thumb|Widok ze szczytu Urpín thumb|Rynek thumb|Ulica na starym mieście Bańska Bystrzyca (, , , ) – miasto w środkowej Słowacji, w tradycyjnym regionie Horehronie. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą około 78 tys., Bańska Bystrzyca zajmowała piąte miejsce wśród najludniejszych słowackich miast. Ośrodek administracyjny kraju bańskobystrzyckiego i powiatu Bańska Bystrzyca.
Położenie Bańska Bystrzyca leży na wysokości 350 m n.p.m. nad górnym Hronem, w Kotlinie Bańskobystrzyckiej, otoczona przez Góry Kremnickie od zachodu, Wielką Fatrę i Starohorskie Wierchy od północy oraz Góry Bystrzyckie od południowego wschodu. Powierzchnia miasta wynosi 103,376 km².
Podział administracyjny Miasto dzieli się na dzielnice: Banská Bystrica, Fončorda (węg. Foncsorda), Iliaš (węg. Illésfalva), przyłączona w 1966, Jakub (niem. Sankt Jakob, węg. Szentjakabfalva), przyłączona w 1960, Kostiviarska (niem. Kostführersdorf, węg. Kisélesd), przyłączona w 1971, Kráľová (niem. Königsdorf, węg. Garamkirályfalva), przyłączona w 1966, Kremnička (węg. Keremcse), Kynceľová (węg. Göncölfalva), Majer (niem. Mayersdorf, węg. Majorfalva), przyłączona w 1966, Podlavice (niem. Podlawitz, węg. Pallós), przyłączona w 1966, Radvaň (niem. Burgstädtl/Radwan, węg. Radvány), przyłączona w 1966, Rakytovce (niem. Hansdorf?, węg.