thumb|300px|right|Hombre en Fraga con as tradicionals apargatas minyoneras aragonesas. L'apargataCon a variant alpargata u espargataCon a variant aspargata (de l'arabe < alpargat) u espartenyaCon a variant espardenya, común a o catalán ye una pieza de calcero que tien a suela feita u bién de fibra d'esparto (orichen d'o suyo nombre) u de canyimo. En Aragón, Catalunya, o País Valencià, asinas como as comarcas murcianas mugants con iste zaguero, como a val de Ricot y a Huerta de Murcia, fan parti d'o vestiu tradicional. Se fa servir en os palotiaus, sardanas y ixotas como complemento folclorico.

A tradicional apargata aragonesa ye un calcero con suela de canyimo, esparto u mesmo de yute u goma, con una empenya y una talonera de canyimo, una careta cuasi siempre tamién de canyimo u lona y unas trenzaderas de cotón negras u azulas ta achustar-la en a caniella. Un calzado aragonés de fibra, vegetal: La alpargata y su lenguaje simbólico. María Elisa Sánchez Sanz Bi heba de diferents tipos entre as que se troban as zarradas (blancas u negras), as d'a mata, as de carretero u pasadas a lo arriero, as ubiertas u a o estilo d'o país, as de felarices y as apargatas a lo minyón u pasadas a lo minyón, conoixidas encara como minyoneras. Atras variants son as blanes, as bordadas, as furconeras, as de siet cintas, as pelotari u las baturras. As mas tradicionals y estendilladas en Aragón yeran as minyoneras en as que d'a empenya, chicota, saliba una veta muit ampla u cuatre u cinco mas estreitas cubrindo a calanyeta y abiertas en anglo agudo, plegando dica a talonera a on s'uniban ta sochetar-la.

L'apargata ha estau o calcero tradicional d'os labradors, mas que mas en zonas poco humedas y tamién d'as clases populars urbanas. Por a suya lichereza fue emplegada por as tropas licheras d'a Corona d'Aragón. En 1694 fue impuesta por decreto reyal a la infanteria hispanica. En bels puestos a palabra "espartenya" se fa servir ta referir-se a cualsiquier calcero en cheneral. Diccionario de Arte I. Barcelona, Spes Editorial SL (RBA), 2003, . p.18

Existe un documento de 1322 a on se describen as espartenyas con iste mesmo nombre, cosa que da fe d'a suya antigüedat. Espardenyes, sabates i vambes (1). Francesc Roca, L'econòmic.cat, 10 de marzo de 2012

Notas

Referencias

Categoría:Calcero Categoría:Prendas d'o vestiu aragonés