mały|Trailer (w języku angielskim) mały|Model statku „Discovery One” mały|Jeden z interfejsów HAL 9000 2001: Odyseja kosmiczna () – amerykańsko–brytyjski film fantastycznonaukowy z 1968 roku w reżyserii Stanleya Kubricka.

Obraz Kubricka opowiada o relacjach człowieka z innymi inteligentnymi bytami, zarówno pozaziemskimi, jak i stworzonymi przez człowieka.

Film wszedł na ekrany kin 6 kwietnia 1968.

Doczekał się kontynuacji pt. 2010: Odyseja kosmiczna, gdzie wśród rywalizujących ze sobą załóg amerykańskich i radzieckich astronautów pojawia się astronauta David Bowman, główny bohater filmu Kubricka.

Fabuła Film składa się z czterech epizodów, luźno powiązanych ze sobą tajemniczym monolitem, którego symbolika w filmie może być interpretowana na wiele sposobów. Wspomniane epizody to: Świt ludzkości (The Dawn of Man) TMA-1 Misja na Jowisza: osiemnaście miesięcy później (Jupiter Mission: Eighteen Months Later) Jowisz i poza nieskończonością (Jupiter and beyond the Infinite)