Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 10 maja 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o statystyce publicznej Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Organizacja badań statystycznych statystyki publicznej Rozdział 2a - Współdziałanie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z Prezesem Narodowego Banku Polskiego Rozdział 3 - Służby statystyki publicznej Rozdział 4 - Obowiązki statystyczne i dostęp do danych Rozdział 4a - Przetwarzanie danych osobowych dla celów statystycznych Rozdział 5 - Udostępnianie i przechowywanie informacji statystycznych Rozdział 6 - Standardy klasyfikacyjne i krajowe rejestry urzędowe Rozdział 7 - Finansowanie statystyki publicznej Rozdział 8 - Przepisy karne Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1068), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), 2) ustawą z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 9 maja 2018 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje: 1) art. 369 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), który stanowi: „ Art. 369. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem: 1) art. 1, art. 116-219, art. 314, art. 326-336, art. 347, art. 348, art. 358 i art. 359, które wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia; 2) art. 4 pkt 9, 12, 14 lit. a, art. 15 pkt 26, pkt 29 lit. a w zakresie art. 22 ust. 1 pkt 3a, pkt 48, 49, pkt 54 w zakresie art. 36a ust. 14 i pkt 114 w zakresie art. 71d, art. 66 pkt 1, art. 80, art. 111 pkt 2, art. 113 pkt 2, art. 115, art. 220-223, art. 225-313, art. 315-325, art. 349-357 i art. 360-368, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia; 3) art. 15 pkt 118 lit. f i h oraz pkt 123 lit. m, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego 2017 r.; 4) art. 15 pkt 31, pkt 32 w zakresie art. 22ac ust. 1, art. 22ae ust. 2, art. 22ak ust. 1 i art. 85b ust. 2 i 5, pkt 33-43, pkt 44 w zakresie art. 22ar i art. 22at ust. 1 pkt 1, pkt 46, 47 i 120, art. 105 i art. 337-346, które wchodzą w życie z dniem 15 lutego 2017 r.; 5) art. 4 pkt 5, 10 i 11, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2017 r.; 6) art. 224, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r.; 7) art. 66 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. ” ; 2) art. 236 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 650), który stanowi: „ Art. 236. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 184, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2018 r.; 2) art. 185, który wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2019 r.; 3) art. 188, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa zasady i tworzy podstawy rzetelnego, obiektywnego, profesjonalnego i niezależnego prowadzenia badań statystycznych, których wyniki mają charakter oficjalnych danych statystycznych, oraz ustala organizację i tryb prowadzenia tych badań i zakres związanych z nimi obowiązków. Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają: 1) statystyka publiczna - system zbierania danych statystycznych, gromadzenia, przechowywania i opracowywania zebranych danych oraz ogłaszania, udostępniania i rozpowszechniania wyników badań statystycznych jako oficjalnych danych statystycznych; 1a) dane statystyczne - dane dotyczące zjawisk, zdarzeń, obiektów i działalności podmiotów gospodarki narodowej oraz życia i sytuacji osób fizycznych, w tym dane osobowe, pozyskane bezpośrednio od respondentów albo z systemów informacyjnych administracji publicznej i rejestrów urzędowych, od momentu ich zebrania na potrzeby wykonywania zadań statystyki publicznej; 2) badania statystyczne - zbieranie, gromadzenie i opracowywanie danych statystycznych oraz ogłaszanie i udostępnianie wyników dokonanych obliczeń, opracowań i analiz, w tym podstawowych wielkości i wskaźników; 3) podstawowe wielkości i wskaźniki - wielkości i wskaźniki, do których ogłaszania Prezes Głównego Urzędu Statystycznego jest zobowiązany każdorazowo na podstawie odrębnych przepisów; 4) (uchylony) 5) (uchylony) 6) opracowywanie danych statystycznych - tworzenie zbiorów danych ze zgromadzonych danych statystycznych, z odłączeniem lub zakodowaniem informacji pozwalających na zidentyfikowanie konkretnego podmiotu gospodarki narodowej albo osoby fizycznej, a następnie dokonywanie na podstawie tych zbiorów obliczeń, opracowań i analiz; 7) program badań statystycznych statystyki publicznej - ustalony przez Radę Ministrów, w trybie określonym w rozdziale 2, szczegółowy zakres podmiotowy i przedmiotowy badań statystycznych; 8) operat do badań statystycznych - wykaz wybranych, według określonych cech, osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych będących podmiotem obserwacji statystycznej wraz z ich identyfikacją adresową; 8a) dane jednostkowe identyfikowalne - dane statystyczne zawierające informacje dotyczące konkretnego podmiotu gospodarki narodowej albo osoby fizycznej, identyfikujące bezpośrednio ten podmiot albo osobę według nazwy, imienia i nazwiska, adresu lub publicznie dostępnego numeru identyfikacyjnego oraz pozwalające na pośrednią identyfikację tego podmiotu albo osoby z użyciem innych środków niż środki pozwalające na bezpośrednią identyfikację, z wyłączeniem środków wymagających nadmiernych kosztów, czasu lub działań; 8b) dane jednostkowe nieidentyfikowalne - dane statystyczne zawierające informacje dotyczące konkretnego podmiotu gospodarki narodowej albo osoby fizycznej, niepozwalające na bezpośrednią ani pośrednią identyfikację tego podmiotu albo osoby; 9) dane jednostkowe - dane jednostkowe identyfikowalne i dane jednostkowe nieidentyfikowalne; 10) (uchylony) 11) podmiot gospodarki narodowej - osobę prawną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej oraz osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą; 11a) respondent - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, przekazującą dane dla celów statystycznych; 12) rejestry urzędowe - rejestry publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570) oraz inne rejestry i ewidencje prowadzone na podstawie ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych, zawierające informacje o podmiotach gospodarki narodowej i ich działalności, informacje o osobach fizycznych, ich życiu i sytuacji oraz dotyczące zjawisk, zdarzeń i obiektów; 13) systemy informacyjne administracji publicznej - systemy zbierania, gromadzenia i przetwarzania informacji przez organy administracji publicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia, Komisję Nadzoru Finansowego, organy rejestrowe, inne państwowe lub samorządowe osoby prawne oraz inne podmioty prowadzące rejestry urzędowe; 13a) dane administracyjne - informacje i dane zgromadzone w rejestrach i systemach, o których mowa w pkt 12 i 13; 14) standardy klasyfikacyjne - wprowadzone na podstawie ustawy klasyfikacje, nomenklatury i definicje podstawowych kategorii. Art. 3. Statystyka publiczna zapewnia rzetelne, obiektywne i systematyczne informowanie społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego. Art. 4. 1. Badania statystyczne statystyki publicznej mogą dotyczyć każdej dziedziny życia społecznego i gospodarczego oraz występujących w nim zjawisk dających się obserwować i analizować z wykorzystaniem metod statystycznych. 2. Szczegółowy zakres prowadzonych badań statystycznych statystyki publicznej jest ustalany w trybie określonym w rozdziale 2 ustawy i powinien uwzględniać celowość, niezbędność oraz społeczną ich użyteczność. Art. 5. 1. W ramach statystyki publicznej: 1) dane są zbierane ze wszystkich dostępnych źródeł określonych w ustawie i wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych albo w odrębnych ustawach; 2) są gromadzone dane statystyczne od podmiotów gospodarki narodowej i o tych podmiotach oraz ich działalności, a także dane statystyczne od osób fizycznych i o tych osobach, ich życiu i sytuacji, oraz dane statystyczne dotyczące zjawisk, zdarzeń i obiektów. 2. Przepis ust. 1 nie dotyczy danych chronionych tajemnicą zawodową, chyba że przepis odrębnej ustawy zezwala na wykorzystanie tego rodzaju danych dla celów statystycznych. Art. 6. 1. W ramach prowadzonych badań statystycznych dane od respondentów są zbierane metodą obserwacji pełnej, w tym w spisach powszechnych, lub metodą obserwacji reprezentacyjnej na wylosowanej lub dobranej celowo próbie danej zbiorowości. 2. Badania statystyczne mogą być prowadzone na zasadzie obowiązku albo udziału dobrowolnego. 3. Badania statystyczne z udziałem osób fizycznych, z wyłączeniem spisów powszechnych, są prowadzone na zasadzie udziału dobrowolnego. Art. 7. 1. Jeżeli badanie statystyczne jest prowadzone na zasadzie obowiązku, respondenci są obowiązani do udzielenia i przekazania prowadzącemu badanie pełnych, zgodnych ze stanem faktycznym, rzetelnych i wyczerpujących danych, zgodnie ze szczegółowym zakresem, w formie, postaci i terminach określonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej. 2. Przepis art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Art. 8. Dane ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również dane o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz dane dotyczące skazań, orzeczeń o ukaraniu i nałożonych mandatach karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym nie mogą być zbierane na zasadzie obowiązku w badaniach statystycznych prowadzonych z udziałem osób fizycznych. Art. 9. 1. Przeprowadzenie spisu powszechnego, w którym nakłada się obowiązek udzielania informacji na osoby fizyczne, wymaga odrębnej ustawy. 2. Tryb wprowadzania obowiązków dla badań statystycznych innych niż wymienione w ust. 1 określa niniejsza ustawa. Art. 10. Dane jednostkowe identyfikowalne zebrane w badaniach statystycznych podlegają bezwzględnej ochronie. Dane te mogą być wykorzystywane wyłącznie do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do tworzenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego operatu do badań statystycznych; udostępnianie lub wykorzystywanie tych danych dla innych niż podane w ustawie celów jest zabronione (tajemnica statystyczna). Art. 11. Służby statystyki publicznej są obowiązane zawiadamiać na piśmie lub przez ogłoszenie w sposób zwyczajowo przyjęty o celu, zakresie i sposobie przeprowadzenia spisu powszechnego oraz innego badania statystycznego z udziałem rachmistrzów spisowych i ankieterów statystycznych, o prawach i obowiązkach podmiotów wezwanych do przekazania danych lub udzielenia odpowiedzi, a także o gwarancjach poufności i zachowaniu tajemnicy statystycznej. Art. 12. 1. Pracownicy służb statystyki publicznej, rachmistrze spisowi, ankieterzy statystyczni oraz inne osoby wykonujące czynności w imieniu i na rzecz statystyki publicznej, mający bezpośredni dostęp do danych jednostkowych, są obowiązani do bezwzględnego przestrzegania tajemnicy statystycznej i mogą być dopuszczeni do wykonywania tych czynności po złożeniu Prezesowi Głównego Urzędu Statystycznego, dyrektorowi urzędu statystycznego albo kierującemu inną jednostką służb statystyki publicznej pisemnego przyrzeczenia następującej treści: „ Przyrzekam, że będę wykonywać swoje prace na rzecz statystyki publicznej z całą rzetelnością, zgodnie z etyką zawodową statystyka, a poznane w czasie ich wykonywania dane jednostkowe zachowam w tajemnicy wobec osób trzecich. ” . 2. W przypadku prowadzenia badań statystycznych przez organ lub podmiot niestanowiący służb statystyki publicznej przepis ust. 1 stosuje się do osób mających bezpośredni dostęp do danych jednostkowych, z tym że przyrzeczenie jest składane kierującemu jednostką organizacyjną danego organu lub podmiotu. Art. 13. 1. Organy administracji publicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia, Komisja Nadzoru Finansowego, a także inne państwowe lub samorządowe osoby prawne, organy rejestrowe oraz inne podmioty prowadzące rejestry urzędowe przekazują lub udostępniają nieodpłatnie służbom statystyki publicznej zgromadzone dane administracyjne w szczegółowym zakresie, postaci i terminach, określonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej, w szczególności w postaci zbiorów danych z systemów teleinformatycznych, w tym wyników pomiarów, danych monitoringu środowiska, a w przypadku braku systemu teleinformatycznego - w innej utrwalonej postaci. 2. Organy i podmioty, o których mowa w ust. 1, przekazują dane administracyjne łącznie z informacjami objaśniającymi zawartość informacyjną tych danych (metadane). 3. Organy i podmioty, o których mowa w ust. 1, są obowiązane do: 1) stosowania standardów klasyfikacyjnych, numeru identyfikacyjnego i oznaczeń kodowych przyjętych w rejestrze terytorialnym, o których mowa w rozdziale 6; 2) przekazywania, na wniosek Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, informacji o zawartości informacyjnej eksploatowanych systemów informacyjnych administracji publicznej oraz rejestrów urzędowych; 3) informowania Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego o projektowanym zakresie informacyjnym systemów informacyjnych administracji publicznej oraz rejestrów urzędowych na etapie ich tworzenia lub modernizacji. 4. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego jest uprawniony do zgłaszania organom i podmiotom, o których mowa w ust. 1, wniosków dotyczących zawartości informacyjnej i wymogów jakości danych administracyjnych w celu umożliwienia wykorzystania tych danych na potrzeby statystyki publicznej. 5. Przy wyborze źródeł danych na potrzeby statystyki publicznej w pierwszej kolejności uwzględnia się dane administracyjne. 6. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego jest obowiązany do udostępniania organom administracji rządowej i jednostkom samorządu terytorialnego danych dotyczących realizowanych przez nie zadań, w ujęciu odpowiednim do ustawowego usytuowania poszczególnych zadań publicznych. Art. 14. 1. Wyniki obliczeń, opracowań i analiz dokonanych na podstawie zebranych w badaniach statystycznych statystyki publicznej danych statystycznych, zwane dalej „wynikowymi informacjami statystycznymi”, są powszechnie dostępne. 2. Statystyka publiczna zapewnia równoprawny, równorzędny i równoczesny dostęp do wynikowych informacji statystycznych, a w szczególności do podstawowych wielkości i wskaźników. 3. Rodzaje wynikowych informacji statystycznych oraz formy i terminy ich udostępnienia są ustalane w programie badań statystycznych statystyki publicznej. 4. Wynikowe informacje statystyczne są ujmowane w programie badań statystyki publicznej, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem ustawowego usytuowania poszczególnych zadań publicznych. Rozdział 2 Organizacja badań statystycznych statystyki publicznej Art. 15. 1. Tworzy się Radę Statystyki, zwaną dalej „Radą”, jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach statystyki. 2. Rada działa przy Prezesie Rady Ministrów. 3. Do zadań Rady należy: 1) ustalanie, na podstawie propozycji przygotowanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, corocznie, na każdy następny rok projektu programu badań statystycznych; 2) przedstawianie Radzie Ministrów, nie później niż do dnia 30 czerwca każdego roku, projektu programu badań statystycznych statystyki publicznej; 3) rekomendowanie przeprowadzenia badań nowych i badań cyklicznych o szerokim zasięgu obserwacji statystycznej oraz związanych z nimi prac metodologicznych i przygotowawczych, projektowanych na okres najbliższych dziesięciu lat; 4) ocena realizacji programu badań statystycznych statystyki publicznej oraz formułowanie opinii w innych sprawach mających istotne znaczenie dla rozwoju statystyki publicznej; 5) (uchylony) 6) opiniowanie kosztów badań statystycznych oraz metodyki ich szacowania, o których mowa w art. 50 ust. 1a i 1c. Art. 16. 1. W skład Rady wchodzą, jako członkowie Rady, powołane przez Prezesa Rady Ministrów osoby reprezentujące: 1) organy administracji rządowej - pięć osób, 2) stronę samorządową w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego - jedna osoba, 3) Narodowy Bank Polski - jedna osoba, 4) organizacje społeczne, samorząd zawodowy i gospodarczy - trzy osoby, 5) organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. poz. 1240 oraz z 2017 r. poz. 2371), zwanej dalej „ustawą o Radzie Dialogu Społecznego” - po jednej osobie z każdej organizacji, 6) organizacje związkowe, reprezentatywne w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego - po jednej osobie z każdej organizacji, oraz dwóch ekspertów - po jednym z zakresu nauk społecznych i ekonomicznych. 2. W pracach Rady uczestniczy Prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Art. 17. 1. Kadencja Rady trwa pięć lat, licząc od dnia jej powołania. Członek powołany w skład Rady kończy kadencję wraz z zakończeniem kadencji całego składu Rady. 2. Prezes Rady Ministrów może odwołać członka Rady przed upływem kadencji wyłącznie w przypadku: 1) złożenia rezygnacji; 2) nieuczestniczenia w pracach Rady. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 2, oraz w przypadku śmierci członka Rady, Prezes Rady Ministrów powołuje nowego członka Rady. Przepis art. 16 ust. 1 stosuje się odpowiednio. 4. Przewodniczącego Rady wybiera Rada spośród swoich członków. 5. Tryb pracy Rady określa regulamin przyjęty przez Radę i zatwierdzony przez Prezesa Rady Ministrów. 6. Obsługę administracyjną prac Rady zapewnia Główny Urząd Statystyczny. 7. Koszty działalności Rady są pokrywane z budżetu państwa w części dotyczącej Głównego Urzędu Statystycznego. Art. 18. 1. Program badań statystycznych statystyki publicznej ustala corocznie Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określając dla każdego badania: 1) temat, 2) organ lub podmiot prowadzący, 3) cykliczność, 4) cel, 5) szczegółowy zakres podmiotowy i przedmiotowy, 6) źródła danych, 7) podmioty przekazujące dane, 8) informacje dotyczące przekazywanych danych, obejmujące: a) zakres danych ze wskazaniem podmiotów przekazujących te dane, w tym szczegółowy zakres danych osobowych z katalogu danych wymienionych w art. 35b ust. 1, b) poziom agregacji, c) obligatoryjność albo dobrowolność przekazania, d) postać i formę, e) częstotliwość, termin i miejsce przekazania, f) metody obserwacji, o których mowa w art. 6 ust. 1, 9) rodzaje wynikowych informacji statystycznych oraz formy i terminy ich udostępnienia - mając na celu zapewnienie przeprowadzenia badań o istotnym znaczeniu dla obserwacji procesów demograficznych, społecznych, gospodarczych i środowiska naturalnego, a w szczególności badań stałych pozwalających na obserwację ciągłą podstawowych dziedzin życia i występujących w nim zjawisk, badań cyklicznych, w tym spisów powszechnych, badań gwarantujących porównywalność wyników, w przypadku gdy dotyczą one zmiennych w czasie obiektów obserwacji statystycznej