thumb|240px|Edoardo Chiossone i Riyō Maruki, Portret cesarza Meiji, 1888 – zgodnie z tradycją 122. cesarz Japonii, pośmiertnie zwany , tak jak era jego panowania (okres Meiji 1868–1912).
Życiorys Początki rządów Mutsuhito urodził się w 1852 r. w Kioto, jako drugi syn cesarza Kōmei. W lipcu 1860 roku uznany został za następcę tronu, a formalne rządy objął 9 stycznia 1867 roku, mając 15 lat.
W styczniu 1868 roku siły sprzeciwiające się rządom siogunów rodu Tokugawa obaliły ostatniego sioguna – Yoshinobu Tokugawę. W następstwie tego przewrotu cesarz uzyskał pełnię władzy w państwie. Japonia rozpoczęła proces szybkiej modernizacji i otwarcia na wpływy Zachodu.
W dniu 6 kwietnia 1868 roku Mutsuhito ogłosił „Przysięgę cesarską w pięciu artykułach” (Gokajō no goseimon). Zapowiedział w niej przeprowadzenie w kraju głębokich reform: zwoływanie zgromadzeń obradujących nad problemami państwa, mających na względzie opinię publiczną; udział całego społeczeństwa w tworzeniu nowego państwa; sprawiedliwość i praworządność; likwidację zacofania; powszechny dostęp do wiedzy.
W maju 1869 roku przeniósł stolicę państwa z Kioto do Edo, któremu nadał nową nazwę Tokio (Wschodnia Stolica).