Iste articlo ye sobre una formación cheolochica; ta atros usos, se veiga Congosto (desambigación). thumb|Congosto de Wire Pass, un congosto de fendidura cerca de Kanab (Utah). Un congosto u congostro ye una foz que complega las qualidatz de muita altaria de ripas y de muita estreitura entre ellas. Fernando Biarge López, Aurelio Biarge, José Antonio Cuchi, Enrique Salamero: Cañones y barrancos. Un medio excepcional. Editorial: El Patrimonio Natural Altoaragonés, Uesca, 2005, p 21. Los slot canyons de los cheomorfologos son una forma extrema de congostro.

Etimolochía y variants 250px|dreita|thumb|Lo congostro de Ventamillo entre Campo y la val de Benás. La palabra congosto deriva de lo latín COANGUSTUM, se presenta tamién en castellano, y tiene la suya continación en catalán como congost. En chistabín y en baixo-ribagorzano se documenta la variant con metafonía vocalica congusto, BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Gara d'Edizions, Zaragoza, 2008. p. 165. María Luisa Arnal Purroy Diccionario del habla de la Baja Ribagorza Occidental. Gara d'Edizions, 2003. p 76. que ha formau un microtoponimo en La Puebla de Castro. Carlos Ángel Rizos Jiménez: Toponimia de la Baja Ribagorza Occidental. Universitat de Leida, 2005. La forma sin metafonía congosto ye la mes estendida y tamién ye documentada en textos medievals pero no fegura en los diccionarios locals por no estar un elemento diferencial respecto a lo castellano.

En Ribagorza se presenta la variant congostro dende la val de Benás dica Ribagorza Baixa, Ángel Ballarín Cornel: Diccionario del Benasqués. Institución Fernando el Católico, Zaragoza, segunda edición 1978. p 270. Mascaray Sin, Bienvenido: Vocabulario del habla de Campo (Ribagorza, Huesca). Xordica Editorial, 2014. p 116. y tamién bi ha variants con metafonía como congustro y congrusto en Ribagorza Baixa. Estas variants han formau microtoponimos en Vulturina y Grustán.

Toponimia 250px|dreita|thumb|Lo congostro de Mont-rebei visto dende adintro, ye visible una mayor estreitura y altaria que en atras formas d'erosión fluvial con ripas verticals y altas. Son microtoponimos que van acompanyaus de l'oronimo chenerico congostro u congosto: Cabaniellas. Croqueta. Mont-rebei. Segorb. Ventamillo. As Cambras. As Devotas. L'Entremont.

En la Peninsula Iberica destacan como toponimos formaus con esta radiz: El Congosto (entre Alloza, Estercuel y Oliet). Río Congost (Catalunya). Congostrina (provincia de Guadalachara). San Andrés del Congosto (provincia de Guadalachara). Puente del Congosto (Salamanca). Quintana y Congosto (Leyón). Congosto del Bierzo (Leyón).

Referencias

Bibliografía Fernando Biarge López, Aurelio Biarge, José Antonio Cuchi, Enrique Salamero: Cañones y barrancos. Un medio excepcional''. Editorial: El Patrimonio Natural Altoaragonés, Uesca, 2005.

*