Umiejętność czytania, choć jest podstawą, żeby uczestniczyć w procesie czytelnictwa, bez odpowiednio wykształconych kompetencji czytelniczych, nie gwarantuje rozwoju jednostki w zakresie czytelnictwa. Aby skutecznie wykorzystać wiedzę zawartą w książkach i czerpać z niej korzyści, należy najpierw posiąść umiejętności biblioteczne i bibliograficzne, które ułatwią poszukiwania i wybór odpowiedniej literatury.
Uwarunkowania Wybory lekturowe uwarunkowują się pod wpływem wzorów kulturowych wyniesionych z domu rodzinnego, otoczenia, oddziaływania kultury masowej. Mimo że czytelnicy to zróżnicowana grupa o odmiennych potrzebach, zainteresowaniach, gustach, osobowościach i możliwościach percepcyjnych, to niemal dla wszystkich miejscem pierwszego spotkania z lekturą jest dom rodzinny i szkoła. Młody czytelnik jest bardzo podatny na wpływy, które w przyszłości mogą determinować jego stosunek względem czytelnictwa. Jacek Wojciechowski wyodrębnia czynniki, które pod wieloma względami różnicują czytelnictwo. Należą do nich: wiek, płeć, wykształcenie, wykonywany zawód, otoczenie oraz forma spędzania czasu wolnego.