Tapia ye un conceyu d'Asturies. Llenda al norte col mar Cantábricu, al este con El Franco y al sur y al oeste con Castropol.
Historia El conceyu de Tapia como tal naz a metá del sieglu XIX(1863), por aciu la segregación de delles parroquies enantes pertenecientes a los conceyos de Castropol y d'El Franco. El principal impulsor de la creación del nuevu conceyu foi Fernando Fernández de Casariego, marqués de Casariego. En reconocencia y agradecimientu, el conceyu de Tapia completó'l so nome como 'Tapia de Casariego'.
En tiempos prehistóricos tuvo de tar colonizada esta tierra, como evidencia la esistencia de dellos asentamientos castreños a lo llargo de tol conceyu, principalmente nos cantiles costeros. Datáronse diversos útiles como hachos de piedra y que pueden pertenecer al Achelense antiguu. Dalgunos d'estos castros tienen que ver cola esistencia d'esplotaciones mineres en tiempos romanos, qu'utilizaben estes edificaciones para la defensa y organización del espaciu. Estes esplotaciones mineres tuvieron en funcionamientu hasta principios del sieglu III, nel qu'apaez un cambéu nes rellaciones de producción reemplazando los castros por nuevu organizaciones del espaciu.
thumb|305px|Tapia, Puertu Asturianu del Cantabricu
El territoriu actual de Tapia pertenez al Reinu d'Asturies práuticamente dende la so fundación y primer afitamientu en tiempos d'Alfonso I (sieglu VIII). Mui amestáu al territoriu asturiense del castiellu de Suarón pertenez dende la so fundación escontra'l 802 al Obispáu d'Uviéu y en concretu al so Arcedianáu de Ribadeo (la Ripa de Ove). Enantes pudo ser cristianizado polos vándalos hasdingos mientres los sieglos V y VI.
Nel sieglu X el monarca Ramiro II, reconoz y confirma los derechos del obispu d'Uviéu sobro'l territoriu entendíu ente los ríos Eo y Navia y nel que ta incluyíu l'actual conceyu de Tapia. Esta donación ye ratificada pol rei Alfonso VII nel sieglu XII, que confirma que dichu territoriu ye de la obispalía uvieína, en duru bracéu col de Llugo que caltenía posesiones en Salave y Villamil. En 1282 l'obispáu d'Uviéu crea poblar de Roboredo pa conducir los designios de la contorna, anque más tarde ésta establecióse en Castropol. Nel añu 1300 les xentes del conceyu faen una reclamación al obispáu d'Uviéu con cuenta de que-yos anidie los tributos, consiguiendo que namái'l puertu de Tapia finque.
En 1579, el territoriu de Tapia foi mercáu polos sos pobladores gracies a la venta efectuada pol rei Felipe II pa poder pagar los incipientes gastos acumulaos de resultes de les distintes guerres n'Europa. Nel sieglu XVIII y parte del XIX les parroquies de San Martín y San Esteban inda se redimíen al monesteriu lucense de Courias. Del sieglu XVIII data la fundación d'un hospital pa l'atención de les persones más precisaes y de les que pasaben faciendo la pelegrinación. De 1750 ye la construcción sobro la peña de la talaya d'una torre de dos pisos en forma de fortaleza medieval.
Tapia caltuvo representación na xunta formando parte del partíu de Castropol, teniendo una menor representación por ser antiguu conceyu d'Obispalía, lo que se tradució nuna serie de tensiones y conflictos al querer estos oldease en participación a los conceyos de realengu. En 1863, gracies a la influencia de Fernando Fernández de Casariego, el conceyu consigue la independencia total de Castropol segregándose d'él cuatro parroquies de Castropol y una d'El Franco. Tiempu más tarde Fernández de Casariego sería nomáu marqués de Casariego. Fernández de Casariego sufragó amás la construcción de los diques del puertu, de suma importancia pal desenvolvimientu socioeconómico del nuevu conceyu.
De la Guerra de la Independencia'l conceyu llibrar de cualquier continxencia. A finales del XIX, naz un sindicatu de signu católicu y conservador que sería'l Círculu Católicu. Visiten el conceyu diverses personalidaes de sonadía como'l reformista Melquíades Álvarez y el dictador Primo de Rivera. De los acontecimientos revolucionarios del 34 hai que dicir que Tapia se punxo dende un primer momentu del llau del gobiernu y en contra de la insurrección. Na Guerra Civil tampoco se llibren nel conceyu grandes batalles, anque como en toa España tendríase que superar un llargu camín escontra'l desenvolvimientu, llogrando empecipiase esti procesu equí nes décades de los cincuenta y sesentacon la llegada del boom turísticu.
En Xineru de 2018 la Conseyería d'Educación y Cultura del Principáu d'Asturies aprueba retornar a la toponimia orixinal, suprimiendo la mención al Marqués de Casariego.
Parroquies
Llugares y entidaes de población Campos y Salave
A Roda
Serantes
Tapia
Economía Históricamente, les principales actividaes económiques yeren l'agricultura, la ganadería y la pesca. Anguaño, por embargu, el sector primariu yá aporta namái qu'un 17,01% de los emplegos del conceyu. Rescampla nelli l'actividá ganadera, trabayándose sobre manera cola cabaña vacuna empobinada básicamente escontra'l sector lácteo, llegando a producir antes de les normatives europees relatives al sector, más de 20 millones de llitros de lleche. Ye ún de los conceyos con una mayor especialización láctea de toa Asturies con un total del 95% de toles cabeces.
Nestos últimos años, y de resultes de diches normatives europees, producióse un amenorgamientu nel númberu d'esplotaciones y una consiguiente meyor racionalización de les esistentes. L'actividá pesquera tamién sufre les consecuencies de los retayos de cupos y de cales, quedando nel puertu de Tapia un total de 13 barcos que se dediquen a la pesca de baxura (pulpu, perceba, merluza y rape) y a la d'altor (pixín y merluza). De la pesca d'altor namái queden trés embarcaciones, teniendo'l so llugar de venta n'Avilés.
El sector secundariu y de la construcción tien una débil influencia nel conceyu, representando al 18,09% de los emplegos locales. La caña de la construcción ye la que xenera un mayor númberu d'emplegos, teniendo cierta representación tamién la industria alimentaria, y el de tresformaciones metáliques. La industria alimentaria, amás, perdió ún de los sos referentes en febreru de 2016, col pieslle de la fábrica de la conservera Albo, instalada na villa tapiega de magar 1941Cascudo, T. [Tania]. Albo cierra su planta de Tapia, la última de Asturias, y traslada la producción a Pontevedra: "Es una mala noticia para el pueblo". La Nueva España, 23 de xineru de 2026..
Dientro del sector terciariu de los servicios hai que dicir qu'ésti tien algamao un mayor protagonismu col pasu del tiempu gracies sobre manera a l'actividá turística que se desarrolla en tola zona. Anguaño xenera un 70,37% de los emplegos, siendo les cañes del comerciu y de la hostelería les que se lleven el mayor númberu d'emplegos. Xeneralmente, estes actividaes concéntrense na capital municipal.+Emplegaos nos diversos sectores económicos (añu 2024)Númberu de trabayadoresTantu por cientuTOTAL1.340100Agricultura, ganadería y pesca22817,01Industria715,30Construcción987,31Servicios94370,37* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI
+Usos del suelu del conceyu (añu 2010)UsuSuperficie (km²)Tierres de llabrantíu13,47Praderíes13,33Terrenu forestal30,56Otros usos (industrial, residencial, tierra ermo...)8,63* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI
+Carauterístiques del sector primariu (añu 2011)Ganaderíes de bovín153Cabeces de ganáu bovín6.464Cabeces de ganáu ovín110Cabeces de ganáu cabrín190Ganaderos con cuota llechera94Quilos de cuota llechera29.172.574Metros cúbicos de madera valtao 9.060* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI
Arte Dientro de l'arquiteutura relixosa nel conceyu tenemos la ilesia parroquial de Tapia fundada en 1898 ye d'estilu neogóticu y remplazó a unu del sieglu XVIII. Ta asitiáu detrás del institutu. Tien planta en forma de cruz llatina y trés naves cubiertes con bóvedes de crucería, destacando pol so altor la central. Na fachada llamen l'atención el pórticu zarráu, la torre-campanariu y la imaxe del Sagráu Corazón.
Amás d'esta edificación tenemos otres ilesies como les de Serantes y Campos-Salave, dambes estructuradas nuna sola nave, con campanarios a los pies y guapos retablos barrocos. Tamién son dignes de mención les capiyes de San Blas, San Sebastián, y el Santuariu de Santa María del Monte en La Roda.
De la so arquiteutura civil y popular vamos destacar diversos "palacios" (casones) como'l Palaciu de Campos con patiu central, planta baxa y noble y una capiya asitiada nel so frente.
Otru palaciu importante ye'l de Cancio, en Casariego, amiestu d'elementos de dómines y estilos distintos, pero la so estructura primitiva ye del sieglu XIV. Arrodiar un altu muriu nel que figura una portada con arcu de mediu puntu acompañáu por torres a los sos llaos. La capiya ye la parte más actual, reconstruyéndose en 1836. Equí nació Gonzalo Méndez de Cancio, capitán xeneral de la provincia de La Florida y precursor del cultivu del maíz n'Europa nel sieglu XVII, semando les primeres granes nes estenses tierres que tenía frente al palaciu.
El más señorial de tolos palacios" yera'l de Villaamil, asitiáu nel homónimu llugar de la parroquia de Serantes. Esta yera la casa de los señores de Villaamil, qu'apoderaron feudalmente tola contorna na Edá Media. L'asilu de Villaamil ocupa güei la cortil.
Tamién en Serantes atópase'l Palaciu de Les Noguieras, antiguu caserón blasonado anterior al sieglu XV, magar la so estructura actual ye probablemente del XVIII. L'edificiu consta de capiya y articúlase en redol a un patiu central cerráu por un pimpanu muriu na so parte sur onde s'asitia la entrada principal. El conxuntu consta amás de cabazu, palombar, payar y güerta zarrada.
La plaza de la Constitución forma un bonitu conxuntu arquiteutónicu col Conceyu, l'Institutu y les Escueles, construyíos ente 1860 y 1864. Les trés edificaciones tienen planta rectangular y fachada de dos pisos. Otres edificaciones importantes son les de la familia Yánez de Villamil o la casona de la Madalena en Campos.
A lo último, nun queremos acabar esta seición ensin mentar la declaración de monumentu de la sablera de Peñarronda na llende con Castropol pol PORNA (Plan d'Ordenación de los Recursos Naturales d'Asturies), contemplándose nella un conxuntu de dunes qu'al pie de la vexetación del llugar forma un paisaxe bellísimo.
Xeoloxía y edafoloxía Dende'l puntu de vista xeolóxicu'l suelu de Tapia ye de formación silúrica compuestu principalmente de cuarcites y cayueles cámbriques. Hai tamién una importante presencia de granitu na zona oriental del términu municipal, cerca yá de la mariña. Na zona próxima a la llocalidá de Porcía y na antigua parroquia de Santa María del Monte apaecieron muestres de mineral ferromagnético.