Kawodrza Dolna – osiedle w Częstochowie należące do dzielnicy Gnaszyn-Kawodrza.
Historia Osada Krowodrza została założona przez braci Leonarda i Kanimira w 1356 i ulokowana w dąbrowie należącej do Grabówki nad rzeką Rybną, oraz częściowo w granicach kolonii Świętej Barbary. Wieś została przekazana w 1382 roku Paulinom z Jasnej Góry przez Władysława Opolczyka. W tym okresie w jej skład wchodziło wówczas sześć łanów kmiecych. Każdy z kmieci płacił po pół kopy (30 groszy) czynszu i był zobowiązany przepracować kilka dni w roku na polach klasztornych. Nazwa osady wskazuje na jej rolniczy charakter oraz główne zajęcie mieszkańców - hodowlę bydła domowego (krów). W latach 1808–1810 została zmieniona nazwa osady na Kawodrza. W 1813 roku wojska rosyjskie spustoszyły wieś. Według skargi włościan zasiewy (zostały) zupełnie zajeżdżone, wytratowane, ziemniaki wszystkie wytargane, ptactwo wybite, łąki wypasione, mieszkańcy pobici i rozpędzeni. W 1818 roku pośród szkół elementarnych działających na terenie miasta, pod numerem szóstym wymieniona jest szkoła w Kawodrzy (obecnie Szkoła Podstawowa nr 46 im. Stefana Żeromskiego) do której uczęszczały również dzieci z wsi Gnaszyn, Łojki, Wielki Bór, Lisiniec, Kawodrza Górna i Stradom. W 1827 roku w osadzie było 51 domów oraz 389 mieszkańców.