Teorie eteru — przypuszczenia o istnieniu eteru (od „górne powietrze” lub „czyste, świeże powietrze”Aether, American Heritage Dictionary of the English Language.), czyli różnie rozumianej substancji mającej wypełniać przestrzeń. Eter miał być związany z rozchodzeniem się (propagacją) światła, sił elektromagnetycznych lub ciążenia; miał być ich medium transmisyjnym.
Różne hipotezy eteru rozważano od antycznej Grecji do XX wieku. Niektóre z nich – jak teoria eteru Lorentza – były ścisłymi modelami fizycznymi, prowadzącymi do jednoznacznych przewidywań. Część tych prognoz – jak wzór Lorentza – doświadczalnie potwierdzono, ale inne wykluczono. Sukcesy i porażki takich modeli przyczyniły się do stworzenia szczególnej teorii względności (STW), a koncepcję eteru porzucono.
Eter w filozofii przyrody 250px|thumb|Oparte na eterze pole magnetyczne ziemi w Specimina philosophiae Kartrezjusza (1644)
Pojęcie „eteru” wywodzi się ze starogreckiej koncepcji żywiołów jako podstawowych składowych świata materialnego. Eter był piątym żywiołem, wprowadzonym przez Arystotelesa, niewystępującym na Ziemi, lecz budującym ciała niebieskie i zapewniającym ich ciągły ruch okrężny.