Rezygnacja papieża (łac. renuntiatio) – termin używany do określania dobrowolnego zrzeczenia się urzędu papieża.
Współcześnie w kodeksie prawa kanonicznego sytuacja ta określona jest przez kan. 332 § 2 (analogiczny kan. 44 § 2 KKKW):
Na ten kanon powołuje się również art. 77 konstytucji apostolskiej Universi Dominici gregis.
Rezygnacje papieży w historii Imię papieżaImię prawdziwePortretPontyfikatPowód rezygnacji Poncjan Pontianus 80px 21 lipca 230 roku– 28 września 235 roku(5 lat, 2 miesiące, 7 dni) Wygnany przez cesarza Maksymina Traka wraz z innymi przywódcami Kościoła na Sardynię, jako następca św. Piotra zrezygnował z funkcjiWatykan. Historia Papiestwa od św. Piotra do Benedykta XVI, Święty Poncjan, s 18, 2005. Liberiusz Liberius 80px 17 maja 352 roku– 24 września 366 roku(14 lat, 4 miesiące, 7 dni) Ustąpił z posługi Biskupa Rzymu prawdopodobnie pod naciskiem cesarza Konstancjusza II, który dążył do potępienia św. Atanazego przez papieża Liberiusza i zaszczepienia arianizmu na zachodzie cesarstwa. Marcin I Martinus 80px 5 lipca 649 roku– 17 czerwca 653 roku(3 lata, 11 miesięcy, 12 dni) Został złożony z urzędu prawdopodobnie rozkazem cesarza Konstansa II, zarzucającym Marcinowi I bezprawne ogłoszenie się papieżem, składającym go z urzędu i zarzucającym zdradę stanu.