L'articlo definiu en bavaro tien tres formas diferents seguntes si es tonico, atono u dezaga preposición.

En bavaro existe ta cada articlo definiu formas de nominativo, acusativo y dativo. En os casos en que l'articlo ye dezaga preposición no existe una forma de nominativo, ya que as preposicions requieren l'uso d'o acusativo u o dativo. En contra de l'alemán no bi ha formas de chenitivo en bavaro.

Articlo definiu tonico As formas tonicas (betonte) de l'articlo definiu en bavaro son as siguients:

Caso Masculín Neutro Femenín Plural Nominativo deà Ox dees Schåf de Kuàh de Oxn Acusativo den Oxn dees Schåf de Kuàh de Oxn Dativo dem/den Oxn dem/den Schåf derà Kuàh dene Oxn

Articlo definiu atono As formas atonas (unbetonte) de l'articlo definiu en bavaro son as siguients:

Caso Masculín Neutro Femenín Plural Nominativo dà Ox às/s Schåf d Kuàh d Oxn Acusativo àn Oxn às/s Schåf d Kuàh d Oxn Dativo àm/àn Oxn àm/àn Schåf dà Kuàh de Oxn

Pronuciación de l'articlo definiu atono femenin y plural A pronunciación de l'articlo definiu atono femenín y plural "d" cambea adaptando-se seguntes o prencipio d'a siguient parola. Existen as variants "d", "b", "k", "g" y "t". Cal parar cuenta que no se pronuncia chunto con a parola posterior como se fería en aragonés cuan s'apostrofa, sino que se pronuncia deseparau:

Escritura Pronunciación Alemán Aragonés d A = d A d Ànddn /d ʌnddn/ die Eltern os pais d B = b B d Breissn /b bra͡ɪsn/ die Preußen os prusianosYe o chentilicio que se fa servir en Bavera ta referir-se a os alemans no-bavaros d D = b D d Draum /b dra͡ʊm/ die Trauben as ugas d E = d E d Engàl /d engʌl/ die Englein os anchelez d F = b F d Flaschn /b flaʃn/ die Flaschen as botellas d G = g G d Guàdl /g gu̯ʌdl/ die Bonbons os lamins d H = d H d Heenà /d heːnʌ/ die Hennen as pirinas d I = d I d Isa /d iza/ die Isar l'Isar d K = k K d Koin /k kɔ͡ʏn/ die Kohlen os carbons d L = d L d Loàddà /d lo̯ʌddʌ/ die Leiter a escalera d M = b M d Muàddà /b mʏʌddʌ/ die Mutter a mai d N = d N d Nässn /d nɛsn/ die Nässe a humedat d O = d O d Odlgruàm /d odlgrʏʌm/ die Jauchegrube o pozo de purín d Q = g Q d Quäin /g kvɛɪ̯n/ die Quelle a fuent d R = d R d Russn /d rʊsn/ die Russen os rusos d S = d S d Subbm /d zʊbbm/ die Suppe a sopa d Sch = d Sch d Schissl /d ʃɪsl/ die Schlüssel a clau d T = t T d Tàndde /t tʌnddə/ die Tante a tía d U = d U d Uàschl /d ʏʌʃl/ die Ursula (a) UrsulaEn bavaro os nombres propios van siempre con articlo definiu d V = b V d Veegl /b fɛːgl/ die Vögel os muixons d W = d W d Wäid /d vɛɪ̯d/ die Welt o mundo d X = g X d Xàngl /g ksʌngl/ die Gesänge as cantas d Z = d Z d Zenzi /d ʦenʦi/ die Kreszentia (a) Crescencia

En a siguient tabla se fa un resumen d'as diferents variants:

Articlo Primera letra Pronunciación d + A, E, H, I, L, N, O, R, S, Sch, U, W, Z = d B, D, F, M, V b K k G, Q, X g T t

Uso de l'articlo atono u tonico L'articlo tonico u pleno se fa servir siempre cuan acompanya a un substantivo que tien una relación estreita con o subchecto u cuan ista relación se puet construyir mentalment: Då sàn de Kindà, de b Fensddàscheim eigschmissn ham; võ derà roodhårign Frau; auf de wosd aufbàssn soisd. = Aqui son os ninos que han crebau a luna d'o coche d'a muller pelirroya que tú hebas de cudiar.

S'emplega l'articlo atono cuan acompanya a un subchecto que ye conoixiu u cuan o subchecto se puet cheneralizar: Då sàn k Kindà awà wo d Äiddàn sàn, wissmà need; jetz weàd dà Leàrà àà båid kemà. = Aquí son os ninos, pero no sabemos a on son os país; agora deseguida plegará tamién o mayestro. D Soidådn ham à Unifoàm õ. = Os soldaus levan un uniforme.

Articlo definiu dezaga preposición As formas de l'articlo definiu en bavaro dezaga preposición son as siguients:

Caso Masculín Neutro Femenín Plural Acusativo n Oxn s Schåf dà Kuàh d Oxn Dativo n/m Oxn m/n Schåf d Kuàh de Oxn

As formas d'articlo en "n" u "m" s'unen con a preposición anterior en o caso d'as preposicions auf (+ acusativo/dativo), an (+ acusativo/dativo), duàch (+ acusativo), in (+ acusativo/dativo), mid (+ dativo), undda (+ dativo), zu (+ dativo):

aufm Dåch = en o tellau duàchn Wåid = a traviés d'a selva miin Koobf = con o tozuelo in n Sää = en a mar an n Diisch = en a mesa

Adchetivos demostrativos En bavaro a forma de l'adchectivo demostrativo ye a mesma que o articlo definiu tonico deà/de/dees, por o que a vegadas ye dificil distinguir-los. Un eixemplo, en as siguients frases se puet saber si se fa servir un adchectivo demostrativo u un articlo definiu por o contexto d'a frase:

Den Huàd mächd i mà kaffa = Quiero mercar-me iste sombrero (adchectivo demostrativo) Wissn S wås, i nimm den greànà Huàd (und need den rodn) = Sabe que, me levo o sombrero verde (y no pas o royo) (articlo definiu)

Referencias

Bibliografía "Bairische Grammatik". Ludwig Merkle. Hugendubel. Múnich, 1975.

Categoría:Morfolochía d'o bavaro Bavaro