Jako Eduardo Valseca, syn legendarnego meksykańskiego wydawcy gazet, który latem 2007 wpada w zasadzkę i zostaje porwany przez nieznajomych w telewizyjnym dreszczowcu Mamy twojego męża (We Have Your Husband, 2011) z Teri Polo był nominowany do NAACP Image Awards dla najlepszego aktora w filmie telewizyjnym, miniserialu lub serialu dramatycznym.
Esai Morales był współzałożycielem National Hispanic Foundation for the Arts (NHFA) w 1997, a w latach 2007–2008 był członkiem zarządu Screen Actors Guild (SAG).
W dramacie Gun Hill Road (2011) został obsadzony w roli zatwardziałego kryminalisty Enrique Rodrigueza, który wraca do domu w Bronxie po trzech latach więzienia i zastaje żonę jest w separacji. W dreszczowcu Sztuka miłości (Art of Love, 2022) zagrał główną rolę enigmatycznego pisarza, otoczonego przez młodsze kobiety, pomimo jego apatii.
20 maja 2010 zawarł związek małżeński z Elvimar Silvą, z którą ma córkę Marianę Oiveirę (ur. 24 września 2010).