Iste articlo ye sobre una localidat aragonesa en a comarca de l'Alto Galligo; ta atros usos, se veiga Novalla.
Novalla ye un lugar medieval situau en l'actual municipio de Samianigo. Nomás i queda bella muntonera de piedras provenients d'as antigas edificacions.
Toponimia D'o latín NOVALIS, con o significau de "nuevas tierras cautivadas". Geografía medieval de Serrablo. José Miguel Navarro López. Colección «A Lazena de yaya», 15.
Historia Iste lugar apareixe en cuantos documentos d'o Cartulario d'o monesterio de Sant Andreu de Fanlo. En o primero de éls, d'aviento de 1055, apareixe o nombre de dos d'os suyos habitants: Sancho Gallones y Tibillito (doc. 32). En chinero de 1072 (doc. 59), se documenta que o rei d'Aragón Sancho Remíriz, vende a l'abat Blasco de Sant Chenaro una corralata en Novalla
En l'anyo 1076, Sancho de Noballa fa de testigo, chunto con atras personas, en a cesión de bellas posesions en Saruiset y Oto d'una muller dita Oria (doc. 68). O zaguer documento conoixiu (doc. 136), d'entre os anyos 1191 y 1204, l'abat Berenguer de Mont Aragón describe o lugar en a cesión d'unas posesions que iste monesterio teneba en Novalla a un tal Bernardo y a suya muller María:
Entre os sieglos XIV y XVI a suya ilesia yera anexa a la d'Allué. Asso lo situa como un despoblau en o termín de Chaca y amán d'o Puent de Samianigo.
Leyendas Se repite una vegada mas o mito d'as güelas. O lugar desapareixió dimpués d'una pasa de colera y dos viellas sobrevivioron y se'n fuoron ta Sardás, a on las ninvioron ta Osán. En iste zaguer lugar fuoron acullidas por casa López, a mas rica d'a redolada, pasando o mont y a pardina de Novalla a estar d'a propiedat d'ista familia.
Referencias
Categoría:Despoblaus medievals d'a provincia de Uesca Categoría:Lugars desapareixius de Samianigo