchylony) Rozdział 52 - Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego Rozdział 53 - Postępowanie nakazowe Rozdział 54 - (zawierający art. 508-517 - uchylony) Rozdział 54a - Postępowanie przyspieszone Dział XI - Nadzwyczajne środki zaskarżenia Rozdział 55 - Kasacja Rozdział 55a - Skarga na wyrok sądu odwoławczego Rozdział 56 - Wznowienie postępowania Dział XII - Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia Rozdział 57 - Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego Rozdział 58 - Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie Rozdział 59 - Ułaskawienie Rozdział 60 - Orzekanie kary łącznej Dział XIII - Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych Rozdział 61 - Immunitety osób należących do przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych Rozdział 62 - Pomoc prawna i doręczenia w sprawach karnych Rozdział 62a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia Rozdział 62b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia Rozdział 62c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego Rozdział 62d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego Rozdział 63 - Przejęcie i przekazanie ścigania karnego Rozdział 64 - Wystąpienie o wydanie lub przewóz osób ściganych lub skazanych przebywających za granicą oraz o wydanie przedmiotów Rozdział 65 - Wydanie oraz przewóz osób ściganych albo skazanych lub wydanie przedmiotów na wniosek państw obcych Rozdział 65a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania Rozdział 65b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania Rozdział 65c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie środka zapobiegawczego Rozdział 65d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia wydanego w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania Rozdział 66 - Przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania Rozdział 66a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia dotyczącego grzywny, nawiązki, świadczenia pieniężnego lub orzeczenia zasądzającego od sprawcy koszty procesu Rozdział 66b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym Rozdział 66c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku Rozdział 66d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku Rozdział 66e - Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym Rozdział 66f - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia wolności Rozdział 66g - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia wolności Rozdział 66h - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, karę ograniczenia wolności, samoistnie orzeczony środek karny, a także orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz warunkowym umorzeniu postępowania karnego Rozdział 66i - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia karnego związanego z poddaniem sprawcy próbie Rozdział 66j - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu ochrony Rozdział 66k - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu ochrony Rozdział 67 - Przepisy końcowe Dział XIV - Koszty procesu Rozdział 68 - Przepisy ogólne Rozdział 69 - Zwolnienie od kosztów sądowych Rozdział 70 - Zasądzenie kosztów procesu Rozdział 71 - (zawierający art. 642-645 - uchylony) Dział XV - Postępowanie karne w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych Rozdział 72 - Przepisy ogólne Rozdział 73 - Środki przymusu i postępowanie przygotowawcze Rozdział 74 - Postępowanie przed sądem Rozdział 75 - (zawierający art. 674-682 - uchylony) Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o niektórych uprawnieniach pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 106), 2) ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r. poz. 5), 3) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt K 17/14 (Dz. U. poz. 2405), 4) ustawą z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 201), 5) ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. poz. 730), 6) ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. poz. 771), 7) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt K 12/15 (Dz. U. poz. 942), 8) ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1467), 9) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2018 r. sygn. akt K 9/17 (Dz. U. poz. 1387) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 10 września 2018 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 35 i art. 46 ustawy z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o niektórych uprawnieniach pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 106), które stanowią: „ Art. 35. Do spraw dotyczących zezwolenia na udzielenie wiadomości stanowiącej informację niejawną przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. ” „ Art. 46. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 36 i art. 40, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. ” ; 2) art. 128, art. 133 i art. 136 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r. poz. 5), które stanowią: „ Art. 128. Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o: 1) Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego - należy przez to rozumieć, odpowiednio, Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych albo Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego; 2) Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego - należy przez to rozumieć Izbę Karną Sądu Najwyższego. ” „ Art. 133. § 1. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy znosi się Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych oraz Izbę Wojskową. § 2. Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tworzy się Izbę Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izbę Dyscyplinarną. § 3. Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpatrywane przez Izbę Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych oraz Izbę Wojskową przejmują i prowadzą izby właściwe w tych sprawach na podstawie przepisów art. 23-27. ” „ Art. 136. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ; 3) odnośnika nr 1 oraz art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 201), które stanowią: „ 1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji realizuje postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności (Dz. Urz. UE L 294 z 06.11.2013, str. 1). Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych (Dz. Urz. UE L 130 z 01.05.2014, str. 1). ” „ Art. 5. § 1. Do orzeczeń o zatrzymaniu i wydaniu dowodów przekazanych i otrzymanych z innych państw członkowskich Unii Europejskiej przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. § 2. Jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy przekazano innemu państwu członkowskiemu Unii Europejskiej jedynie postanowienie o zatrzymaniu dowodów wydane według przepisów dotychczasowych, zamiast wystąpienia o wydanie dowodów przesyła się europejski nakaz dochodzeniowy, do którego stosuje się odpowiednio przepis art. 589y § 2 ustawy zmienianej w art. 1. Art. 6. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 4) art. 47 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkowskiej (Dz. U. poz. 730), który stanowi: „ Art. 47. Ustawa wchodzi w życie z dniem 20 maja 2018 r., z wyjątkiem: 1) art. 3 pkt 4 i 5, art. 4 pkt 3, 4 i 6, art. 6 pkt 2-5, pkt 6 w zakresie art. 88 ust. 4 pkt 2 oraz pkt 7, art. 8, art. 9, art. 21 pkt 3, 5 i 6, art. 22, art. 23 pkt 2, art. 25-27, art. 29, art. 35 pkt 10 lit. b tiret drugie w zakresie pkt 4, pkt 12 w zakresie ust. 2, pkt 16 lit. b i pkt 17 w zakresie art. 35, które wchodzą w życie po upływie 2 lat od dnia ogłoszenia; 2) art. 38 i art. 39, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 5) art. 306 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. poz. 771), który stanowi: „ Art. 306. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 12 ust. 1 i art. 289, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 6) art. 17 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1467), który stanowi: „ Art. 17. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 15 lit. f oraz pkt 16 w zakresie dodawanego art. 11a i art. 11b, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 1 pkt 5 w zakresie dodawanego art. 3b, pkt 9, pkt 10 lit. a tiret pierwsze i tiret drugie w zakresie dodawanego pkt 6b, pkt 11 w zakresie art. 8 ust. 1-7, 9 i 10, pkt 13, pkt 14 lit. a w zakresie pkt 2 oraz lit. b, pkt 15 lit. a-d, i, l, n oraz o, pkt 18 i 19 oraz art. 9-15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; 3) art. 1 pkt 15 lit. j oraz pkt 16 w zakresie dodawanego art. 11c, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. ” . 1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji realizuje postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności (Dz. Urz. UE L 294 z 06.11.2013, str. 1). Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnegoI)Odnośnik do tytułu ustawy dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 201), która weszła w życie z dniem 8 lutego 2018 r. 1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji realizuje postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności (Dz. Urz. UE L 294 z 06.11.2013, str. 1). Dział I Przepisy wstępne Art. 1. Postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów niniejszego kodeksu. Art. 2. § 1. Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby: 1) sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności; 2) przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego; 3) zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności; 4) rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie. § 2. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne. Art. 3. W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika społecznego. Art. 4. Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Art. 5. § 1. Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. § 2. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Art. 6. Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć. Art. 7. Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Art. 8. § 1. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. § 2. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące. Art. 9. § 1. Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy. § 2. Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu. Art. 10. § 1. Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu. § 2. Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo. Art. 11. § 1. Postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia. § 2. Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można zawiesić. Zawieszone postępowanie należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w § 1. § 3. Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone. Art. 12. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym jej uprawnieniu. § 2. W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje również inne osoby, których czyny pozostają w ścisłym związku z czynem osoby wskazanej we wniosku, o czym należy uprzedzić składającego wniosek. Przepisu tego nie stosuje się do najbliższych osoby składającej wniosek. § 3. Wniosek może być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w postępowaniu sądowym za zgodą sądu - do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne. Art. 13. Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Art. 14. § 1. Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu. § 2. Oskarżyciel publiczny może cofnąć akt oskarżenia do czasu rozpoczęcia przew