Anna Piotrowna zmarła w połogu - przeziębiła się obserwując bal wydany z okazji narodzin syna. Narodziny wnuka Piotra Wielkiego i jednocześnie kuzyna ówczesnego cesarza Piotra II uczczono również w Moskwie.
Z uwagi na brak potomków Karola XII i Ulryki Eleonory, a także skomplikowaną sytuację dynastyczną w Rosji, był potencjalnym dziedzicem tronu Szwecji i Rosji.
Następca tronu Wychowywany na dworze holsztyńskim wśród oficerów i ordynansów, był dzieckiem chorowitym, słabym, skłonnym do popędliwości. Od najmłodszych lat zachowanie Piotra budziło niepokój jego najbliższychWładysław A. Serczyk, Katarzyna II, Wrocław 2004, s. 12.. Początkowo przygotowywano go do objęcia tronu szwedzkiego, ale caryca Elżbieta zmieniła plany i wyznaczyła go na swego następcę. W 1742 wyjechał do Rosji. Zmienił wyznanie. Na jego nowego wychowawcę wyznaczony został ojciec Symeon, który próbował z marnym skutkiem kształtować młodego księcia. Do końca życia Piotr nie nauczył się mówić poprawnie po rosyjsku. Nie stronił od uczt i pijatykWładysław A. Serczyk, op. cit., s. 13.. Jedyne sukcesy odnosił w nauce tańca. lewo|mały|Cesarz Piotr III Na żonę dla niego wybrano niemiecką księżniczkę Zofię von Anhalt-Zerbst, która później przybrała imię Katarzyny. Młodzi narzeczeni stanowili wyjątkowo niedobraną parę.