Ideologia – zbiór poglądów i światopogląd do całościowego interpretowania i przekształcania świata. Pojęcie występujące w filozofii i naukach społecznych (m.in. nauce o polityce, socjologii, naukach prawnych).
Zapotrzebowanie na ideologie wynika z właściwego ludziom poszukiwania odpowiedzi na pytania o sens i sposób istnienia. Ideologie mają charakter normatywny; proponują bowiem określony światopogląd, wskazując, jaki powinien być świat lub pewien jego aspekt.
Pierwotnie ideologia posiadała odmienne znaczenie. Została wprowadzona jako termin przez Destutta de Tracy’ego w 1796 na określenie jednego z kierunków myśli filozoficznej związanej z programem science of ideas, wywodzącym się od angielskiego empirysty Johna Locke’aW. Bernacki, Ideologia, [w:] Słownik historii doktryn politycznych, red. M. Jaskólski, t. 3, Warszawa 2007, s. 9..
Etymologia Termin „ideologia” pochodzi od francuskiego idéologie, które zostało utworzone przez połączenie greckich słów: idéā (ἰδέα, „pojęcie, wzorzec”;