Wiązał się on z rozszerzaniem systemu nadań typu „ikta”, polegających na przekazywaniu przez państwo jego dochodów z określonego źródła danej osobie. W praktyce prowadziło to często do tworzenia się dziedzicznych posiadłości na ziemiach państwowych. Tureccy dowódcy i wielcy feudałowie rywalizowali przede wszystkim o namiestnictwo kluczowego Chorasanu. Początkowo opanował go Abu Ali Czaghani (zm. 955) z panującego w Czaghanianie rodu wasalów Samanidów, Muhtadżydów. Za panowania małoletniego Abd al-Malika (954–961) namiestnictwo prowincji i rzeczywistą władzę w państwie przejął dowódca ghulamów Alptigin (zm. 963). Po śmierci Abd al-Malika musiał on jednak uciekać przed swoimi politycznymi przeciwnikami i na skraju emiratu założył państwo z ośrodkiem w Ghaznie, zalążek przyszłego sułtanatu Ghaznawidów. Od tej pory Chorasanem z krótkimi przerwami, lecz w sumie przez ponad czterdzieści lat, rządziła rodzina Simdżurydów, która dążyła do jego oderwania. Jednocześnie Samanidom zaczęli zagrażać Turcy zjednoczeni pod przywództwem nawróconych na islam Karachanidów. Namiestnik Chorasanu Abu Ali Simdżuri zaproponował Karachanidzie Hasan Bughra-chanowi (zm. 992) podział ziem Samanidów – on miał zagarnąć Chorasan, zaś chan Mawarannahr.