Raniero Cantalamessa OFMCap (ur. 22 lipca 1934 w Colli del Tronto) – włoski duchowny rzymskokatolicki, kapucyn, doktor nauk teologicznych i literatury klasycznej, kaznodzieja Domu Papieskiego w latach 1980–2024, kardynał diakon od 2020.

Życiorys Święcenia prezbiteratu otrzymał z rąk biskupa Gaetana Malchiodiego, wikariusza apostolskiego administratury apostolskiej Loreto. Doktoryzował się z teologii na uniwersytecie we Fryburgu oraz z literatury klasycznej na Katolickim Uniwersytecie Najświętszego Serca w Mediolanie (na którym do 1979 wykładał). W latach 1975–1981 był członkiem Międzynarodowej Komisji Teologicznej. W 1979 postanowił porzucić karierę uniwersytecką i poświęcić się całkowicie posłudze Słowa. Związał się z Ruchem Odnowy w Duchu Świętym.

W 1980 papież Jan Paweł II mianował go kaznodzieją Domu Papieskiego. Wybór ten został zatwierdzony w 2005 przez papieża Benedykta XVI, a następnie w 2013 przez papieża Franciszka.