Teorie marksistowskie Marksiści upatrują genezy chrześcijaństwa w bazie ekonomiczno-społecznej. Lenin w kwestii Jezusa opowiadał się za historyzacją mitu. August Bebel czy Joseph Dietzgen ukazywali Jezusa jako pierwszego komunistę. W ZSRR początkowo – w latach dwudziestych XX wieku – podążano za tradycją demitologizacji Jezusa historycznego, tworzoną w dziełach Straussa, Renana, Nietzschego, Binet-Sanglégo, wysuwając na plan pierwszy dwa główne motywy – choroby psychicznej i oszustwa. Znalazło to odzwierciedlenie w powieści Michaiła Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata”, w której Jezus jest przedstawiony jako nieszkodliwy szaleniec. Pewną popularnością cieszyła się też koncepcja Jezusa jako reformatora społecznego, niemal prekursora ruchu rewolucyjnego (za Kautskim, Wellsem, Nikolskim). Dopiero na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych zwyciężyła w propagandzie opcja mitologiczna, czyli negowanie istnienia Jezusa.