Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 22 listopada 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego Dział I - Przepisy wstępne Dział II - Sąd Rozdział 1 - Właściwość i skład sądu Rozdział 2 - Wyłączenie sędziego Dział III - Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem Rozdział 3 - Oskarżyciel publiczny Rozdział 4 - Pokrzywdzony Rozdział 5 - Oskarżyciel posiłkowy Rozdział 6 - Oskarżyciel prywatny Rozdział 7 - (zawierający art. 62-70 - uchylony) Rozdział 8 - Oskarżony Rozdział 9 - Obrońcy i pełnomocnicy Rozdział 10 - Przedstawiciel społeczny Rozdział 10a - Podmiot zobowiązany Rozdział 10b - Właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem Dział IV - Czynności procesowe Rozdział 11 - Orzeczenia, zarządzenia i polecenia Rozdział 12 - Narada i głosowanie Rozdział 13 - Porządek czynności procesowych Rozdział 14 - Terminy Rozdział 15 - Doręczenia Rozdział 16 - Protokoły Rozdział 17 - Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów Rozdział 18 - Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt Dział V - Dowody Rozdział 19 - Przepisy ogólne Rozdział 20 - Wyjaśnienia oskarżonego Rozdział 21 - Świadkowie Rozdział 22 - Biegli, tłumacze, specjaliści Rozdział 23 - Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy Rozdział 24 - Wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego Rozdział 25 - Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie Rozdział 26 - Kontrola i utrwalanie rozmów Dział VI - Środki przymusu Rozdział 27 - Zatrzymanie Rozdział 28 - Środki zapobiegawcze Rozdział 29 - Poszukiwanie oskarżonego i list gończy Rozdział 30 - List żelazny Rozdział 31 - Kary porządkowe Rozdział 32 - Zabezpieczenie majątkowe Dział VII - Postępowanie przygotowawcze Rozdział 33 - Przepisy ogólne Rozdział 34 - Wszczęcie śledztwa Rozdział 35 - Przebieg śledztwa Rozdział 36 - Zamknięcie śledztwa Rozdział 36a - Dochodzenie Rozdział 37 - Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym Rozdział 38 - Czynności sądowe w postępowaniu przygotowawczym Rozdział 39 - Akt oskarżenia Dział VIII - Postępowanie przed sądem pierwszej instancji Rozdział 40 - Wstępna kontrola oskarżenia Rozdział 41 - Przygotowanie do rozprawy głównej Rozdział 42 - Jawność rozprawy głównej Rozdział 43 - Przepisy ogólne o rozprawie głównej Rozdział 44 - Rozpoczęcie rozprawy głównej Rozdział 45 - Przewód sądowy Rozdział 46 - Głosy końcowe Rozdział 47 - Wyrokowanie Dział IX - Postępowanie odwoławcze Rozdział 48 - Przepisy ogólne Rozdział 49 - Apelacja Rozdział 50 - Zażalenie i sprzeciw Dział X - Postępowania szczególne Rozdział 51 - (zawierający art. 468-484 - uchylony) Rozdział 52 - Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego Rozdział 53 - Postępowanie nakazowe Rozdział 54 - (zawierający art. 508-517 - uchylony) Rozdział 54a - Postępowanie przyspieszone Dział XI - Nadzwyczajne środki zaskarżenia Rozdział 55 - Kasacja Rozdział 55a - Skarga na wyrok sądu odwoławczego Rozdział 56 - Wznowienie postępowania Dział XII - Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia Rozdział 57 - Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego Rozdział 58 - Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie Rozdział 59 - Ułaskawienie Rozdział 60 - Orzekanie kary łącznej Dział XIII - Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych Rozdział 61 - Immunitety osób należących do przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych Rozdział 62 - Pomoc prawna i doręczenia w sprawach karnych Rozdział 62a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia Rozdział 62b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia Rozdział 62c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego Rozdział 62d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego Rozdział 63 - Przejęcie i przekazanie ścigania karnego Rozdział 64 - Wystąpienie o wydanie lub przewóz osób ściganych lub skazanych przebywających za granicą oraz o wydanie przedmiotów Rozdział 65 - Wydanie oraz przewóz osób ściganych albo skazanych lub wydanie przedmiotów na wniosek państw obcych Rozdział 65a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania Rozdział 65b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej na podstawie europejskiego nakazu aresztowania Rozdział 65c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie środka zapobiegawczego Rozdział 65d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia wydanego w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania Rozdział 66 - Przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania Rozdział 66a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia dotyczącego grzywny, nawiązki, świadczenia pieniężnego lub orzeczenia zasądzającego od sprawcy koszty procesu Rozdział 66b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o karach o charakterze pieniężnym Rozdział 66c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku Rozdział 66d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku Rozdział 66e - Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym Rozdział 66f - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia wolności Rozdział 66g - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia wolności Rozdział 66h - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, karę ograniczenia wolności, samoistnie orzeczony środek karny, a także orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz warunkowym umorzeniu postępowania karnego Rozdział 66i - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia karnego związanego z poddaniem sprawcy próbie Rozdział 66j - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu ochrony Rozdział 66k - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu ochrony Rozdział 67 - Przepisy końcowe Dział XIV - Koszty procesu Rozdział 68 - Przepisy ogólne Rozdział 69 - Zwolnienie od kosztów sądowych Rozdział 70 - Zasądzenie kosztów procesu Rozdział 71 - (zawierający art. 642-645 - uchylony) Dział XV - Postępowanie karne w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych Rozdział 72 - Przepisy ogólne Rozdział 73 - Środki przymusu i postępowanie przygotowawcze Rozdział 74 - Postępowanie przed sądem Rozdział 75 - (zawierający art. 674-682 - uchylony) Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawą z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 150), 2) ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399), 3) ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. poz. 679), 4) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt K 8/17 (Dz. U. poz. 1255), 5) ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1694) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 13 listopada 2019 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 150), który stanowi: „ Art. 4. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 2) art. 16 i art. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399), które stanowią: „ Art. 16. W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożono zażalenie na sposób przeprowadzenia kontroli osobistej lub przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunków, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustaw zmienianych niniejszą ustawą w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 17. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 15, który wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 3) art. 3 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. poz. 679), który stanowi: „ Art. 3. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ; 4) art. 6-22 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1694), które stanowią: „ Art. 6. W razie wątpliwości, czy stosować prawo dotychczasowe, czy przepisy niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Art. 7. Czynności procesowe dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych. Art. 8. Przepisy ustaw wymienionych w art. 1-5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Art. 9. Jeżeli na podstawie przepisów niniejszej ustawy nastąpiła zmiana właściwości lub składu sądu, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji orzeka sąd dotychczas właściwy lub w dotychczasowym składzie. Art. 10. 1. Zawiadomień o ukończeniu postępowania określonych w art. 21 § 1 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz zawiadomień określonych w art. 182 § 1 zdanie drugie ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, dokonuje się, jeżeli postępowanie zostało ukończone po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Zawiadomień o wszczęciu postępowania określonych w art. 21 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, dokonuje się, jeżeli postępowanie przeciwko osobie nie zostało ukończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 11. Postępowania wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego do czasu rozpoznania zażalenia prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Art. 12. Zawiadomień określonych w art. 55 § 2a ustawy, o której mowa w art. 1, dokonuje się, jeżeli akt oskarżenia został wniesiony po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 13. Przepisów art. 198 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się, jeżeli postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego zostało wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 14. W postępowaniach sądowych toczących się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy niezwłocznie po dniu jej wejścia w życie właściwy sąd przekazuje oskarżonemu pisemne pouczenie o treści przepisów wskazanych w art. 353 § 4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 15. Jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy istnieje obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku, a do dnia wejścia w życie tej ustawy nie zostało ono sporządzone, do jego sporządzenia stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, chyba że przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia zarządzi sporządzenie uzasadnienia na podstawie przepisów dotychczasowych. Art. 16. W postępowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na skutek wniesienia apelacji do czasu jej rozpoznania nie stosuje się przepisów art. 427 § 3a, art. 447 § 6 oraz art. 452 § 2 pkt 2 i § 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 17. Jeżeli stronie, która wniosła apelację, doręczono uzupełnione uzasadnienie w okresie od czternastego dnia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia poprzedzającego dzień jej wejścia w życie, termin do uzupełnienia apelacji, określony w art. 449a § 3 ustawy, o której mowa w art. 1, biegnie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 18. Przepisów art. 505 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się, jeżeli wyrok nakazowy został wydany przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 19. Postępowania, o których mowa w rozdziale 58 ustawy, o której mowa w art. 1, toczą się do zakończenia postępowania w danej instancji na podstawie przepisów dotychczasowych. Art. 20. Do wyroku w sprawie o wykroczenie wydanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie stosuje się przepisu art. 107 § 2 ustawy, o której mowa w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 21. 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81a § 4 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 81a § 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 185d § 2 i art. 300 § 4 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 185d § 2 i art. 300 § 4 ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 22. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 14 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia; 2) art. 1 pkt 68, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” . Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji realizuje postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności (Dz. Urz. UE L 294 z 06.11.2013, str. 1) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym (Dz. Urz. UE L 65 z 11.03.2016, str. 1). I)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1694), która weszła w życie z dniem 5 października 2019 r. Dział I Przepisy wstępne Art. 1. Postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów niniejszego kodeksu. Art. 2. § 1. Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby: 1) sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności; 2) przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego; 3) zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności; 4) rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie. § 2. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne. Art. 3. W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika społecznego. Art. 4. Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Art. 5. § 1. Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. § 2. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego. Art. 6. Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć. Art. 7. Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Art. 8. § 1. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. § 2. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące. Art. 9. § 1. Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy. § 2. Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu. Art. 10. § 1. Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu. § 2. Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo. Art. 11. § 1. Postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia. § 2. Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można zawiesić. Zawieszone postępowanie należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w § 1. § 3. Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone. Art. 12. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym jej uprawnieniu. § 1a2)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1694), która weszła w życie z dniem 5 października 2019 r.. Uzyskanie wniosku o ściganie należy do oskarżyciela. Jeżeli powodem uzyskania wniosku jest wyłącznie uprzedzenie przez sąd stron o możliwości zakwalifikowania czynu według innego przepisu prawnego, przewidującego ściganie na wniosek, uzyskanie wniosku o ściganie należy do sądu. § 2. W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje również inne osoby, których czyny pozostają w