Os bascos (en basco euskaldunak) son un grupo etnico que habita en a part occidental d'os Pireneus, semontanos y tierras planas d'arredol: País Basco, Navarra, Labort, Ultrapuertos y Sola. Charran una luenga aislata y propia, l'idioma basco y son tradicionalment catolicos. Ye posible que tiengan relación con os antigos bascons d'o norte d'a val d'Ebro, pero si que tienen una relación segura con os antigos aquitanos.

Etnonimo Os etnonimos con os que se clama a los bascos en bel idioma: Euskaldunak (en basco, que ye denominación tradicional ta denominar-sen, encara que hue se fa servir mas que mas ta os fablants d'o basco), euskal herritarrak (denominación ta os habitants d'o País Basco, charren u no o basco), en menor mida euskotarrak. Basque people (en anglés). vascos (castellano, asturiano y gallego). basques (en francés). bascs (en catalán). Basken (en alemán). basgiaid (en galés). bhascach (en irlandés). basgach (en gaelico escocés). bascos (en aragonés, en portugués). baskere (en noruego). baschi (en italiano).

Luenga

A luenga basca ye un d'os elementos fundamentals en a definición d'a identidat basca. Manimenos bi ha bascos que no charran basco y tienen como luenga materna o francés u o castellano.

Relichión Os bascos actuals son mayoritariament catolicos. O catolicismo ha tenito influencia en o desarrollo de bel sector d'o nacionalismo basco. Os chesuitas educaban a las clases dirichents bascas en part d'o suyo territorio, encara que en Pamplona fuoron substituyius n'este paper por l'Opus Dei cuan en a dictadura franquista esta secta catolica prenió importancia.

En l'alta Edat Meya bi heba politeístas bascos conoixitos como jentillak, ("chentils", "pagans"), y que han deixato recuerdo en a mitolochía basca (que fa part d'a mitolochía pirenenca), on bi ha tamién personaches mitolochicos como as lainas en as que creyeban os zaguers politeístas bascos. O politeísmo basco presentaban sincretismo con a relichión romana, y por eixemplo as lainas tienen una denominación que se remonta a las lamias d'a mitolochía griega transmesa por os romanos.

En a baixa Edat Meya en as tierras bascas bi habió focos de bruixería, que como en atras zonas d'Europa representaban movimientos "contraculturals" contra l'orden que representaba a Ilesia Catolica u a sociedat patriarcal. Estió celebre o proceso inquisitorial contra a bruixería de Zugarramurdi.

Referencias

* Categoría:Etnias d'Espanya Categoría:Etnias de Francia