Buddleja cordata o tepozán, ye una especie d'arbustu perteneciente a la familia de les escrofulariácees, que ye endémica de Méxicu y crez nos montes cercanos a cursos d'agua a una altitú de 1500 – 3000 metros.Norman, E. M. (2000). Buddlejaceae. Flora Neotropica 81, New York Botanical Garden, USAStuart, D. (2006). Buddlejas. Timber Press, Oregon, USA. ISBN 978-0-88192-688-0 thumb|Detalle de les fueyes thumb|Vista de la planta thumb|Vista de la planta
Descripción B. cordata ye un arbustu o árbol de fueya caduca qu'algama un tamañu de <20 m d'altor n'estáu montés. La corteza del tarmu ta derrota, ye de color marrón o coritu. Les fueyes son cordaes, opuestes y en pareyes. La flor ye pequeña de color blancu a mariellu, y fórmase en panículas terminales.
Cultivo La especie ye resistente al fríu nel Reinu Xuníu. Un gran exemplar crez nel The Sir Harold Hillier Garden and Arboretum en Hampshire, otru en Longstock Park Nursery, tamién en Hampshire.
Propiedaes La especie (y el xéneru nel so conxuntu) contienen metabolitos tales como flavonoides y iridoides glucósidos que tienen promesa de ser utilizaos nel tratamientu de cánceres y una amplia gama d'otros trestornos.
El cocimientu de les cañes ye usáu en dellos estaos del centru de Méxicu, pa dar baños a les muyeres qu'acaben de dar a lluz y asina evita-yos el resfrío (V. bañu pa dempués del partu). En Puebla a esti cocimientu amiéstase-y mirto (Salvia gesneraeflora), y nel Estáu d'Hidalgo, los trés consueldes (Potentilla candicans, Potentilla rubra y Potentilla staminea), chemisa (sp. n/r), metatera (Silene laciniata), lloréu (Litsea glaucescens) y la yerba del aire (sp. n/r).
Amás cola cocción de les fueyes fáense llavaos o s'apliquen cataplasmes en mancadures de la piel como mancaes, llagues, úlceras o pa maurecer abscesos y granos. Les fueyes calecíes sobre cenices aplíquense calientes sobre mancaes o magullones, o bien, prepárase la planta con grasa de gochu o sebu pa usala como untaza.
Otros usos referíos son: pal dolor de cintura y de cabeza, mordedura de víbora, reumes, tos, diabetes, hemorraxa nasal, calambres, cáncer, hidropesía y como desinfestante.En Medicina tradicional mexicana
Taxonomía Buddleja cordata describióse por Carl Sigismund Kunth y espublizóse en Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 2(ed. quarto): 348–349, t. 185. 1818. Etimoloxía Buddleja: nome xenéricu dau n'honor d'Adam Buddle, botánicu y rector n'Essex, Inglaterra.
cordata: epítetu llatín que significa "con forma de corazón".En Epñitetos Botánicos Sinonimia:
Buddleja acuminata Kunth Buddleja astralis Standl. & Steyerm. Buddleja cordata Kunth var. teposan Loes. Buddleja decurrens Schltdl. & Cham. Buddleja floccosa Kunth Buddleja floccosa Kunth var. crassifolia Loes. Buddleja humboldtiana Willd. ex Schultes & Schultes Buddleja macrophylla Kunth Buddleja ovalifolia Kunth Buddleja propinqua Kunth Buddleja spectabilis Kunth & BouchéLoes. en PlantList
Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les scrofulariacees
Referencies
Bibliografía AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Données des Plantes a Fleurs d'Afrique. CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City. Gibson, D. N. 1969. Loganiaceae. In Standley, P. C. & L. O. Williams (eds.), Flora of Guatemala - Part VIII, Number 4. Fieldiana, Bot. 24(8/4): 276–302. Linares, J. L. 2003 . Listado comentado de los arboles nativos y cultivados en la Republica de El Salvador. Ceiba 44(2): 105–268. Norman, E. M. 1967. The genus Buddleia in North America. Xentes Herb. 10(1): 47–114. Norman, E. M. 2000. Buddlejaceae. Fl. Neotrop. 81: 1–225.
Enllaces esternos
cordata Categoría:Plantes melecinales Categoría:Flora de Méxicu Categoría:Plantes descrites en 1818 Categoría:Plantes descrites por Kunth