El ye una especie d'ave paseriforme perteneciente a la familia de los picanzos (Laniidae). Cría principalmente na cuenca mediterránea y los sos cuarteles d'ivernada alcuéntrase n'África, alredor del Sahel.
Descripción thumb|left|Machu en dómina de cría. Trátase d'un picanzu de tamañu mediu. Miden daqué más de 19 cm, con unos 8 cm de cola, polo que son daqué mayores que los picanzos roxos y pesen alredor de 50 g, lo que supón un 10-20% más que los roxos.
Magar que los sexos son de tamañu asemeyáu presenten un acentuáu dimorfismu en cuanto al color del plumaxe. Los machos tienen les partes inferiores del cuerpu blanques. Presenten les partes cimeres escures, l'obispillu blancu y les ales negres, con manches blanques nes escápules y les plumes coberteres primaries. La cola tamién ye prieta colos cantos blancos. Presenta una marcada banda prieta a manera de mázcara nos güeyos y frente. Estrémase del picanzu roxu por tener el pileu y la nuca acolorataos. Les femes tienen les partes cimeres parduces y les inferiores ablancazaes, y presenten manches a manera d'escames. Tienen la cola y cantos de les ales escuros, con zones ablancazaes na zona de les escápules. El so fuerte picu ye negru y curváu como los sos güeyos y les sos pates son de color pardu buxu. Les críes son asemeyaes a les femes y pueden confundise coles de los picanzos, anque presenten los costazos más pálidos, y los núbicos que tienen la frente ablancazada.
Cantar
El cantar del picanzu coronáu ye una secuencia continua de trinos y xiblíos, bien asemeyáu al del picanzu roxu pero llixeramente más fuerte. De cutiu empecípiase por un gazníu entecortáu, al que siguen soníos más melodiosos. Los picanzos asonsañen los cantares d'otres aves, polo que'l patrón de cantar de cada picanzu pue ser bien distintu. Les especies asonsañaes con más frecuencia son la chis de les grandes, la papuda xiblata y la miliaria calandra.HBV Bd. 13/2 (1993) P. 1352 De cutiu dambos sexos canten a dúu, el machu nuna percha espuesta y la fema a cubiertu. Polo xeneral la presencia acústica de la especie nun ye particularmente bultable, sobre manera nes árees de reproducción yá les pareyes de picanzos presentes permanecen bien discretes.
Taxonomía El picanzu coronáu ye una de les 26 especies del xéneru Lanius, que s'atopen estendíes per tol mundu cola esceición d'Australia y Suramérica. Dellos autores considérenlu estrechamente emparentáu coles especies de picanzos de güeyos prietos africanos.Panow (1996) P. 172 Sicasí tres estudios d'ADN mitocondrial y ADN nuclear de les 6 especies de picanzos paleártiques y dos más, afayóse que la especie más próxima al picanzu coronáu ye'l picanzu nanu.Gonzales et al. (2008) Conócense hibridaciones ente'l picanzu coronáu y el picanzu roxu, na mayoría de los casos son les femes de picanzu coronáu les que participen na hibridación.Harris (2000) P. 181
Anguaño reconócense ente 3 y 4 subespecies de picanzu coronáu que s'estremen principalmente pol patrón de les manches blanques nes ales y la cola, el llargor de les ales y el tamañu de cuerpu. Lanius senator senator: la subespecie nominal qu'ocupa la zona oriental del área de distribución hasta Turquía occidental. Ye la descrita enantes. L. s. rutilans: alcuéntrase nel sur d'España y el norte d'África. Difier de la nominal nel plumaxe non nel llargor de l'ala. Dellos autores considérenla namái una variedá de L. s. senator. Munchos de los individuos d'esta subespecie son sedentarios y nun faen migración. L. s. badius: ocupa les islles Baleares, Córcega, Cerdeña y Capraia, difier claramente del aspeutu de la nominal. Presenta daqué de blancu nel cantu de la cola, la franxa prieta de la frente ye bien estrecha, y la banda blanca nes ales alcuéntrase de cutiu escurecida. L. s. niloticus: ye la subespecie más grande y ocupa l'área oriental de la distribución, dende Palestina a Turkmenistán. La metá cimera de la so cola ye blanca y los cantos blancos tán más marcaos. La franxa blanca de les ales ye más amplia y de cutiu presenten inclusiones blanques na zona de la frente. El pileu y nuca son de color castañu en llugar d'acoloratáu.
Distribución El picanzu coronáu añera nel suroeste de la rexón Paleártica, alredor del Mediterraneu, sobre tou na península ibérica au se concentra'l 85% de la población europea. L'área principal estiéndese de los países occidentales del Magreb, el sur de Portugal y la mayor parte d'España, el sur y centru de Francia hasta Italia. Apaez nes islles principales del Mediterraneu occidental, y parte de les islles de la mariña. Más al este ta presente principalmente nes zones costeres de península de los Balcanes, la mayoría de les islles del Xónicu y l'Exéu, según en Turquía. Cría tamién nel sur de Bulgaria y la mariña rumana del mar Negru y el norte de Siria. Una población non despreciable d'especies reprodúcense nos estaos del Cáucasu, especialmente a lo llargo de la mariña occidental del Mar Caspiu. La llende oriental del rangu nun se sabe con exactitú, hai poblaciones de cría aisllaes nel sureste de Turkmenistán.Panow (1996) P. 172. Les poblaciones numbéricamente relevantes que s'atopen más al este tán nos montes Zagros y Kuhrud.
Los cuarteles d'iviernu de la especie estiéndense peles petrines de sabana seca al sur d'El Sáḥara. Delles aves dende les poblaciones de cría orientales pasen l'iviernu nel suroeste de la península arábiga, sobre manera el Yeme.
Migración
Sacante los picanzos coronaos que viven nel norte d'África Occidental toles demás poblaciones tán obligaes a faer migraciones de llarga distancia. L'área d'ivernada de les distintes subespecies tán claramente separaes unes d'otres. La subespecie nominal L. s. senator arrobínase pela parte occidental de les zones d'ivernada llegando escontra l'este posiblemente hasta'l altu Nilu. L'área d'ivernada de L. s. badius ye relativamente más pequeña nel Golfu de Guinea, sobre manera nel sur de Nixeria, ente que L. s. niloticus estiéndese pel este del Nilu, en Somalia, Eritrea y el norte d'Etiopía y Yeme.Panow 1996 P. 173
Los primeros picanzos coronaos dexen les árees de cría a finales de xunetu anque'l gruesu de la población treslládase n'agostu, a mediaos de setiembre les árees de cría tán práuticamente vacíes. Les aves migren mientres la nueche principalmente en direición suroeste. Sobrevuelen el Mediterraneu y el Sáḥara, y delles aves quédense a pasar l'iviernu nos oasis saḥarianos. Los primeros apuerten a los cuarteles ivernizos a mediaos de setiembre, y el gruesu migratoriu llega n'ochobre. La migración de primavera empieza en febreru anque'l gruesu parte escontra l'área de cría en marzu.Harris (2000) P. 182 Dalgunos lleguen a mediaos d'abril a les árees de cría magar que la mayoría fáenlo en mayu. Solo dellos L. s. niloticus apaecen yá nes sos zones de cría en marzu.Panow (1996) P. 174
Hábitat thumb|left|Los montes mediterráneos abiertos son l'hábitat óptimo de el picanzu coronáu. thumb|Terrenal de arganes, hábitat típicu del norte de Marruecos. L'hábitat óptimu de la especie ye los pacionales caliares del Mediterraneu con arbustos tremaos o árboles aisllaos, qu'ufierten una amplia variedá d'escarabayos, saltapraos y billorios como alimentu. Habiten con frecuencia nes maquies abiertes, los montes baxos con espinos, los encinares abiertos y los márxenes de montes de piñonal y los xinebros. El picanzu tamién apaez en medios humanizaos como les deveses onde se pastorea, les olivares y viñeos, amás en Marruecos ocupa de cutiu los semidesiertos con arganes. Nel monte Hermón onde coincide col picanzu peguizu, picanzu roxu y Lanius nubicus, el picanzu coronáu ocupa habites bien asemeyaes al picanzu roxu, prefiriendo les árees más seques y abiertes. Al este del so área de distribución los hábitats tamién son bien secos, ocupa semidesiertos namái cubiertos por escasos arbustos de pistachera, almingranal y Paliurus spina-christi.
Nos sos cuarteles ivernizos el picanzu coronáu ocupa arbolees abiertes y sabanes con arbustos espinosos, tamién apaecen nes tierres de cultivu y les selves con amplies escamplaes.HBV Bd. 13/2 (1993) P. 1353 Les sos árees de cría asítiense principalmente en llanures y pequeñes llombes. En Suiza la mayor altitú a la que s'atopen los sos niales ye de 1200 metros, nel cantón del ValaisHBV Bd. 13/2 (1993) P. 1353 Nes zones onde concasen el picanzu coronáu y el roxu, el picanzu roxu suel ocupar les zones más altes o les que tienen la vexetación más alta o más trupa.HBV Bd. 13/2 (1993) P. 1353
La densidá de población y l'espaciu que precisa el picanzu coronáu son difíciles de determinar la midida porque como otros picanzos suel concentrase en grupos. Dientro dientro del grupu sicasí van reclamase territorios propios, que van contener el nial, una percha d'avistamientu y una zona abierta pa la caza. Ente los distintos grupos puede haber tantu zones que s'asolapen y como espaciu ensin usar. En condiciones favorables los territorios son bien pequeños, con menos de 3 hectárees.HBV Bd. 13/2 (1993) P. 1354
Alimentación thumb|left|Machu cazando dende una roca. El picanzu coronáu, a diferencia de los demás picanzos,Panow (1996) P. 180 aliméntase casi puramente d'inseutos. Namái consume otros invertebraos o vertebraos de forma esporádica y en cantidaes insignificantes. La so dieta compónse principalmente de grandes escarabayos, saltapraos, billorios y grillos. Ente los escarabayos que prinda atópense dalgunos que segreguen sustancies irritantes pa protexese qu'otros depredadores refuguen.HBV Bd. 13/2 (1993) P. 1363 Tamién comen con frecuencia formigues, caparines y les sos gates, chinches ya himenópteros. Cuando arralecen los inseutos los picanzos coronaos pueden comer tamién cascoxos, merucos, ciempiés y arañes. Los vertebraos como mures, aves pequeñes y llagarteses tamién s'atopen ente les sos preses potenciales, magar que namái intenta atrapalos n'oportunidaes particularmente favorables o en dómines d'escasez de les sos preses principales. Esceicionalmente el picanzu coronáu inxer alimentos d'orixe vexetal, como les mores y frutos de delles especies de Prunus. De xemes en cuando reparóse que practiquen el cleptoparasitismu.Harris (2000) P. 183
El picanzu coronáu caza principalmente al recechu. Asítiase nun posaderu, xeneralmente cañes a pocu altor, postes o alambraes y espera llargu ratu a qu'apaezan les sos preses nel suelu p'allanzase en picáu sobre elles. Casi dos tercios de les captures failes per duana d'esti métodu.Schaub (1996) P. 215 Tamién puede siguir pel suelu a les formigues y otros inseutos qu'apaezan en grandes cantidaes o atrapar inseutos al vuelu. Trágase darréu les preses de pequeñu tamañu, quitando l'aguiyón enantes a les abeyes y aviespes. Les preses más grandes esmémbrales con ayuda de les pates pa poder inxeriles. Los picanzos atroxen comida, cuantimás les preses grandes, enartándoles nes cañes interiores de los espinos.
Comportamientu thumb|Exemplar sobre un pinu. Los picanzos coronaos son diurnos. El so periodu d'actividá empieza xustu enantes del amanecer y termina col aséu del sol. Anque los sos desplazamientos migratorios failos mientres la nueche.