Sancha de Castilla y Polonia (1158 - muerta en Villanueva de Xixena, en 1208), estió una infanta de Castiella y reina consort d'a Corona de Aragón entre 1174 y 1206 por o suyo matrimonio con o rei Alifonso II d'Aragón, con qui se casó o 18 de chinero de 1174. Yera filla d'Alifonso VII de Leyón, rei de Castiella y d'a suya segunda muller, Riquilda de Polonia.

Estió a primera reina d'Aragón en fer servir un sello rechio. As suyas caracteristicas son parellanas a las d'os sellos que emplegó Alifonso II d'Aragón, o suyo marito, y amoestra en as dos caras caras una imachen d'a reina en o trono y con una flor de lis en una mano en l'anverso, y en o reverso atra ecuestre montando a caballo con vestitos femenins. Ista iconografía amuestra a relación d'a reina con l'autoridat reyal d'o suyo marito.

Destacó a suya faina como mecenas d'as artes, que se puet veyer no nomás en a orichinalidat d'o suyo sello personal, sino en o establimiento d'o Monesterio de Xixena, que tenió a función de panteyón d'os reis aragoneses. Fació parti activament en l'administración d'o monesterio, a on que probablemente se retiró cuan morió o suyo marito en 1196 en Perpinyán, y a o que fació muitas donacions.

En 1208 escribió o suyo testamento, ordenando que se le enterrase en a capiella de Sant Per en o monesterio, donándo-le choyas, una tela de seda, una reliquia y diferents biens en Uesca, Zaragoza, Calatayú, Alagón, Daroca, Calamocha y Cambor de Pina. Morió probablement poco dimpués d'o 6 de noviembre de 1208, calendata en a que apareixe por zaguera vegata, figurando dende alavez a priora d'o monesterio asinas como o suyo fillo o rei Pero fendo cuantas donacions y confirmando las que heba feito su mai.

Matrimonio y descendencia thumb|160px|dreita|Alifonso II d'Aragón y a suya muller Sancha de Castiella presidindo a la Curia Rechia en una miniatura de zaguerías d'o sieglo XII. O 18 de chinero de 1174 se casó en a Seu d'o Salvador de Zaragoza con o rei Alifonso II d'Aragón, sinyando diplomas dende alavez como regina Aragonie, comitissa Barcinone et marchissa Provincie. D'iste matrimonio naixioron:

Pero II o Catolico (1174 - 1213), rei de Aragón y conte de Barcelona; Gonstanza (1179 - 1222), casata en 1198 con Emerico I d'Hongría y en 1210 con Frederico II Hohenstaufen, Sacro Emperador Romano Chermanico, Rei de Sicilia y Rei de Cherusalem; Alifonso (1180 - 1209), conte de Provenza, con o nombre d'Alifonso II; Alionor (1182 - 1226), casata en 1202 con Remón VI de Tolosa: Sancha (1186 - 1241), casata en 1211 con Remón VII de Tolosa; Sancho, muerto choven. Remón Berenguer, muerto choven. Ferrando (1190 - 1249), mosen y abat en Mont Aragón. Dulce (1192 - ¿?), moncha en o Monesterio de Xixena.

Bibliografía E.L. Miron, The Queens of Aragon: Their Lives and Times, Stanley Paul & Co, London (c1910). Serrano Coll, Marta, «Iconografía de género: los sellos de las reinas de Aragón en la Edad Media (siglos XII-XVI)», Emblemata, 12 (2006), págs. 15-52. ISSN 1137-1056 Ubieto Arteta, Agustín, Documentos de Sigena, 1972, Anubar Ediciones.

Vinclos externos

Sancha de Castilla, Gran Enciclopedia Aragonesa.

Categoría:Consorts de monarcas d'Aragón Categoría:1158 (naixencias) Categoría:1208 (muertes)