przez półtora miesiąca Łódź pełniła funkcję czasowego ośrodka niemieckiej administracji wojennej zajętymi terenami polskimi (m.in. druk rozporządzeń, gazet, itp.); przejazd przez Łódź (po południu 13 września) Adolfa Hitlera; kolumna z samochodem kanclerza Niemiec przejechała ulicami: Zgierską, Nowomiejską, dalej przez plac Wolności do Piotrkowskiej i Pabianicką w kierunku lotniska; była to jedna z kilkunastu inspekcji frontowych, które wódz III Rzeszy odbył we wrześniu na ziemiach polskich; niemieckim komisarzem miasta został (od 16 września) Albert Leister; funkcję pełnił do 31 grudnia 1939 r.; włączenie Łodzi (26 października) do Generalnego Gubernatorstwa, utworzonego z części okupowanego przez Niemcy terytorium II Rzeczypospolitej; Łódź była początkowo typowana na stolicę tego okupacyjnego tworu (ostatecznie został nią Kraków); powołanie decyzją Heinricha Himmlera (7 listopada) placówki Tajnej Policji Państwowej w Łodzi (niem. Geheime Staatspolizei); pierwszym jej szefem został Gerhard Flesch (po nim urzędem zarządzali Robert Schefe i w latach 1942–44 Otto Bradfisch); siedziba Gestapo znajdowała się przy al. Anstadta 7 (obecnie w budynku mieści się XII Liceum Ogólnokształcące);