As luengas ibero-occidentals u iberorromanicas occidentals son una branca d'as luengas romances que incluyen o castellano (espanyol y chudeocastellano), astur-leyonés (asturiano, extremenyo, leyonés, mirandés y cantabro UNESCO Interactive Atlas of the World’s Languages in Danger, a on o dialecto cantabro ye listau en o grupo lingüistico astur-leyonés.), y os descendients modernos d'o galaicoportugués (galllego, portugués y a fala de Xalima). D'alcuerdo con l'analís lingüistico historico, istas luengas son significativament mas amanadas entre ellas en termins historicos que cualsiquier atra luenga viva d'a peninsula, incluyindo o catalán, l'atra prencipal luenga romance d'a peninsula Iberica.
Dica fa bels sieglos formaban un contino dialectal que cubriba as zonas occidental, central y meridional d'a peninsula iberica, fueras d'os territorios de parla basca y catalana. Ista ye encara a situación en bellas rechions, mas que mas en o norte d'a peninsula, encara que debiu a las diferents historias sociopoliticas d'istas luengas (independencia de Portugal dende o sieglo XII y unificación d'Espanya en zaguerías d'o sieglo XV baixo os Reis Catolicos, que dió privilechio a o castellano sobre as atras luengas ibericas), o espanyol y o portugués s'han imposau y han iu absorbiendo a las suyas luengas chirmanas a la vegada que se diferenciaban cada vegada mas entre ellas.
Bi ha una controversia sobre si os miembros d'os grupos de luengas modernas galaicoportugués y astur-lyeonés son luengas u dialectos. Una clasificación común, encara que disputada, diz que o portugués y o gallego son luengas deseparadas, igual que l'asturiano, o leyonés y o mirandés. O cantabro y o extremenyo gosan considerar-se codialectos d'o leyonés seguntes a UNESCO, encara que o zaguero ye o un dialecto d'o castellano seguntes o suyo codigo ISO.
Bellas clasificacions incluyen en iste grupo a l'aragonés u o conchunto d'as luengas pirenenco-mozarabes.
Classificación A cruz (†) indica que ye una luenga extinta
Ibero-occidental Astur-leyonés Asturiano Leyonés Mirandés Extremenyo Cantabro Castellano Espanyol Chudeocastellano Galaicoportugués Portugués Gallego Fala Chudeoportugués†
Referencias
*