PESCO uruchomiona w grudniu 2017 objęła początkowo dwadzieścia pięć państw. Malta pozostała poza nią, a Dania dołączyła po rezygnacji ze swojego wyłączenia w polityce obronnej w 2022, co zwiększyło liczbę uczestników do dwudziestu sześciu.
Formy zróżnicowania Schimmelfennig, Leuffen i Rittberger wyróżniają dwa podstawowe typy zróżnicowanej integracji w prawie Unii. Pierwszy obejmuje traktatowe wyłączenia (opt-outs) negocjowane przez pojedyncze państwa w momencie akcesji lub reformy traktatowej. Przykłady to duński opt-out z unii gospodarczej i walutowej oraz od obywatelstwa UE (1992), protokół irlandzki dotyczący przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości (1997) oraz polsko-brytyjski protokół do Karty praw podstawowych (2007). Drugi typ obejmuje inicjatywy pogłębiające współpracę wybranej grupy państw: wzmocnioną współpracę w obrębie traktatów UE oraz umowy międzyrządowe pozostające formalnie poza porządkiem prawnym Unii, jak traktat fiskalny (2012) czy EMS (2012).