Karczewscy poświęcali się działalności społecznikowskiej, prowadzili szkołę dla chłopskich dzieci. W latach 1867–1871 przebywał w Wielgiem Jacek Malczewski. Pamiątką po pobycie Malczewskiego w Wielgiem są m.in. obrazy: Zadumana - Portret siostry Heleny Karczewskiej, Przed domem w Wielgiem, Zmywanie naczyń, Portret Wacława i Heleny Karczewskich, Portret Adolfa Dygasińskiego i Jacek nad stawem w Wielgiem. Malczewski pisał o Wielgiem: Nad tym stawem, na tym ganku, moście i w tym dworze, co wapienna ściana odrzyna się na tle drzew zielonych, spędziłem życie moje od lat trzynastu do siedemnastu. Nic dziwnego, że każda ścieżka, każdy kamyk, każdy kącik jest mi znany i drogi. Różowe szkła dzieciństwa pozostały dla tego miejsca aż po dziś dzień w moich oczach i przez nie tylko patrzę. W wiosce znajduje się obecnie pomnik Jacka Malczewskiego, tablica informująca o życiu malarza oraz plenerowa galeria reprodukcji jego obrazów.
W latach 1869–1871 nauczycielem Malczewskiego i dzieci dziedzica był Adolf Dygasiński. Wówczas dwór należał do Feliksa Karczewskiego, wuja Jacka Malczewskiego, a następnie do jego najstarszego syna, Kazimierza. Drugi z synów, Wacław (pseudonim literacki Marian Jasieńczyk), był autorem autobiograficznej powieści W Wielgiem, uznawanej za pierwowzór powieści Władysława Reymonta Chłopi.