Iste articlo ye sobre una preba d'atletismo; ta atros usos, se veiga Maratón. thumb|300px|Maratón de Berlin de 2007 A maratón ye una cursa de 42,195 km de largaria, ye una preba de fundo de l'atletismo actual incluida en o programa de prebas oficals d'os campionatos d'atletismo, amás amás ye en o programa de l'atletismo en os Chuegos Olimpicos dende o anyo 1896 en a categoría masculina y dende 1984 en a femenina.
A maratón ye una preba muito popular y bi ha prebas organizatas por todo o mundo. As cursas de maratón mes importants son as celebratas en o circuito de maratones conoixiu como World Marathon Majors que en l'actualidat agrupan as maratons de Londres, Boston, Chicago, Berlín, Nueva York y Tokio, atras tamién importants pero difuera d'o circuito son as Amsterdam y Rotterdam; en Espanya as mes populars son as de Valencia, Barcelona, Madrit, Sevilla y Sant Sabastián.
Historia A suya historia ye prou curiosa pues o suyo orichen se troba en os I Chuegos Olimpicos d'a era moderna a on se fació una cursa ta remerar a falordia d'una chesta d'un hemerodromos (corredor-marchador) griego dito Filipides (u Fidipides, seguntes as fuents), que en l'anyo 490 aC morió de fatiga dimpués de correr dende a ciudat de Maratón dica Atenas, 40 km aproximadament, t'anunciar a victoria de l'exercito griego sobre l'exercito persa en a batalla de Maratón.
O primer ganador d'una cursa de maratón estió Kharílaos Vasilákos, un corredor griego que ganó a primera cursa que se fació con iste nombre en os Chuegos Panhelenicos, istos chuegos fuoron clasificatorios ta os Chuegos Olimpicos d'Atenas 1986, a on estió ganador d'una medalla d'archent.
En primeras a distancia d'a maratón yera variable estando aproximadament de 40 km, pero dende os Chuegos Olimpicos de Londres 1908 s'establió a distancia de 42,195 km que yera a distancia dende o Castiello Reyal de Windsord dica l'estadio White City a on yera l'arribata; o ganador d'ista cursa estió John Hayes y a suya marca estió o primer récord d'o mundo de maratón.
Récords Os récords mundials son, en a categoría masculina d'Eliud Kipchoge con una marca de 2h01´39", y en a categoría femenina de Brigid Kosgei con una marca de 2h14´04". O récord d'Aragón de maratón femenín ye de Luisa Larraga (CA Adidas) con una marca de 2h30'11" realizaus en l'anyo 2001 en Valencia, y en a categoría masculina ye de José Pallarés Colomina d'o CA Monzón con una marca de 2h17´49" dende l'anyo 1995 feitos en Sama de Langreo, pero seguntes a nueva normativa de l'IAAF no puet estar homologada como récord, a següent millor marca y récord d'Aragón seguntes la nueva normativa ye de Javier Cortés con una marca de 2h18'24" feitos en Torino en l'anyo 1996.
Records d'aria Actualizato o 17 de marzo de 2026.Buscador de récords de l'IAAF.
MarcaAtletaLugarCalendata Récord mundial Hombres 1h59'30 20px|Kenya Sabastian Kimaru Sawe Londres 26 d'abril de 2026 Mullers 2h09:56 20px|Kenya Ruth Chepngetich Chicago 13 d'octubre de 2024 Récord olimpico Hombres 2h06'26||20px|Etiopia Tamirat Tola || París || 10 d'agosto de 2024
||Mullers|| 2h22:5520px|border Sifan Hassan París 10 d'agosto de 2024 Récord d'Europa Hombres 2h03:36 20px|Belchica Bashir Abdi Rotterdam 24 d'octubre de 2021 Mullers 2h13:44 20px|border Sifan Hassan Chicago 28 d'octubre de 2023 Récord d'America Central y America d'o Norte Hombres 2h04'43 20px|Estaus Unius Conner Mantz Chicago 12 d'octubre de 2025Mullers 2h18:29 20px|Estaus Unius Emily Sisson Chicago 9 d'octubre de 2022 Récord d'America d'o Sud Hombres 2h04'51" 20px|Brasil Daniel Do Nascimiento Seúl 17 de mayo de 2022Mullers 2h24:18 20px|Brasil Florencia Borelli Sevilla 18 de febrero de 2024 Récord d'Africa Hombres 1h59'30 20px|Kenya Sabastian Kimaru Sawe Londres 26 d'abril de 2026 Mullers 2h11:53 20px|Kenya Tigist Assefa Berlín 24-09-2023 Récord d'Asia Hombres 2h06:16 border|20px|ChapónBrunei El Hassan El Abbassi Valencia 2 d'octubre de 2018Mullers 2h18:59 border|20px|Chapón Honami Maeda Osaka 28 de chinero de 2024 Récord d'Oceanía Hombres 2h06:22 20px|Australia Andrew Buchanan Valencia 10 d'aviento de 2024 Mullers 2h21:24 20px|Australia Jessica Stenson Valencia 7 d'aviento de 2025
Millors marcas mundials de toz os tiempos thumb| Haile Gebrselassie, en a imachen con camiseta amariella, tenió o récord mundial d'a maratón dica o 2011. Lista d'as 10 millors marcas mundials de toz os tiempos seguntes World Athletics actualizata o 17 de marzo de 2026. Lista d'as 10 millors marcas mundials masculinas de toz os tiempos seguntes a IAAF Lista d'as 10 millors marcas mundials femeninas de toz os tiempos seguntes a IAAF.
+HombresMarcaAtletaPaísCalendata Lugar1h59'30 Sabastian Kimaru Sawe22px|border Kenya 26 d'abril de 2026 Londres1h59:41 Yomif Kejelcha22px|border Etiopia 26 d'abril de 2026 Londres2h00:28Jacob Kiplimo22px|border Uganda 26 d'abril de 2026 Londres2h00:35Kelvin Kiptum22px|border Kenya 8 d'octubre de 2023 Chicago2h01:09Eliud Kipchoge22px|border Kenya 25 de setiembre 2022 Berlín2h01:41Kenenisa Bekele22px|border Etiopia 29 de setiembre de 2019 Berlín 2:01:39 Benson Kipruto22px|border Etiopia 26 d'abril de 2026 Londres2h01:48 Sisay Lemma22px|border Etiopia 3 d'aviento de 2023 Valencia2h02:24John Korir22px|border Kenya 12 d'octubre de 2025 Valencia2h02:38Deresa Geleta22px|border Kenya 1 d'aviento de 2024 Valencia
thumb|Paula Radcliffe record mundial femenín de maratón (2003-2019). +MullersMarcaAtletaPaísCalendataLugar2h09:56Ruth Chepngetich22px|border Kenya 13 d'octubre de 2024Chicago2h10:51 Fotyen Tesfay22px|border Etiopia 15 de marzo de 2026 Barcelona2h11:53Tigist Assefa22px|border Etiopia24 de setiembre de 2023Berlín2h13:44Sifan Hassan22px|border Países Baixos8 d'octubre de 2023Chicago2:14:00Joyciline Jekpkosgei22px|border Kenya 7 d'aviento de 2026 Valencia2h14:04Brigid Kosgei22px|border Kenya13 d'octubre de 2019Chicago2h14:43Peres Jepchirchir22px|border Kenya7 d'aviento de 2025Valencia2h14:57Hawi Feysa22px|border Etiopia15 d'octubre de 2025Chicago2h14:58Amane Beriso Shankule22px|border Etiopia4 d'aviento de 2022Valencia2h15:25Paula Radcliffe22px|border Reino Uniu13 d'abril de 2003Londres
Medallistas olimpicos de maratón 170px|right|thumb| Spiridon Louis, o primer campión olimpico de maratón. 170px|right|thumb| Joan Benoit, a primera campiona olimpica de maratón. 170px|thumb|dreita|Eliud Kipchoge, dople campión olimpico de maratón (2016 y 2020) y récord d'o mundo (2018-2023). Chuegos Categoría Oro Archent Bronce 1896: Atenas Hombres 20px|border Spiridon Louis 20px|border K. Vasilakos 20px|border Gyula KellnerMullers No participoron 1900: ParísHombres 20px|border Michel Théato 20px|border Émile Champion 20px|border Ernst FastMullers No participoron 1904: Saint LouisHombres 20px|border Thomas Hicks 20px|border Albert Coray 20px|border Arthur NewtonMullers No participoron 1908: LondresHombres 20px|border John Hayes 20px|border Charles Hefferon 20px|border Joseph ForshawMullers No participoron 1912: EstocolmoHombres 20px|border Kenneth McArthur20px|border Christian Gitsham 20px|border Gaston StrobinoMullers No participoron 1920: AnversHombres 20px|border Hannes Kolehmainen 20px|border Juri Lossman20px|border Valerio Arri Mullers No participoron 1924: ParísHombres 20px|border Albin Stenroos 20px|border Romeo Bertini 20px|border Clarence DeMarMullers No participoron 1928: AmsterdamHombres 20px|border Bougéhra El Ouafi20px|border Manuel Plaza 20px|border Martti MarttelinMullers No participoron 1932: Los AngelesHombres 20px|border Juan Carlos Zabala 20px|border Sam Ferris 20px|border Armas ToivonenMullers No participoron 1936: BerlínHombres 20px|border Sohn Kee-Chung 20px|border Ernest Harper 20px|border Nan ShoryuMullers No participoron 1948: LondresHombres 20px|border Delfo Cabrera20px|border Tom Richards 20px|border Etienne GaillyMullers No participoron 1952: HelsinkiHombres 20px|border Emil Zatopek20px|border Reinaldo Gorno 20px|border Gustaf Jansson Mullers No participoron 1956: MelbourneHombres 20px|border Alain Mimoun 20px|border Franjo Mihalić20px|border Veikko KarvonenMullers No participoron 1960: RomaHombres 20px|border Abebe Bikila20px|border R. B. Abdesselam20px|border Barry Magee Mullers No participoron 1964: TokioHombres 20px|border Abebe Bikila20px|border Basil Heatley 20px|border Kōkichi TsuburayaMullers No participoron 1968: Ciudat de MexicoHombres 20px|border Mamo Wolde20px|border Kenji Kimihara 20px|border Mike RyanMullers No participoron 1972: MúnichHombres 20px|border Frank Shorter20px|border Karel Lismont 20px|border Mamo WoldeMullers No participoron 1976: Mont-reyalHombres 20px|border Waldemar Cierpinski 20px|border Frank Shorter 20px|border Karel LismontMullers No participoron 1980: MoscúHombres 20px|border Waldemar Cierpinski 20px|border Gerard Nijboer 20px|border S. DzhumanazarovMullers No participoron 1984: Los AngelesHombres 20px|border Carlos Lopes20px|border John Treacy 20px|border Charlie Spedding Mullers 20px|border Joan Benoit 20px|border Grete Waitz 20px|border Rosa Mota 1988: SeúlHombres 22px|border Gelindo Bordin 22px|border Douglas Wakiihuri 20px|border Ahmed Salah Mullers 20px|border Rosa Mota 20px|border Lisa Martin 20px|border Katrin Dörre 1992: BarcelonaHombres 20px|border Hwang Young-Cho 20px|border Koichi Morishita 20px|border Stephan FreigangMullers 20px Valentina Iegorova 20px|border Yuko Arimori 20px|border Lorraine Moller 1996: AtlantaHombres 20px|border Josia Thugwane 20px|border Lee Bong-Ju 20px|border Erick WainainaMullers 20px|border Fatuma Roba 20px Valentina Iegorova 20px|border Yuko Arimori 2000: SydneyHombres 20px|border Gezahegne Abera 20px|border Erick Wainaina20px|border Tesfaye TolaMullers 20px|border Naoko Takahashi 20px|border Lidia Simon 20px|border J. Chepchumba 2004: AtenasHombres 20px|border Stefano Baldini 20px|border M. Keflezighi 20px|border Vanderlei de LimaMullers 20px|border Mizuki Noguchi 20px|border Catherine Ndereba 20px|border Deena Kastor 2008: PekínHombres 20px|border Samuel Wanjiru 20px|border Jaouad Gharib 20px|border Tsegay KebedeMullers 20px|border Constantina Tomescu 20px|border Catherine Ndereba 20px|border Zhou Chunxiu 2012: LondresHombres 20px|border Stephen Kiprotich 22px|border Abel Kirui 22px|border Wilson KipsangMullers 20px|border Tiki Gelana 20px|border Priscah Jeptoo 20px|border Tatyana Petrova 2016: Río de JaneiroHombres 22px|border Eliud Kipchoge 20px|border Feyisa Lelisa 22px|border Galen RuppMullers 20px|border Jemima Sumgong 20px|border Eunice Kirwa 20px|border Mare Dibaba 2020: TokioHombres 22px|border Eliud Kipchoge 20px|border Abdi Nageeye 22px|border Bashir AbdiMullers 20px|border Peres Jepchirchir 20px|borderBrigid Kosgei 22px|border Molly Seidel 2024: ParísHombres 20px|border Tamirat Tola 22px|border Bashir Abdi 22px|border Benson KiprutoMullers 20px|border Sifan Hassan 20px|border Tigst Assefa 22px|border Hellen Obiri
Vinclos externos
Lista de maratons dende 1906 enta 2016 de l'Association of Road Racing Statisticians. Información d'as maratons olimpicas. Calendario internacional de maratons. Historia d'a maratón.
Referencias
Categoría:Prebas d'atletismo Categoría:Maratón