Os latinismos en bavaro (en bavaro Latein im Boarischn) son as parolas d'orichen latino que son presents en a luenga bavara.
En as actuals Bavera y Austria se charró latín en os sieglos III y IV. O latín manimenos chugó un papel important en ista rechión antis y dimpués d'iste periodo. Asinas o latín tenió una gran influyencia no nomás en o bavaro, sino tamién en en atras luengas chermanicas y profés en o desenvolique d'as luengas romances charradas d'antis mas en istas rechions.
Lista Aquí se puet veyer una lista de parolas bavaras d'orichen latino. En a tabla apareixen amás as parolas equivalents en latín y o suyo significau.
+BavaroOrichen (latín)Aragonésakkrat, aggradd accuratus chustamentBrezn bracchium pan con forma de lazoButtn buttina, a traviés d'o latín vulgar buttis, buttia cesta de fustadorkln, torkeln torculare tremolarfad fatuus, a traviés d'o francés fade desucau, aburriu, poco interesant en aragonés deriva en fato Enzian gentiana, a traviés d'o bavaro antigo encian chanzana/chonzanaFaschiats, Faschierts Universidat d'Augsburgo, Departamento de Chermanistica, Gebratener Fleischkloß farcire, a traviés d'o francés farce carne capolada fei finis a traviés de fin real, autentico, feitogriawe, griawigSobre l'orichen de "griawe" bi ha cuantas hipotesis, denguna no ye segura. Se veiga: Adam Härdl: Lateinische Überreste im bairischen Dialekt. creber, -bra, -brum comodoGschdieß excusare, a traviés d'o francés excuse y l'italiano scusa Ye una carta d'o Tarot (en alemán Sküs/Skys). Se fa servir tamién a exprisión ia an Gschdieß gebm/rei(bm), literalment desincusar-se, con o significau de "rematar una relación con una persona".Artmann diz: [...] Ausdruck für den Abbruch eines Liebesverhältnisses. En aragonés: "crebar una relación sentimental"Gspusi (mfn) sponsus, sponsa aimant, en aragonés deriva en esposo, esposaGuglhupf, Gugelhupf (m) cuculla pastel feito con una masa de levaduraGurgl, Guagl, Gurgel (m) gurgulio, a traviés d'o bavaro antigo gurgula garganchón, en aragonés deriva en gorgaKaisa (m) Caesar = C. Julius Caesar, a traviés d'o gotico kaisar emperadorKersch (m) cerasus ciresaKistn (f) cista arca, en aragonés deriva en cestaMost (vinum) mustum mostorar rarus raroPfund (n) pondo, pondus, a traviés d'o gotico pund libra, meyo kilo, tamién existen as faltadas "Pfundshamme" y "Pfundssau (-erei)"pfundig pondo, pondus, se veiga l'orichen de Pfund fantastico, tamién existen as exprisions "Pfundskerl" (persona eixemplar), "Pfundsgaudi" (muito goyo)Ploo (Plahe, Blahe), Plochn, Plochad floccus lona, en aragonés deriva en flocoProll (m) proletarius fato d'o lugar, en aragonés deriva en proletariopressiern, pressian pressare, a traviés d'o francés presser pretar, apretoRadi (m) Radix, -icis rabano en aragonés deriva en radizRiwisl, Ribisel (f) ribes Friedrich Kluge: Etymologisches Wörterbuch der deutschen Sprache; 23. erweiterte Auflage, Walter de Gruyter, 1999; de l'arabe ribas (Rhabarba) ruibarbo, en checo ye "rybiz", en hongaro "ribszke"Semme, Semmel (f) simila, a traviés d'o bavaro antigo semela panet de trigo, en aragonés deriva en simientServus, Serwas, Sers servus Saludo bavaro, en aragonés deriva en siervoSpezi, Spezl (m) amicus specialis (buen) amigo, literalment amigo especialstrawanzn, Strawanza (m) extravagans, a traviés d'o latín medieval extravagari dondiar, persona que ye siempre dondiando, en aragonés deriva en extravagantvamoledeien maledicere de "malus" y "dicere" || maldecir |- |Weila, Weiler ||villari, a travies de villa y d'o bavaro antigo wilari || lugar chicorron, en aragonés deriva en villa|- |wif || vivus, -a, -um || agudo, saputo'', existe tamién l'adchectivo "wifzagg"
Referencias
Se veiga tamién Galicismos en bavaro. Bohemismos en bavaro. Yiddischmos y hebraismos en o bavaro.
Categoría:Lexicolochía d'o bavaro Categoría:Idioma latín