thumb|Pobreza thumb|250px|Familia mientres a gran depresión d'os Estaus Unius A pobreza ye a manca de biens materials suficients pa levar una vida digna. En iste sentiu, ye o contrario de riqueza y alude a un estau de carencia. En Espanya, un de cada tres habitants se troba en risgo d'exclusión. En España, una de cada tres personas es vulnerable a convertirse en pobreza

Etimolochicament a palabra proviene d'o termín latín paupertas, que orichinalment se refiere a la condición de "pauperos" que significa, literalment, “parir u chenerar poco“ y que yera aplicau a o bestiar y, por derivación, a o terreno pobre, ye decir, esterils u de poco rendimiento. D'ista accepción d'a pobreza, como manca de potencial u capacidat pa producir, deriva un concepto diferent que sinyala a la mesma como manca d'una serie de biens y servicios basicos.

Ye un parametro siempre comparativo, por ixo se puet parlar de pobreza absoluta (manca de minchar, casa y augua potable), pobreza extrema (definida por o Banco Mundial como tener ingresos inferiors a un dólar diario) u pobreza (vivir con menos de 3 dólars a o día). Istos livels varían en función d'o país de que se tracte (por eixemplo en Espanya ye pobre qui no arriba a o 50% d'os ingresos meyanos d'o Estau). En o mundo bi ha 1.200 millons de personas en situación de pobreza extrema.

Os países pobres son ditos subdesarrollaus u d'o Tercer mundo. Se concentran en os continents d'Asia y mas que mas Africa, encara que la pobreza ye estendillada arredol d'o mundo, incluyindo as ricas ciudaz industrializadas (Cuarto mundo).

Causas d'a pobreza thumb|230px|Ninos pobres mientres a guerra en Alemanya Seguntes a reunión en Davos en 2015 d'o Foro economico mundial de dirichents d'empresas, a primera causa ye a desigualtat. Atras entidaz, como a organización Oxfam, precisan que, en Espanya, bi ha vente personas que tienen tantos diners como a suma d'o 20% (nueu millons d'habitants) mas pobres, que tien dificultat pa arribar a fin de mes. El riesgo de pobreza siguió subiendo en 2014 y alcanza ya a casi el 30% de la población

Atras causas eventuals u circumstancials pueden estar vivir una guerra u un desastre natural, por eixemplo, un reparto inchusto d'os recursos, tener poco acceso a l'amostranza, un gubierno corrupto, a discriminación por razón de sexo Informes d'impacte de gènere. Barcelona, Institut Català de les Dones, Chunio de 2005 u raza, o poco acceso a os mercaus globalizaus, a manca de dreitos humans u a sanidat deficient.

Reducir a pobreza extrema combatindo istas causas ye un d'os Obchectivos de Desenvolique d'o Milenio.

Estructura social A estructura social ye a organización y o desenvolique d'as sociedaz, ista organización creya un orden social que estableixe regularidaz en a ordenación d'a societat, a traviés d'a estratificación social y que se basa en as pautas d'as relacions socials (relacions entre personas), que ordenan os comportamientos y as relacions entre individuos y grupos, y que estableixen un acceso desigual a os recursos, servicios y posicions. Actualment, en as sociedaz modernas, podemos trobar tres tipos d'estructura social: a institucional, a relacional y a incorporada.

Estratificación social A cherarquización d'a societat a traviés d'a estructura social nos leva enta una estratificación d'a sociedat, que ye a división d'a sociedat en capas, clases u estratos, por tanto, a estratificación social ye o conchunto de desigualdaz que se dan entre os diferents individuos que conforman una sociedat.

Causas d'a pobreza en as sociedaz abanzadas O redescubrimiento d'a pobreza y a existencia de cuantas formas d'exclusión u marchinalidat social dioron orichen a un amplo debate sobre as causas d'istos fenomenos. Os diferents enfoques planteyaus prenen o suyo punto de partida en una serie muit ampla de factors explicativos, entre os que destacan, combinando-se de diversas maneras: o cambio tecnolochico, os aspectos institucionals, os conflictos corporativos y os aspectos culturals. O mercau de treballo ha estau en o centro d'o debate, pero tamién o Estau d'o bienestar, os fluxos migratorios, as relacions etnicas y racials, a evolución u millor dito a disolución d'a familia tradicional y o proceso de formación de subculturas. Mesmo os argumentos de tipo biolochico han chugau un papel important en un debate que siempre ha teniu fuertes connotacions politico-ideolochicas. O tema mas controvertiu d'o debate ha estau o concepto de underclass, que alude a sectors degradaus y excluyius socialment que ya no perteneixen a denguna d'as clases establidas d'a societat. Pensadors socials radicals como William Julius Wilson y Anthony Giddens l'han feito servir, pero tamién criticos conservadors d'o Estau d'o bienestar como Charles Murray. En un intento de capturar as ideyas centrals d'o que ha estau un debate muit complexo, en as seccions siguients s'agrupan as diferents formas d'explicar as causas d'a pobreza en as sociedaz abanzadas en tres grans categorías: enfoques que enfatizan a dislocación estructural, enfoques que enfatizan o dualismo estructural, y enfoques que enfatizan a exclusión institucional.

Enfoques que accentuan a dislocación estructural thumb|250px|A estratificación social, causa de pobreza en a India Istos enfoques destacan, en cheneral, a naturaleza disruptiva d'o desenvolique capitalista y, en particular, a intensitat d'o cambio estructural, con o suyo consecuent impacto social, mientres a transición d'a societat industrial a la postindustrial. Iste tipo d'enfoques podría ser dito schumpeteriano -a prencipal metafora explicativa en ista perspectiva no ye atra que a famosa "teoría d'a destrucción creativa" de Joseph Schumpeter- y planteya que a presencia de tendencias a chenerar situacions de pobreza, exclusión y vulnerabilidat ye una expresión natural y recurrent d'a dinamica esencial d'o cambio en una economía capitalista. L'alazet d'ista explicación ye en o caracter ciclico d'o desenvolique d'a economía de mercau, que reflecte grans ciclos de transformación tecnolochica que comportan una reestructuración significativa d'as economías y, consecuentment, d'as sociedaz modernas. Per ixo, l'elemento recurrent u ciclico ye central en iste enfoque, y iste se puet veyer agudizau por un elemento de transición de mas magnitud asociau a o paso a una sociedat postindustrial cada vegada mas globalizada y basada en a revolución d'as tecnolochías d'a información.

Se tracta, mas que mas, d'un enfoque optimista sobre o desenvolique contemporanio, pero que no deixa d'amostrar os costos y as tensions prevocadas por os periodos d'intensa destrucción creativa y cambio estructural. Ye a partir d'ista constatación que os defensors d'iste enfoque a sobén proposan una serie d'intervencions correctivas u paliativas pa mirar d'aluenyar istos costos y tensions que, si no son suavizaus, podrían arribar a menazar a supervivencia mesma d'o conchunto d'a estructura social. En ista perspectiva, a pobreza y a exclusión social son fenomenos recurrents y connaturals d'o desenvolique economico pero no han d'arribar necesariament a plasmar-se en una clase u grupo social formau por personas permanentment empobreixidas u excluyidas en a mida en que se creyen mecanismos adecuaus pa facilitar a suya salida d'istas situacions. En atras palabras, se tracta de facilitar una gran mobilidat social que faiga d'a cayida en a pobreza u a exclusión una situación merament pasachera. Ista ye, de feito, a situación d'a immensa mayoría d'as personas que cayen en a pobreza u l'ature en economías dinamicas y flexibles. Asinas por eixemplo, cuasi dos terceras partis d'os norteamericans adultos cayen en a pobreza a o menos un anyo en a suya vida pero nomás una infima parti d'éls caye en a pobreza cronica. Como veyeremos mas entabant, ista ha estau a linia d'argumentación predominant, pero no a unica, en a UE y as suyas antecesoras sobre istos temas.

Enfoques que enfatizan o dualismo estructural thumb|250px|Desigualdat social en America Latina Istos enfoques pueden estar de naturaleza muit diversa, pero o suyo diagnostico sobre ello, que son a pobreza y a exclusión social asinas como as suyas consecuencias, ye muito mas pesimista que en o caso d'o enfoque anterior. Ista perspectiva ha teniu muitos d'os suyos prencipals exponents en una tendencia altament critica, a sobén d'inspiración marxista, en o capitalismo u en a economía de mercau en sí mesma. Lo que aquí se postula ye a existencia d'una dinamica permanent d'exclusión y polarización que leva a la memoria o diagnostico de Marx sobre o futuro d'o capitalismo. Ista dinamica excluyent y polarizant se daría tanto en as economías nacionals como en o sistema economico internacional. A dita Teoría d'a Dependencia estió o exponent mas contundent d'iste punto d'envista en relación a la economía internacional. En o marco d'as economías nacionals abanzadas iste enfoque ha estau representau por cuantas teorías sobre o mercau de treballo fragmentau, segmentau u dual. Iste tipo d'enfoques siguen, mas que mas, a ideya de Marx sobre o menester d'una reserva permanent de treballo barato y flexible con a función tanto de presionar os salarios a la baixa como d'estar disponible en os momentos altos d'o ciclo economico. Muitos d'os defensors d'iste enfoque postulan que os treballadors en o "Tercer Mundo" asinas com os immigrants provenients de países pobres forman a columna vertebral d'iste "exercito de reserva" estratechico que le ofreixe a o capitalismo global un bienveniu suplemento de treballo barato, utilizable a voluntat y baixo condicions infrahumanas. D'alcuerdo con iste enfoque, a exclusión social en os "países ricos" fa parti d'una dinamica global de polarización que, usando as palabras d'Anthony Giddens, puet estar descrita d'a siguient manera: "As clases marchinals (underclasses) no nomás son bolsas de miseria adintro d'as economías nacionals, sino tamién as linias de contacto y de choque entre o Tercer y o Primer Mundo. O isolamiento social que desepara a os grupos subprivilechiaus d'a resta de l'orden social en os países reflecta a deseparación entre ricos y pobres a escala global y ye causalment unida con ista deseparación. A pobreza d'o Primer Mundo no puet esta abordada como si no tenese connexión con as desigualdaz a una escala muito mas gran."Giddens, Anthony (1994). Beyond Left and Right. Cambridge: Polity Press, p. 148.

En tot caso, a ideya central d'istos enfoques radicals ye que a pobreza, a desigualdat y a exclusión social son components funcionals d'o desenvolique capitalista, chenerando categorías socials permanents y bien definidas, grupos u rechions excluyidas y oprimidas que se troban en una situación diametralment opuesta a la resta d'a societat u d'o mundo. Se tracta de grupos excluyius d'o bienestar y o poder pero a la vegada incluyius en o sistema social como treballadors expleitaus u expleitables. Alavez, istos enfoques postulan que nomás un cambio radical que afectase a la dinamica mesma d'o sistema capitalista podría resolver o problema d'os oprimius y excluyius.