Os cardinals en aragonés son adchectivos cuantificadors numerals que indican numero y que siempre van debant d'o sustantivo a lo que acompanyan. De fueras d'o cardinal "zero" son d'orichen latín y equivalen semanticament de tot a los cardinals d'as luengas circumvecinas. As diferencias con os cardinals d'estas se deben a la fonetica aragonesa.

O feito que os cardinals tiengan una equivalencia total a los usos d'a luenga oficial ha feito que en o proceso de minorización de l'aragonés a glotofachia faiga que sigan substituyius por os cardinals en castellano en a mayor part d'as zonas on se charra aragonés. As parlas que millor conservan os cardinals son o benasqués y o belsetán.

Os cardinals dende l'uno ta lo diez son: un(o), dos, tres, cuatre/cuatro, cinc(o), seis/sies/sieis, siet(e)/set, ueit(o), nueu/nou, diez/deu.

Os cardinals dende o diez ta lo vint son: once, doce/dotse, trece/tretse, catorze, quince, deciséis/sece/setse, decisiet/decisiete, deciueito, decinueu y vint(e)/vente. As formas con ch como dechiset, dechiueit y dechinou se deben a fenomenos foneticos esporadicos en benasqués.

As decenas son: diez/deu, vint(e)/vente, trenta, cuaranta, cincuanta, sixanta/sisanta/sesenta, setanta, uitanta, novanta.

Os cardinals dende vint dica trenta s'escriben con os numeros chuntos: vintiun(o)/ventiun(o), vintidós/ventidós, vintitrés/ventitrés, vinticuatre/venticuatre/venticuatro, vinticinco/venticinco/vinticinc, vintiséis/ventiséis/vintisiéis/vintisiés, vintisiet(e)/ventisiet(e)/vintiset, vintiueito/ventiueito/vintiueit, vintinueu/ventinueu/vintinou.

Os cardinals dende trenta s'escriben como sintagmas ligaus por a conchunción copulativa, u con guión: trenta y un(o) u trenta-un.

Bibliografía Academia de l'Aragonés: Propuesta ortografica de l'Academia de l'Aragonés. EDACAR, 7. Zaragoza, 2010.

Aragones Categoría:Adchectivos en aragonés