Chenova (Zena en ligur, Genova en italiano y oficialment) ye una comuna italiana en a rechión de Liguria, que ye la capital d'a suya rechión y tamién d'a ciudat metropolitana de Chenova. Ye a lo canto d'a mar Mediterrania, en o golfo de Chenova.

Tien una superficie de 243 km², una población de 611.683 habitants (en 2008) y una densidat de población de 2.517,21 hab/km². Ye lo puerto mas important d'Italia y ye o segundo puerto d'a mar Mediterrania dimpués d'o de Marsiella, en Francia.

A ciudat creixió en o sieglo XX, incorporando muitos municipios amanaus, y hue tien 71 unidaz urbanas, dimpués de que s'han adhibiu 25 municipios.

Toponimia En aragonés medieval s'escribiba Genova, Genua, Genoa, con atras variants ortograficas, d'astí os chentilicios Genoveses u Chenueses.

En o Libro d'as Marabillas d'o Mundo trobamos Genoa y lo chentilicio Genoeses:

En a Gran Cronica d'Espanya trobamos o chentilicio ginoueses:

Tamién en as actas d'as Corz d'Alcanyiz de 1436:

Cheografía A ciudat de Chenova se troba situada a lo canto d'o golfo de Chenova, que fa parte d'a mar Ligur y, a lo suyo traviés, d'a mar Mediterrania. Os monts Apenins prencipian chusto a lo norte d'a ciudat, que amás ye amanada a la plana d'o río Po.

Mugas O suyo termin municipal muga con os termins d'Arenzano, Bargagli, Bogliasco, Bosio, Campomorone, Ceranesi, Davagna, Masone, Mele, Mignanego, Montoggio, Sant'Olcese, Sassello, Serra Riccò, Sori y Tiglieto.

Historia Chenova tien una ampla historia. Estió una ciudat d'os ligurs, y los cartachineses la destruyioron en 209 aC. Fue reconstruyida dimpués d'a suya incorporación a l'Antiga Roma.

En 932 una flota de piratas musulmana la conquirió y la espulló. Lucien Musset: Las invasiones. El segundo asalto contra la Europa cristiana. Editorial Labor, S.A., Barcelona, 1982, 1era reimpresión, p.102.

En a Edat Meya, Chenova estió una "Republica maritima", a Republica de Chenova, construyida sobre lo comercio maritimo. Dominó as islas de Cerdenya y Corcega, aliada primero con a Republica de Pisa y dimpués en solitario, dimpués de bellas luitas con os pisans. En 1453, a conquiesta de Costantinoble por l'Imperio Otomán estió un golpe cerenyo ta Chenova.

Dica istas calendatas, Chenova estió aliada con Espanya, a qui dió aduya militar, en especial maritima. Estió tamién un important puesto en o camín espanyol, ta portiar tropas d'Espanya enta Flandres por a mar Mediterrania.

En 1815 se decidió en o Congreso de Viena que s'adhibise a lo Reino d'o Piamonte, feito que significó dimpués que s'adhibise a lo Reino d'Italia y a l'actual Italia.

Estió una important base militar d'a Regia Marina italiana en o sieglo XX, especialment mientres a Segunda Guerra Mundial.

Esportes En chenova tien a suya seu a Federación Internacional de Basketbol (FIBA).

Instalacions esportivas D'entre todas las instalacions esportivas cal destacar o Estadio Luigi Ferraris, de propiedat municipal, a on chugan os principals equipos de fútbol d'a ciudat y la selección masculina de rugby d'Italia.

Entidaz esportivas O fútbol ye representau prencipalment por 2 equipos: o Genoa Cricket and Football Club, o club mas antigo en actividat contina d'Italia, y por a Union Calcio Sampdoria que ye lo mas conoxiu y representativo d'a ciudat.

Administración Alcaldes Lista d'alcaldes Lechislatura Nombre Partiu politico1946–1948 Giovanni Tarello Partito Comunista Italiano1948–1951 Gelasio Adamoli Partito Comunista Italiano1951–1960 Vittorio Pertusio Democrazia Cristiana1960–1961 Nicio Giuliani Comisario extraordinario1961–1965 Vittorio Pertusio Democrazia Cristiana1965–1966 Augusto Pedullà Democrazia Cristiana1966–1966 Giuseppe Franzè Comisario extraordinario1966–1971 Augusto Pedullà Democrazia Cristiana1971–1975 Giancarlo Piombino Democrazia Cristiana1975–1985 Fulvio Cerofolini Partito Socialista Italiano1985–1990 Cesare Campart Partito Repubblicano Italiano1990–1992 Romano Merlo Partito Socialista Democratico Italiano1992–1993 Claudio Burlando Partito Democratico della Sinistra1993–1993 Alfio Lamanna Partito Repubblicano Italiano1993–1993 Vittorio Stelo Comisario prefecticio1993–1997 Adriano Sansa Independient d'ezquierdas1997–2007 Giuseppe Pericu Democratici di Sinistra2007–2012 Marta Vincenzi Partito Democratico2012–2017 Marco Doria Centro-ezquierda2017–2022 Marco Bucci Dreita2024–2025 Pietro Piciocchi Dreita2025– Silvia Salis Centro-ezquierda

Localidaz achirmanatas 1991: border|22px Buenos Aires (Archentina).

Vinclos externos

Pachina web oficial municipal de Chenova.

Referencias

*