Podnosił także Mochnacki krytykę fundamentów ustrojowych, jako szkodliwych dla insurekcji – powstanie narodowe „oprawione w ramki monarchii konstytucyjnej”, do czego dążyły niektóre stronnictwa sejmowe, nie mogło bowiem wygrać w starciu z „energicznym absolutyzmem cara”.
Niektórzy badacze, jak Szymon Aszkenazy, stawiali hipotezę, jakoby masakra sierpniowa była wynikiem prowokacji rosyjskiej, mającej na celu zohydzenie sprawy polskiego powstania narodowego w opinii publicznej krajów zachodniej Europy.
Przebieg wydarzeń mały|Dawny budynek Teatru Narodowego przy placu Krasińskich w Warszawie – miejsce zebrania Towarzystwa Patriotycznego w dniu 15 sierpnia 1831 Od wczesnych godzin porannych 15 sierpnia, w dzień świąteczny, w centrum miasta zbierały się liczące po kilka i kilkanaście osób grupki mieszkańców, oczekujących niecierpliwie najświeższych wieści z kwatery głównej wojsk polskich, gdzie rozstrzygała się kwestia wodzostwa naczelnego. Z upływem godzin liczebność tych grup zwiększała się, zwłaszcza w okolicach placu Krasińskich. Około godziny 17:00, w wypełnionych po brzegi salach redutowych Teatru Narodowego rozpoczęło się otwarte posiedzenie Towarzystwa Patriotycznego. Obradom przewodniczył Jan Czyński.