Mimo że potrzeba filozofii w świecie współczesnym rośnie, współczesny stan kultury filozoficznej jest zły. Charakterystyczny jest kontrast między bogactwem piśmiennictwa filozoficznego a ubóstwem idei – Wolniewicz nazywał to pozbawione istotnych idei piśmiennictwo filozoficzne „filozoficzną makulaturą”. Odróżniał od niej „filozoficzną literaturę”, w skład której wchodzi „filozofia antykwaryczna”, badająca ewolucję idei i związki między nimi, przy braku zainteresowania rzeczywistą wartością omawianych poglądów, oraz „filozofia merytoryczna”, w dążeniu do prawdy starająca się rozjaśnić realne problemy epoki. Filozofia akademicka nie jest przy tym jedyną możliwością „filozofii merytorycznej”, równie istotna jest tu twórczość eseistyczna i literacka, pomagająca w przezwyciężeniu dominującego w filozofii akademickiej antykwaryzmu.