Piramida finansowa (ang. Pyramid scheme) – struktura finansowa, w której zysk konkretnego uczestnika jest bezpośrednio uzależniony od wpłat późniejszych uczestników, stojących niejako niżej w tej strukturze. W literaturze przedmiotu można spotkać zamienne stosowanie określeń „piramida finansowa” i „schemat Ponziego” (). Jest to jednak błąd rzeczowy, ponieważ obie struktury różnią się mechanizmami działania. Nazwy te nie powinny być stosowane zamiennie. mały|upright=1.7|Schemat ilustrujący przykład piramidy finansowej, w której każdy uczestnik jest zobowiązany do zwerbowania sześciu nowych
Terminologia Termin piramida finansowa jest w literaturze rozumiany różnorako, ale według Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/29K z 11 maja 2005, klasyczna piramida to system promocyjny o strukturze piramidy, w ramach którego „konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania wynagrodzenia, które jest uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów”.