Dominguito del Val (Zaragoza, ca. 1243 - Zaragoza, ca. 1250) estió, seguntes una lechenda, un nino muerto a mans de chudieus, y venerau como santo por a ilesia catolica dica 1965, cuan se reconoixió a falsedat d'a lechenda. Ye un caso de falso libelo de sangre creyato ta fomentar l'antisemitismo y a persecución d'os chudieus, habituals mientres a Edat Meya.Atros casos contemporanios de ninos supuestament sacrificatos estioron los de Huguet de Lincoln y Guillén de Norwich en Anglaterra, Simón de Trento en Alemanya, u o Santo Nino de La Guardia en Espanya.

Nian bi ha garra preba de que o nino existise realment. No bi ha referencias a o feito dica o sieglo XVI, sieglos dimpués de que hese pasato, supuestament. A mesma lechenda, ta remontar-se en o tiempo, diz que o rei Alifonso X de Castiella heba narrato os feitos, en una obra perdita:

Lechenda thumb|left|150px|Grabato, obra de Mateo González, 1793 Seguntes a tradición, Dominguito yera fillo d'o notario Sancho de Val y yera un escolano d'o coro d'a Seu de Zaragoza. A os siet anyos, fue embelecato por o chudieu Albayuceto, que con atros chudieus, lo facioron victima d'un asasinato ritual. Os chudieus quereban matar a toz os cristianos de Zaragoza, por lo que facioron un conchuro y amenistaban o corazón d'un cristiano puro. Prenioron a Dominguito y reproducioron en o nino os martirios de Cristo en a suya Pasión. Dimpués de crucificar-lo, lo escabezoron y le talloron os piez, apedecando-ne o cuerpo chunto a o río Ebro. Astí fue trobato por uns barquers. O chudieu que heba de rematar o ritual, portiando o corazón d'o nino y una hostia a o río (lo que fería que cualsiquier cristiano que en bebese l'augua morise) fue preso casualment y, en trobar-se-le o corazón, fue torturato dica que confesó o feito. Os chudieus fuoron executatos.

Veneración thumb|140px|Capiella d'o santo en a Seu de Zaragoza, 1671. As restas d'o nino se levoron ta a ilesia de San Chil y dimpués a la Seu, a on bi ha una capiella de Sant Dominguito de Val. Dominguito fue canonizato y considerato patrón d'os escolans d'a ciudat.

O suyo culto, como o d'atros ninos ficticios parellans, fue suprimito por a ilesia en 1965, en reconoixer-lo como lechendario y basato en una falsedat, amás de tener caracter clarament antisemita.

Referencias

*