La Mancomunida de Naciones o Commonwealth of NationsDeclaración de Londres, 1949: "miembros llibres ya iguales de la Mancomunidá de Naciones, cooperando llibremente na búsqueda de la paz, la llibertá y el progresu" ("free and equal members of the Commonwealth of Nations, freely co-operating in the pursuit of peace, liberty and progress")., anantes conocida como British Commonwealth, y a la que ye vezu referise xeneralmente como the Commonwealth, ye una organización intergubernamental de 53 países que, sacante Mozambique, son los heriedes de los distintos territorios que formaron parte del Imperiu británicu. La Commonwealth funciona al traviés de decisiones de consensu intergubernamentales de tolos sos miembros, organizaos nel Secretariáu de la Mancomunida, y de organizaciones non gubernamentales, organizaes al traviés de la Commonwealth Foundation..
L'orixe de la Mancomunidá remóntase a mediaos del sieglu XX, momentu de la descolonización del Imperiu británicu al traviés de la concesión de niveles crecientes d'autogobiernu a los distintos territorios. Constituyose formalmente cola Declaración de Londres de 1949, qu'establez que tolos sos miembros son "llibres ya iguales". El símbolu d'esta llibertá ye la reina d'Inglaterra Sabela II, que tien el cargu de Xefa de la Commonwealth. Trenta y ún de los países que la formen son republiques, y cinco tienen monarquíes con reis o reines distintos d'ella, pero la reina Sabela ye la xefa del estáu y monarca constitucional de dieciseis países de la Commonwealth, los nomaos reinos de la Mancomunidá. De magar la fundación de la Mancomunidá la reina dexó de ser xefa del estáu, y poro de tener dengún cargu formal, en dellos países más: India, Paquistán, Sri Lanka, Malasia and Singapur..
Los estaos miembros nun tienen denguna obligación llegal pa colos otros; tán xuníos namái por una llingua, cultura ya historia común, y polos valores compartíos de democracia, llibertá d'espresión, respetu a los derechos humanos y al imperiu de la llei.. Estos valores tán consagraos na Carta de la Commonwealth, y son promovíos al traviés de la celebración, cada cuatro años, de los Xuegos de la Commonwealth.
Los miembros de la Mancomunida tienen un territoriu conxuntu de 29.958.050 km², esto ye, un 20% de la superficie total non sumerxida de la Tierra, espardíos pelos seis continentes. La so población conxunta ye de 2.419.000.000 d'habitantes, cuasi un terciu de la poblacion mundial, qu'esfruten del 14% del productu interior brutu mundial.
Estaos miembros Nr. País Añu d'ingresu Códigu ISO 3166-1 Superficie (en km²) Población (est. 2004) Capital Notes 1 1981 ATG 442 69.000 San Xuan 2 1931 AUS 7.692.030 21.507.717 Canberra 3 1973 BHS 13.939 314.000 Nasáu 4 1972 BGD 147.570 135.684.000 Dhaka 5 1966 BRB 430 269.000 Bridgetown 6 1981 BLZ 22.965 253.000 Belmopán 7 1966 BWA 581.730 1.712.000 Gaborone 8 1984 BRN 5.765 351.000 Bandar Seri Begawan 9 1995 CMR 475.442 15.769.000 Yaundé 10 1931 CAN 9.984.670 31.362.000 Ottawa 11 1961 CYP 9.251 765.000 Nicosia 12 1978 DMA 751 72.000 Roseau 13 1970 (Suspendíu dende 2006) FJI 18.376 823.000 Suva Retiráu ente 1987 y 1997. Suspendíu entre 2000 y 2001. 14 1965 GMB 10.300 1.360.681 Banxul Retirau ente 2013 y 2018. 15 1957 GHA 238.537 20.271.000 Accra 16 1974 GRD 344 109.590 San Xurde 17 1966 GUY 214.969 766.000 Georgetown 18 1947 IND 3.166.414 1.048.641.000 Nueva Delhi 19 1962 JAM 10.991 2.641.000 Kingston 20 1963 KEN 580.367 31.345.000 Nairobi 21 1979 KIR 811 95.000 Bairiki 22 1966 LSO 30.355 1.777.000 Maseru 23 1964 MWI 118.484 10.743.000 Lilongüe 24 1957 MYS 329.847 24.305.000 Kuala Lumpur 25 1964 MLT 316 397.000 La Valeta 26 1968 MUS 2.040 1.212.000 Port Louis 27 1995 MOZ 799.380 18.438.000 Maputu 28 1990 NAM 824.292 1.985.000 Windḥoek 29 1968 NRU 21 12.000 Yaren 30 1960 NGA 923.768 132.785.000 Abuya Suspendíu ente 1995 y 1999. 31 1931 NZL 270.534 3.939.000 Wellington 32 1947 PAK 796.095 144.902.000 Islamabad Retiráu ente 1972 y 1989. Suspendíu ente 1999 y 2004 y otra vuelta ente 2007 y 2008. 33 1975 PNG 462.840 5.378.000 Port Moresby 34 1931 GBR 242.910 59.229.000 Londres 35 2009 RWA 26.338 8.648.248 Kigali 36 1978 SLB 27.556 443.000 Honiara 37 1970 WSM 2.831 176.000 Apia 38 1983 KNA 269 46.000 Basseterre 39 1979 VCT 389 117.000 Kingstown 40 1979 LCA 616 160.000 Castries 41 1976 SYC 455 84.000 Victoria 42 1961 SLE 71.740 5.235.000 Freetown 43 1965 SGP 660 4.164.000 Singapur 44 1948 LKA 65.525 18.968.000 Colombu 45 1968 SWZ 17.363 1.088.000 Mbabane 46 1931 ZAF 1.219.090 45.345.000 Ciudá d'El Cabu Retiráu ente 1961 y 1994. 47 1964 TZA 945.087 35.181.000 Dodoma 48 1970 TON 748 101.000 Nuku'Alofa 49 1962 TTO 5.128 1.304.000 Puertu España 50 1978 TUV 26 11.000 Funafuti 51 1962 UGA 241.139 24.600.000 Kampala 52 1980 VUT 12.190 206.000 Port Vila 53 1964 ZMB 752.614 10.244.000 Lusaka
800px|center|thumb|Países miembros de la Mancomunidá. Los reinos de la Mancomunidá apaecen de color azul, les repúbliques en color rosa y los países cola so propia monarquía en color verde.
Cadarma institucional Xefe de la Mancomunidá
Siguiendo la fórmula establecida na Declaración de Londres, Sabela II d'Inglaterra ye la Xefa de la Mancomunidá. Esti títulu ye, por llei, ún de los títulos reales que Sabela tien en caún de los reinos de la Commonwealth, los 16 miembros de la Mancomunida que la reconocen como la so reina. Por embargu, cuando la reina muerra el so socesor a la corona britanica nun hereda automáticamente'l cargu de Xefe de la Commonwealth. Esti cargu, puramente simbólicu, representa la llibre asociación de los miembros de la Mancomunidá, 31 repúbliques y cinco monarquíes cola so propia casa real: Brunei, Lesotho, Malasia, Suazilandia y Tonga.
Conceyu de Xefes de Gobiernu de la Mancomunidá El principal muérganu de decisión de la organización ye'l conceyu de los xefes de gobiernu de la Mancomunidá (Commonwealth Heads of Government Meeting, CHOGM), formáu por primeros ministros y presidentes de los estaos miembros, que s'axunten cada dos años demientres varios díes pa tratar temes d'interés mutuu. Esti conceyu ye l'heriede de los conceyos de primeros ministros de la Commonwealth y de los sos antecesores, les Conferencies Coloniales y les Conferencies Imperiales, que se remonten a 1887. Hai, amás d'esti conceyu, reuniones regulares de ministros d'economía, salú... Ye vezu nun invitar a eses reuniones, ministeriales o xenerales, a los representantes de los países morosos nel pagu de les cuotes de la organización.
El xefe de gobiernu del país nel que se celebra'l conceyu tien el cargu de presidente n'exerciciu de la Commonwealth dende qu'entama la reunión nel so país hasta qu'entama la siguiente, momentu nel que tresfiere'l cargu al xefe de gobiernu del país anfitrión. right|thumb|250px|Banderes de los países de la Mancomunidá en Parliament Square (Londres). Secretariáu de la Mancomunidá El Secretariáu de la Mancomunidá (Commonwealth Secretariat), establecíu en 1965, ye la principal axencia intergubernamental de la Mancomunidá, y tien como oxetivu facilitar les consultes y la cooperación ente los países y gobiernos miembros, ante los que ye responsable de les sos aiciones. El Secretariáu representa a la organización delantre l'Asamblea Xeneral de les Naciones Xuníes col estatus d'observador. El Secretariáu organiza les cumbres y les reuniones ministeriales y de téunicos, axuda nel desarrollu de polítiques de la organización y da conseyu políticu, amás de facilitar la comunicación multillateral ente los gobiernos de los países miembros. Da, tamién, sofitu téunicu a los gobiernos p'axudalos al desarrollu social y económicu de los sos países, trabayando siempres acordies colos valores políticos fundamentales de la MancomunidáCook and Paxton, Commonwealth Political Facts (1978) part 3..
El Secretariáu ta dirixíu pol Secretariu Xeneral, elixíu polos xefes de gobiernu de los países miembros pa un periodu non mayor de dos mandatos de cuatro años. Elli, asistíu por dos axudantes, dirixen la cadarma alministrativa del Secretariáu. L'actual secretaria xeneral ye Patricia Scotland, de Dominica, que sustituyó el 1 d'abril de 2016 al indiu Kamalesh Sharma.
Ciudadanía de la Mancomunidá y altos comisionaos En reconocencia de la so herencia histórica y cultural común los países de la Mancomunidá nun son consideraos "foriatos" ente sí, magar que la estensión d'esti derechu de "ciudadanía" ye variable nos diferentes países. Con independencia d'ello, la cercanía ente estos países refléxase polo menos nos protocolos diplomáticos que dirixen les sos rellaciones. Asina, los estaos miembros nun intercambien embaxadores ente ellos, sinón altos comisionaos.
Amás, dellos estaos miembros traten a los ciudadanos de los demás miembros que viven ente ellos con un tratu preferencial respectu al que-y dan a los ciudadanos de países ayenos a la Mancomunida. Inglaterra, y tamién dellos otros países, principalmente caribeños, garanticen el derechu al votu de los ciudadanos de la Commonwealth que viven ente ellos. Amás, los ciudadanos de los países de la Mancomunidá que viven en países nos que'l so propiu país nun tien embaxada pueden recibir asistencia consular na embaxada británica, y hai alcuerdos d'asistencia consular ente otros estaos de la Commonwealth, como'l robláu por Canadá y Australia en 1986.
Enllaces esternos Páxina oficial de la Mancomunidá Británica de Naciones (n'inglés)
Referencies
Categoría:Mancomunidá Británica de Naciones Categoría:Organizaciones internacionales