El Chilpanxochitl o Lobelia laxiflora ye una especie de Lobelia nativa de Méxicu.San Marcos Growers: Lobelia laxiflora . accessed 9.25.2013 thumb|240px|Vista de la planta thumb|240px|Vista de la planta con flores thumb|240px|Caña con fueyes y flores thumb|240px|Detalle de la flor thumb|240px|Inflorescencia Descripción Ye una planta yerbácea que mide ente unu y 1.5 m d'altor; les fueyes son allargaes, angostes y apuntiaes en dambos estremos. Les sos flores son coloraes, roses, naranxes y mariellu. Los frutos al ensugase ábrense. Distribución y hábitat Orixinaria de Méxicu. Habita en clima templáu ente los 1000 y los 2660 metros, acomuñada a terrenos de cultivu de riego y temporal, amás de carba xerófilu, monte mesófilu de monte, montes d'encina, de pinu y mistu de pinu-encino.

Propiedaes Esta planta emplegar pa solliviar el sasibimo en llingua otomí, granos que salen "por calor" o por causa de la picadura de dalgún animal, o ronchas que al tascase pueden infestase causando comición y dolor; prepárase un cocimientu cola planta, y con él llava la zona afeutada (Puebla).

Amás, aconséyase inxerir el fervinchu de la planta cuando se presenten los síntomes de rabia, o se tuviera contautu con dalgún animal que pueda tenela.

Coles mesmes, encamiéntase estregar cola planta fresca la parte del cuerpu afeutada pola hedra (Rhus radicans); aplicar el látex nos güeyos pa compensar los males de los güeyos; emplegar el raigañu contra asma, tiemblu, parásitos y sífilis. Hestoria Nel sieglu XVI, el Códiz Florentino reporta: "pal que-y sale sangre de la ñariz, pa la tos y l'estómagu infláu". Nel mesmu sieglu, Francisco Hernández rellata: "planta de naturaleza fría, fai sacupar a les fiebres cuartanas o tercianas, quita la inflamación de los pechos, aprovecha a los epilépticos polo que suelen llamala micaxíhuitl, esto ye medicina de los muertos".

A principios del sieglu XX, l'Institutu Médicu Nacional señalar como antitusígeno, emético ya hipnóticu. Darréu, Alfonso Herrera mentar como antidisneica y expectorante; contra l'asma, la tos y los catarros crónicos. Maximino Martínez, acreitar contra l'asma, como depresor de la respiración a nivel central, emético, expectorante, nar¬cótico y rubefaciente. Luis Cabrera, indicar contra l'asma, como catárticu, emético, expectorante; contra neumonía, pleuresía y tos ferina. Finalmente, la Sociedá Farmacéutica de Méxicu repite la información tanto de Martínez como de Cabrera y amiesta el so usu pa "regularizar la respiración".

Taxonomía Lobelia laxiflora describióse por Carl Sigismund Kunth y espublizóse en Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 3: 311. 1818. Etimoloxía Lobelia: nome xenéricu que foi nomáu n'honor del botánicu belga Matthias de Lobel (1538-1616).Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.

laxiflora: epítetu llatín que significa "con flores laxas".n'Epítetos Botánicos Sinonimia Dortmannia laxiflora (Kunth) Kuntze Lobelia floribunda Bonpl. ex A. DC. Lobelia persicaefolia var. warscewiczii (Regel) Vatke Rapuntium laxiflorum (Kunth) C.Presl Siphocampylus warscewiczii Regel Tupa laxiflora (Kunth) Planch. & Oerst. Tupa stricta Planch. & Oerst. en PlantList Lobelia laxiflora subsp. angustifolia (A.DC.) Eakes & Lammers Lobelia angustifolia (A.DC.) Urbina Lobelia cavanillesii var. lutea F.Haage & F.Schmidt Lobelia dracunculoides Willd. ex Schult. Lobelia nelsonii var. fragilis B.L.Rob. & Fernald Lobelia persicifolia var. amygdalina Vatke Lobelia persicifolia var. angustifolia (A.DC.) Vatke Rapuntium kunthianum C.Presl Lobelia laxiflora subsp. laxiflora Dortmannia amygdalina (Willd. ex Schult.) Kuntze Dortmannia concolor Kuntze Dortmannia haenkeana (C.Presl) Kuntze Lobelia amygdalina Willd. ex Schult. Lobelia andina Benth. Lobelia angulatodentata Hook. & Arn. Lobelia canescens C.Presl Lobelia cavanillesiana Schult. Lobelia cavanillesii Mart. Lobelia concolor M.Martens & Galeotti Lobelia costaricana (Planch. & Oerst.) Y.Wimm. Lobelia costaricana var. magna Y.Wimm. Lobelia delessertiana Y.Wimm. Lobelia fissa Willd. ex Schult. Lobelia haenkeana (C.Presl) A.DC. Lobelia haenkeana var. panamensis Y.Wimm. Lobelia loretensis M.Y.Jones Lobelia nelsonii Fernald Lobelia ovalifolia Hook. & Arn. Lobelia patzquarensis Sessé & Moç. Lobelia persicifolia var. mollis Vatke Lobelia persicifolia var. warszewiczii (Regel) Vatke Lobelia prunifolia Humb. ex C.Presl Lobelia rensonii Y.Wimm. Lobelia rigidula Kunth Rapuntium amygdalinum (Willd. ex Schult.) C.Presl Rapuntium cavanillesianum (Schult.) C.Presl Rapuntium haenkeanum C.Presl Rapuntium rigidulum (Kunth) C.Presl Siphocampylus bicolor D.Don Siphocampylus canescens (C.Presl) A.DC. Siphocampylus cavanillesii J.W.Loudon Siphocampylus mollis Regel Siphocampylus prunifolius (Humb. ex C.Presl) A.DC. Siphocampylus warszewiczii Regel Tupa bicolor (D.Don) Planch. Tupa costaricana Planch. & Oerst. Tupa costaricana var. patula Planch. & Oerst. Tupa costaricana var. stricta Planch. & Oerst. Tupa persicifolia'' G.Don Nome común Aretitos, calzón de don Juan, campanines, contrahiedra, flor tocada, santa quiteria. Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Historia de la botánica Carauterístiques de les campanulacees Referencies

Bibliografía Breedlove, D. E. 1986. Flora de Chiapas. Llistaos Floríst. Méxicu 4: i–v, 1–246. CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Méxicu City. Jeppesen, S. 1981. 188. Lobeliaceae. 14: 9–170. In G. W. Harling & B. B. Sparre (eds.) Fl. Ecuador. University of Göteborg & Swedish Museum of Natural History, Göteborg & Stockholm. Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Cat. Vasc. Pl. Ecuador, Monogr. Syst. Bot. Miss. Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181. Missouri Botanical Garden, St. Louis. Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118. Nash, D. L. 1976. Campanulaceae. In Nash, D.L. (Ed.), Flora of Guatemala - Part X, Number 4. Fieldiana, Bot. 24(11/4): 396–431. Shreve, F. & I. L. Wiggins. 1964. Veg. Fl. Sonoran Des. 2 vols. Stanford University Press, Stanford. Stevens, W. D., C. Ulloa Ulloa, A. Pool & O. M. Montiel Jarquín. 2001. Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85: i–xlii,. Enllaces esternos

Categoría:Plantes melecinales laxiflora Categoría:TBSpecies