Zawodowa Straż Pożarna została zastąpiona przez Państwową Straż Pożarną na mocy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, która weszła w życie 1 stycznia 1992 r. Z chwilą utworzenia PSP rozwiązaniu uległy dotychczasowe jednostki organizacyjne ochrony przeciwpożarowej, a dotychczasowi funkcjonariusze pożarnictwa mogli stać się strażakami nowej formacji, jeśli w ciągu miesiąca wyrazili na to pisemną zgodę, zachowując przy tym ciągłość służby. Jednocześnie ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej uchyliła obowiązującą dotąd ustawę z 1975 r. Organizacyjne utworzenie Państwowej Straży Pożarnej nastąpiło 1 lipca 1992 r., po czym rozpoczęto wdrażanie nowych unormowań oraz realizację zadań z dziedziny ratownictwa.
Historia Geneza i podstawy prawne (1944-1950) Po wyzwoleniu kraju spod okupacji hitlerowskiej środowisko pożarnicze przedstawiło władzom projekt nowej organizacji ochrony przeciwpożarowej, postulując w szczególności powołanie państwowego, wyspecjalizowanego organu w tym zakresie. 22 listopada 1944 r. kierownik Resortu Administracji Publicznej PKWN utworzył stanowisko głównego inspektora pożarnictwa oraz odpowiednio wojewódzkich inspektorów i powiatowych instruktorów pożarnictwa.