Maria Wirtemberska, właśc. Maria Anna z Czartoryskich księżna von Würtemberg-Montbéliard, inne formy nazwiska: de Wirtemberg; Wirtembergska; Würtemberska; von Württemberg, pseud.: La Princesse W*** , (ur. 25 marcaDotychczasowa data urodzin 15 marca często podawana w różnych opracowaniach okazała się błędna. Metryka chrztu zachowana w parafii rzymskokatolickiej św. Krzyża w Warszawie podaje właściwą datę urodzin. Porównaj: M. Jastrzębska, Księżna Maria Wirtemberska. Rozważna i romantyczna, Łomianki 2025, s. 9. 1768 w Warszawie, zm. 21 października 1854 w Paryżu) – arystokratka polska, powieściopisarka, komediopisarka, poetka i filantropka.

Życiorys thumb|Maria Wirtemberska, portret pędzla Élisabeth Vigée-Lebrun, 1793 Urodzona w związku małżeńskim Adama Kazimierza Czartoryskiego (generał ziem podolskich) i Izabeli z Flemmingów, jej prawdziwym ojcem był jednak (najprawdopodobniej) król Stanisław August Poniatowski, który był kochankiem Izabeli. Złośliwi nazywali ją nawet „Ciołkówną” od herbu PoniatowskichGabriela Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, Inicjał, Warszawa 2010.. Początkowo wychowywała się w Warszawie w Pałacu Błękitnym. W roku 1782 Czartoryscy przenieśli się do Puław. Otrzymała staranne wykształcenie domowe. Oprócz Madeleine Petit (francuska guwernantka), uczyli ją m.in.: Franciszek Karpiński (1782/1783), F.D.