Widoczne galaktyki stanowią jednak tylko niewielką część układu: większość zwykłej materii tworzy gorący, rozproszony gaz emitujący promieniowanie rentgenowskie, a zdecydowanie największą część całkowitej masy – ciemna materia.
+ Porównanie typowych własności grup i gromad galaktyk Własność Grupy Gromady Liczba jasnych galaktyk do około 50 od setek do tysięcy Masa (mas Słońca) ~1013 1014–1015 Rozmiar ~1–2 Mpc ~1–5 Mpc Rozrzut prędkości galaktyk ~150 km/s ~800–1000 km/s Temperatura gorącego gazu ok. 3–20 mln K 10–100 mln K
Historia badań mały|Gromada w Warkoczu (Coma) – jej badania doprowadziły Fritza Zwicky’ego w 1933 do jednego z pierwszych argumentów obserwacyjnych za istnieniem ciemnej materii Skupiska galaktyk – nazywanych wówczas „mgławicami” – katalogowano od XVIII wieku, m.in. przez Charles’a Messiera, lecz ich naturę jako fizycznie związanych układów galaktyk ustalono dopiero w XX wieku. Przełomowe znaczenie miało odkrycie Fritza Zwicky’ego. W 1933 zastosował on twierdzenie o wiriale (zależność wiążącą prędkości galaktyk w układzie z jego całkowitą masą) do gromady w Warkoczu Bereniki i stwierdził, że rozrzut prędkości galaktyk jest zbyt duży, by układ mogła utrzymać sama materia widzialna. Z tej rozbieżności wywnioskował obecność niewidocznej masy, którą określił mianem „ciemnej materii”.