El 29 de xineru ye'l 29ᵘ día del añu del calendariu gregorianu. El 29 de xineru queden 336 díes p'acabar l'añu (337 nos años bisiestos).
Fechos 904 - Serxu III vuelve del so retiru y ye elixíu papa tres de la deposicion del antipapa Cristóbal. 1258 - Primer invasión mongola de Vietnam: Les tropes del reinu de Đại Việt vencen a los mongoles na batalla de Đông Bộ Đầu, y estos colen del país. 1595 - Primer representación de Romeo y Julieta, de William Shakespeare. 1814 - Guerra de la Sesta Coalición: Francia derrota a Rusia y Prusia na Batalla de Brienne. 1819 - El británicu Stamford Raffles funda, nuna islla del estremu más meridional de la península malaya, l'asentamientu inicial de l'actual ciudá de Singapur. 1845 - El cuervu d'Edgar Allan Poe espublízase nel semanariu The Evening Mirror de Nueva York. 1861 - Kansas conviértese nel Estáu númberu 34 d'Estaos Xuníos. 1886 - Karl Benz patenta el primer automóvil de gasolina. 1891 - Liliuokalani ye proclamada reina del reinu de Ḥawai. 1895 - José Martí entama la guerra d'independencia de Cuba 1911 - Revolución Mexicana: Les tropes del Partíu Lliberal Mexicanu tomen la ciudá de Mexicali, lo que da aniciu a la rebelión magonista de 1911. 1916 - Primer guerra mundial: Los alemanes bombardien París con zepelinos per primer vegada. 1933 - El Presidente d'Alemaña Paul von Hindenburg noma a Adolf Hitler Canciller. 1944 - Segunda Guerra Mundial: Un bombardéu destrúi'l teatru anatómicu de la universidá de Boloña (Italia). 1983 – El petroleru de bandera panamiana Eniwetok golpia los cables del funicular que xune la ciudá de Singapur cola islla de Sentosa, faciendo cayer dos cabines al agua: morrieron siete persones, y otres trece tuvieron atrapaes demientres varies hores. 1989 – Guerra Fría: Hungría establez rellaciones diplomátiques con Corea del Sur; ye'l primer país del Bloque del Este en facelo. 1996 - El presidente francés Jacques Chirac anuncia el "final definitivu" de los ensayos nucleares del so país. 2001 – Miles d'estudiantes asalten el parllamentu d'Indonesia nel contestu de la revuelta popular que pide la dimisión del presidente Abdurrahman Wahid, implicáu n'asuntos de corrupción. 2002 – El presidente d'Estaos Xuníos George W. Bush, define, nel Debate sobre l'Estáu de la Xunión, como exe del mal a un garapiellu de países que protexen el terrorismu, ente los qu'inclúi a Iraq, Irán ya Corea del Norte. 2005 - Restablécense, per primer vegada dende 1949, los vuelos comerciales directos ente China y Taiwán: un avión procedente de Cantón aterriza en Taipéi, y poco dempués un avión de China Airlines procedente de la islla aterriza en Beixín.
Nacencies 1749 - Cristian VII, rei de Dinamarca (m. 1808). 1773 - Friedrich Mohs, xeólogu y mineraloxista alemán (m. 1839). 1782 - Daniel Auber, compositor francés (m. 1871). 1832 - Nikolái Ignátiev, políticu rusu (m. 1908). 1843 – William McKinley, abogáu, militar y políticu d'Estaos Xuníos, presidente del país de 1897 a 1901 (m. 1901). 1860 - Anton Chekhov, dramaturgu y cuentista rusu (m. 1904). 1867 - Vicente Blasco Ibáñez, escritor y periodista español (m. 1928). 1874 – John D. Rockefeller, Jr., empresariu y filántropu d'Estaos Xuníos (m. 1960). 1877 - Hugo Obermaier, sacerdote y paleontólogu alemán (m. 1946). 1880 – W. C. Fields, actor y guionista d'Estaos Xuníos (m. 1946). 1892 – Ernst Lubitsch, director de cine, productor, actor ya escritor d'Estaos Xuníos d'orixe alemán (m. 1947). 1913 - Victor Mature, actor d'Estaos Xuníos (m. 1999). 1918 - John Forsythe, actor d'Estaos Xuníos (m. 2010). 1933 – Sacha Distel, cantante y guitarrista francés (m. 2004). 1944 – Yoweri Museveni, escritor y políticu ugandés, presidente d'Uganda de magar 1996. 1949 - Tommy Ramone, músicu d'Estaos Xuníos d'orixe húngaru, batería de la banda Ramones (m. 2014). 1950 – Jody Scheckter, piloto de Fórmula 1 y comentarista deportivu sudafricanu. 1954 – Oprah Winfrey, actriz, presentadora de televisión y productora d'Estaos Xuníos, fundadora de la productora Harpo Productions. 1960 – Gia Carangi, supermodelu d'Estaos Xuníos (d. 1986). 1962 - Olga Tokarczuk, escritora polaca, Premiu Nobel de Lliteratura en 2018. 1966 – Romário, futbolista, entrenador de fútbol y políticu brasilanu. 1968 – Edward Burns, actor, productor ya director de cine d'Estaos Xuníos. 1970 - Heather Graham, actriz d'Estaos Xuníos. 1970 - Paul Ryan, políticu d'Estaos Xuníos, presidente de la Cámara de Representantes de los Estaos Xuníos de 2015 a 2019. 1981 - Wojciech Bakun, políticu polacu. 1985 - Marc Gasol, xugador de baloncestu español. 1990 - Isma López, futbolista español.
Muertes 1119 – Xelasiu II, papa (n. 1060). 1676 - Alexis I, zar de Rusia (n. 1629). 1696 - Iván V, zar de Rusia (n. 1666). 1763 – Louis Racine, poeta francés (n. 1692). 1820 – Xurde III, rei del Reinu Xuníu (n. 1738). 1899 – Alfred Sisley, pintor francobritánicu (n. 1839). 1901 - Cristian IX, rei de Dinamarca (n. 1818). 1934 - Fritz Haber, químicu alemán, Premiu Nobel de Química en 1918 (n. 1868). 1938 - Armando Palacio Valdés, escritor asturianu (n. 1853). 1951 - Evaristo Valle, pintor asturianu (n. 11 de xunetu de 1873). 1963 – Robert Frost, poeta y dramaturgu d'Estaos Xuníos (n. 1874). 1964 – Alan Ladd, actor d'Estaos Xuníos (n. 1913). 1969 – Allen Welsh Dulles, abogáu, banqueru y diplomáticu d'Estaos Xuníos, primer director civil de la CIA ente 1953 y 1961 (n. 1893). 1970 – B. H. Liddell Hart, soldáu, periodista ya historiador franco-británicu (n. 1895). 1994 – Ulrike Maier, esquiadora austriaca (b. 1967). 2012 – Oscar Luigi Scalfaro, abogáu y políticu italianu, presidente d'Italia ente 1992 y 1999 (n. 1918). 2017 - Paloma Chamorro, periodista bien arreyada a la llamada Movida MadrilanaMuere Paloma Chamorro, mito de la movida madrileña La Nueva España, consultao'l 02.02.2017
Referencies
29